Tiêu chí về xóa đói giảm nghèo ngày càng nâng cao, tiệm cận chuẩn mực quốc tế

Nhìn lại gần 35 năm đổi mới, nhận thức và quan điểm của Đảng về xóa đói - giảm nghèo ngày càng sâu rộng hơn, toàn diện và tiếp cận với chuẩn mực quốc tế.

Xóa đói giảm nghèo bền vững là một trong những chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta.

Cuối những năm 70 - đầu những năm 80 của thế kỷ trước, đất nước từng ở trong tình trạng khủng hoảng kinh tế - xã hội nghiêm trọng, đời sống nhân dân vô cùng khó khăn, có khoảng 60% số hộ gia đình rơi vào nghèo đói, cùng cực.

Trong bối cảnh đó, tại Đại hội VI (1986), Đảng đã dũng cảm “nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật”, đề ra đường lối đổi mới toàn diện đất nước, với mục tiêu bao trùm là thúc đẩy phát triển sản xuất kinh doanh, đẩy mạnh công cuộc xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống mọi mặt cho nhân dân, đưa đất nước sớm thoát ra khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội.

Năm 2006, Việt Nam đã tuyên bố hoàn thành “Mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ (MDGs) về xóa nghèo,” về đích trước gần 10 năm so với thời hạn (thời hạn là năm 2015).

Tuy nhiên công công tác xóa đói, giảm nghèo vẫn luôn là một nhiệm vụ trọng tâm của Đảng, Nhà nước ta. Không những vậy, cách thức tính toán và xác định tiêu chí về hộ nghèo luôn được thay đổi, cập nhật với tình hình thực tế, phù hợp với cách tính chung của quốc tế nhằm làm cho công tác xóa đói giảm nghèo được đa chiều và bền vững.

Ngày 2/2/2016, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định số 1722/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016-2020.

Sau đó, Ban Chỉ đạo Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016-2020 đã được thành lập cả ở Trung ương và địa phương để chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện.

Nguồn lực đã được bố trí, huy động để thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016-2020 là 93.000 tỷ đồng.

Sang giai đoạn 2021 - 2025, Việt Nam không chỉ áp dụng chuẩn nghèo mới mà còn thông qua Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo, góp phần giải quyết các vấn đề nghèo đói có trọng tâm, trọng điểm, cấp bách, có mục tiêu, thời hạn rõ ràng. Song song với hệ thống chính sách giảm nghèo thường xuyên, Việt Nam phê duyệt chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo (từ năm 1998) tập trung hỗ trợ có mục tiêu cho các địa bàn đặc biệt khó khăn và người nghèo.

Ngày 28/7/2021, Quốc hội khóa XV đã ban hành Nghị quyết số 24/2021/QH15, phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025 (sau đây gọi tắt là Chương trình) với mục tiêu giảm nghèo đa chiều, bao trùm, bền vững, hạn chế tái nghèo và phát sinh nghèo; hỗ trợ người nghèo, hộ nghèo vượt lên mức sống tối thiểu, tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản theo chuẩn nghèo đa chiều quốc gia, nâng cao chất lượng cuộc sống. Đồng thời, hỗ trợ các huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển và hải đảo thoát khỏi tình trạng nghèo, đặc biệt khó khăn. Chương trình tập trung đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội vùng “lõi nghèo”, nâng cao thu nhập, chất lượng cuộc sống của người nghèo, đào tạo kỹ năng nghề, tạo việc làm tốt, hỗ trợ đối tượng yếu thế không rơi vào tình trạng nghèo đói.

Nhìn lại gần 35 năm đổi mới, có thể thấy, nhận thức và quan điểm của Đảng về xóa đói - giảm nghèo ngày càng sâu rộng hơn, toàn diện hơn, thể hiện trên những phương diện chủ yếu sau :

Chuyển từ quan điểm xóa đói - giảm nghèo mang nặng tính hành chính tập trung, quan liêu, bao cấp, bình quân chủ nghĩa trong thể chế phát triển cũ, sang quan điểm xóa đói giảm nghèo trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường, nhiều thành phần, hội nhập quốc tế; từng bước tiếp cận với các chuẩn mực quốc tế.

Chuyển từ quan điểm xóa đói - giảm nghèo mang nặng tính hỗ trợ đời sống, tính bình quân, sang gắn với bình đẳng, công bằng xã hội và tạo động lực phát triển. Xóa đói giảm nghèo là một nội dung quan trọng trong các các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án phát triển; gắn với đào tạo nghề, giải quyết việc làm và tạo sinh kế bền vững.

Gắn kết hữu cơ giữa hai phương diện (hai loại chính sách) xóa đói - giảm nghèo và khuyến khích làm giàu chính đáng theo pháp luật; theo phương châm mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “làm cho người nghèo thì đủ ăn, người đủ ăn thì khá giàu, người khá giàu thì giàu thêm”.

Chuyển từ xóa đói giảm nghèo là nhiệm vụ chỉ của Nhà nước, sang kết hợp có hiệu quả vai trò chủ đạo của Nhà nước với vai trò của xã hội (các doanh nghiệp, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, nghề nghiệp, cộng đồng dân cư, các hộ gia đình và từng cá nhân…); phát huy cao năng lực nội sinh của từng người, từng gia đình, từng cộng đồng dân cư, theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh “đem tài dân, sức dân làm lợi cho dân”.

Đặt nhiệm vụ xóa đỏi giảm nghèo trong tổng thể các chính sách xã hội, nhất là phát triển hệ thống an sinh xã hội bền vững, đảm bảo phúc lợi xã hội và các dịch vụ công cơ bản; gắn liền với phát triển sản xuất kinh doanh. Kết hợp chặt chẽ, hợp lý các mục tiêu kinh tế với các mục tiêu xã hội. Tăng trưởng kinh tế phải gắn liền với tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước, từng chính sách và trong suốt quá trình phát triển.

Trong công cuộc xóa đói - giảm nghèo, cùng với quan tâm ở bình diện chung, đặc biệt quan tâm đối với các đối tượng yếu thế, các khu vực đồng bào dân tộc ít người, các vùng đặc biệt khó khăn, các đổi tượng ưu đãi xã hội (như những người có công, trẻ em, người tàn tật...).

Quan niệm và tiêu chí về xóa đói giảm nghèo ngày càng được nâng cao, tiệm cận với chuẩn mực quốc tế: từ xóa đói giảm nghèo cùng cực, nghèo lương thực, nâng dần lên thành chuẩn nghèo thu nhập; rồi được nâng lên chuẩn nghèo theo tiếp cận đa chiều (tiếp cận chung của thế giới), trong đó đảm bảo mức sống tối thiểu về thu nhập và tính đến sự thiếu hụt về “các chiều” giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch, thông tin… Đồng thời xác định giảm nghèo bền vững là một nội dung quan trọng của phát triển nhanh - bền vững tổng hợp cả về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội và môi trường; gắn với xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh.

Thực hiện: Lương Bằng, Ngọc Quý, Đức Yên

 

tin nổi bật

Chương trình hành động bảo tồn văn hóa truyền thống phục vụ đồng bào dân tộc thiểu số

Ngày 2/8, Bộ VHTTDL ra quyết định việc ban hành Chương trình hành động trong lĩnh vực văn hóa, gia đình, thể thao và du lịch nhằm thực hiện Nghị quyết Chính phủ ban hành về Chiến lược công tác dân tộc, giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến 2045.

Mô hình toàn diện xây dựng cộng đồng an toàn: Nâng cao khả năng chống chịu thiên tai

Mô hình nhằm nâng cao khả năng chống chịu thiên tai thông qua củng cố các cơ cấu quản lý và giảm thiểu rủi ro thiên tai; nâng cao năng lực, tối ưu hóa các nguồn lực về chuẩn bị và ứng phó ở cấp cộng đồng.

Nguồn lực đầu tư cho tu bổ, giữ̃ gìn di sản văn hóa còn hạn chế

Đó là nhận định của Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng trong phiên trả lời chất vấn chiều 10/8 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Không lạm dụng vàng mã trong dịp Lễ Vu lan báo hiếu

Ban Tôn giáo thành phố Hà Nội vừa ban hành Văn bản số 286/BTG-NV2 về việc tổ chức hoạt động trong dịp lễ Vu lan PL.2566-DL.2022.

Ngày Tôn vinh tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài

Ngày 3/8, Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh ký Quyết định số 930/QĐ-TTg ngày 3/8/2022 phê duyệt Đề án 'Ngày Tôn vinh tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài giai đoạn 2023 - 2030.

Phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Thổ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội

Hội thảo khoa học Quốc tế 'Phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Thổ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội tại các huyện miền Tây Nghệ An' do UBND tỉnh Nghệ An phối hợp với Viện Friedrich Naumann (FNF) của Đức tại Việt Nam tổ chức vừa diễn ra ngày 1- 2/8.

Thêm chế tài xử lý vi phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo

Dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo đang được Bộ Nội vụ xây dựng.

Xây dựng, bảo vệ tổ quốc trong tình hình mới: Quân đội tinh, gọn, mạnh, tiến lên hiện đại

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng khẳng định: “Xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, một số quân chủng, binh chủng, lực lượng tiến thẳng lên hiện đại.

Việt Nam và các nước ASEAN: “Đoàn kết vì một nền an ninh hài hòa”

Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN (ADMM) lần thứ 16 đã thông qua Tuyên bố chung của ADMM-16 về “Đoàn kết vì một nền an ninh hài hòa”.

Vi phạm hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo bị phạt tới 60 triệu đồng

Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến góp ý của nhân dân với dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo. Mức phạt tiền tối đa đối với một hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực này từ 30-60 triệu đồng.

Tăng cường hiệu quả thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo

Thanh Hóa kiến nghị cơ quan quản lý nhà nước về tôn giáo, tín ngưỡng cấp Trung ương có văn bản hướng dẫn cụ thể.

Luật Di sản văn hóa cần sửa đổi để bắt kịp thực tiễn

Sau 21 năm Luật Di sản văn hóa được ban hành và 13 năm sửa đổi, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật này đã dần bộc lộ một số hạn chế, bất cập và cần phải sửa đổi cho kịp thực tiễn.

Cuộc đại khẩn hoang dưới sự chỉ huy của Doanh điền sứ Nguyễn Công Trứ

Dưới sự tổ chức và chỉ huy của Doanh điền sứ Nguyễn Công Trứ, cuộc khẩn hoang quy mô lớn ở bãi Tiền Châu được tiến hành, đánh dấu bước phát triển nhảy vọt trong lịch sử khai hoang ở Việt Nam.

Tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của LHQ góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế

Năm 2021 đánh dấu nhiều kết quả nổi bật của Việt Nam khi tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, đồng thời Việt Nam cũng chính thức kết thúc nhiệm kỳ Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an LHQ vào ngày 31/12.

Xây dựng quân đội “tinh, gọn, mạnh, tiến lên hiện đại”

Xây dựng Quân đội tinh, gọn, mạnh, tạo tiền đề vững chắc để năm 2030 xây dựng Quân đội hiện đại là chủ trương lớn, được tính toán cẩn trọng, có tính khả thi cao ở thời điểm công cuộc đổi mới đã đạt được những thành tựu lớn.