Đại gia Việt và những rắc rối pháp lý

LS Phùng Tuấn Anh cho rằng những rắc rối pháp lý mà các đại gia Việt gặp phải là kết quả của những mối quan hệ và hành vi không minh bạch trong kinh doanh giai đoạn vừa qua.

Những năm qua, thị trường tài chính và bất động sản Việt Nam liên tục xuất hiện những trường hợp lãnh đạo doanh nghiệp bị bắt giam, khởi tố. Trong đó, hầu hết là những đại gia sở hữu tài sản kếch sù vài năm trước còn được nhắc đến như những điển hình thành công trên thương trường.

Những rắc rối pháp luật nghiêm trọng với giới đại gia dấy lên câu hỏi cho nhiều người: Nguyên nhân gì khiến các đại gia Việt vướng vòng lao lý thường xuyên? Phải chăng Việt Nam tồn tại một hệ sinh thái kinh doanh đặc thù, trong đó bạn biết làm/có khả năng gì, chưa quan trọng bằng việc bạn biết ai?

Đại gia Việt là ai?

Thực ra, khái niệm đại gia của Việt Nam cũng chưa thật sự thống nhất, phần nhiều gắn liền với tiếng xấu. Họ thường gắn với hình ảnh những người giàu có từ buôn bán và kinh doanh nhờ quan hệ với giới quyền lực để nhận được ưu ái cá nhân, kiếm tiền không minh bạch, hơn là những người làm giàu thông qua tạo ra những giá trị gia tăng cho xã hội và kinh tế, như những hình mẫu tỷ phú tự thân trong nền kinh tế tri thức hay cách mạng công nghệ 4.0 mà người ta hay đề cập gần đây.

Đại gia Việt và những rắc rối pháp lý

Tên gọi "đại gia" của Việt Nam phần nhiều gắn liền với hình ảnh người giàu có từ buôn bán và kinh doanh nhờ quan hệ, kiếm tiền không minh bạch. 

Nói cho công bằng trên thế giới, các nước phát triển cũng từng trải qua giai đoạn như vậy. Những doanh nghiệp giàu có, tập đoàn lớn quốc tế cũng phải vất vả vượt qua thời kỳ “chủ nghĩa tư bản thân hữu” ban đầu, để có sự phát triển như hôm nay.

Đơn cử như nước Mỹ, để đạt đến sự phát triển của cách mạng công nghệ ngày nay, xã hội Mỹ đã từng trải qua thời tư bản rừng rú. Chắc không nhiều người Việt biết những cái tên tỷ phú Mỹ đình đám như Rockefeller, JP Morgans, Schawb, Vanderbilt, Carnergie… đã có thời là các ông chủ được liệt kê vào danh sách “robber barons - những đại gia cướp bóc”.

Họ từng được xem là những người giàu có nhờ khai thác tài nguyên thiên nhiên, đầu cơ bất động sản, lạm dụng hay phá hoại môi trường.

Vấn đề là cùng với sự phát triển của xã hội, kinh tế và đặc biệt là pháp luật, kiểu kinh doanh của thời “tư bản thân hữu” đã dần phải đi vào diệt vong trong những quốc gia mà pháp quyền (rule of laws) được thực sự tôn trọng”.

Ở Việt Nam, quá trình tích lũy tư bản và phát triển kinh tế thị trường chỉ mới bắt đầu 30 năm trở lại đây. Trong khi năng lực quản trị, xây dựng doanh nghiệp của các doanh nhân Việt Nam chưa phát triển đến tầm có thể cạnh tranh sòng phẳng với doanh nghiệp quốc tế.

 

Cùng với đó, môi trường kinh doanh của Việt Nam còn chưa minh bạch, thiếu tính có thể dự đoán và còn thiếu vắng sự công bằng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận cơ hội và nguồn lực kinh doanh. Vì thế, doanh nghiệp khó tự lực phát triển bằng khả năng của mình, mà không cần dựa vào những mối quan hệ.

Điều này có nghĩa là các điều kiện làm giàu một cách chính đáng ở Việt Nam chưa tốt. Để làm giàu một cách nhanh chóng, một số người chọn con đường trục lợi một cách bất chính bằng quan hệ.

Nói một cách khác, trong cơ chế và với những thói quen cũ, doanh nhân được điều kiện hóa để dễ dàng tặc lưỡi: “Ai cho tôi làm giàu lương thiện”.

Đại gia Việt và những rắc rối pháp lý

Khá nhiều vụ án liên quan đến các lãnh đạo doanh nghiệp từng một thời là những điển hình thành công trên thương trường. 

Có thể nói, con đường dẫn đến các rắc rối pháp luật và lao lý của những đại gia Việt đã được đào bằng những nhát cuốc của cả cá nhân đại gia lẫn thể chế kinh doanh. Hầu hết đại gia dính đến lao lý ở Việt Nam là kết quả của những mối quan hệ và hành vi không minh bạch của mình.

Đến lúc xem lại tầm nhìn?

Không ít người đi lên từ quan hệ, bỏ qua tuân thủ pháp luật và từng nghĩ rằng mình khôn lanh, hợp thời và “biết sống” trong điều kiện Việt Nam. Không ai dám chê những người này thiếu khôn khéo thông minh, và không phải ai cũng có cung cách làm ăn và tầm nhìn ngắn hạn của giới giàu xổi như người ta hay mỉa mai ở nước ngoài.

Cái họ chưa đủ là tầm nhìn xa hơn một nhiệm kỳ của các vị thân hữu. Muốn kinh doanh làm ăn phát triển lâu dài, doanh nghiệp phải tôn trọng pháp luật, xây dựng mô hình kinh doanh trên nền tảng pháp luật.

Bởi ngay ở cả trong những quốc gia mà pháp quyền chưa được tôn trọng và thực thi đúng mức, pháp luật vẫn là nền tảng duy nhất sẽ trường tồn, không phụ thuộc nhiệm kỳ.

Đó cũng là lý do vì sao những tập đoàn, công ty đa quốc gia lớn có lịch sử phát triển lâu dài và tầm nhìn xa hơn một vài nhiệm kỳ thận trọng trong quan hệ. Họ duy trì cân bằng trong quan hệ với giới quan chức, tuyệt đối tránh vi phạm pháp luật và không lệ thuộc nhóm nào.

Các đại gia Việt Nam cần nhận ra và áp dụng tầm nhìn dài hạn này, vì dù ở trong thể chế hay thẩm quyền nào, với một doanh nghiệp được xây dựng trên nền tảng tuân thủ pháp luật, các biến đổi không thể có tác động quá lớn.

Hơn ai hết, các ông chủ lớn cũng cần khả năng có thể đoán trước của pháp luật. Để có thể đạt mức “vĩ đại”, tầm nhìn của một doanh nghiệp phải là hàng chục, thậm chí hàng trăm năm chứ không chỉ giới hạn gắn chặt với nhiệm kỳ nào đó.

Điều đó, 30 năm hậu Đổi mới có lẽ cũng không là quá sớm để bắt đầu.

Bài viết thể hiện quan điểm và văn phong của tác giả, một luật sư làm việc tại TP.HCM/ LS Phùng Anh Tuấn (hãng luật VCI Legal)

(Theo Zing)

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Nữ quái siêu lừa: Bán cả công ty cho nhiều người chiếm tiền tỷ
Nữ quái siêu lừa: Bán cả công ty cho nhiều người chiếm tiền tỷ
Doanh nhânicon  31/12/2018 

Sau khi bán công ty cho 3 cá nhân và 1 công ty tư nhân với giá 6 tỷ đồng, bà Tuyết thuê khắc con dấu mới của công ty, làm hợp đồng chuyển nhượng công ty cho một cá nhân khác với giá 1,5 tỷ đồng.

 
'Công tử' Bạc Liêu tậu siêu xe độc nhất Việt Nam của Cường Đôla
'Công tử' Bạc Liêu tậu siêu xe độc nhất Việt Nam của Cường Đôla
Doanh nhânicon  30/12/2018 

Một đại gia tại Bạc Liêu đã quyết định mua chiếc McLaren 570S độ bộ bodykit 570-VX độc nhất Việt Nam, từng thuộc sở hữu của doanh nhân Nguyễn Quốc Cường (Cường Đôla).

 
Một thập kỷ của Bầu Đức: Bóng đá và nợ nần
Một thập kỷ của Bầu Đức: Bóng đá và nợ nần
Doanh nhânicon  30/12/2018 

Người hâm mộ bóng đá hiện nhắc đến "bầu" Đức như "người hùng" bởi những cống hiến thầm lặng cho bóng đá Việt Nam. Còn về kinh doanh, công ty của vị doanh nhân này vẫn đang cố gắng thoát khỏi khoản nợ chục nghìn tỷ đồng.

 
'Vua' hàng hiệu Việt Nam: Qua 10 năm, quyền lực về hết tay vợ
'Vua' hàng hiệu Việt Nam: Qua 10 năm, quyền lực về hết tay vợ
Doanh nhânicon  30/12/2018 

10 năm trở lại đây, việc điều hành hầu hết đã được chuyển sang tay vợ của ông, nữ doanh nhân Lê Hồng Thủy Tiên.

 
Những cặp vợ chồng doanh nhân quyền lực nhất Việt Nam
Những cặp vợ chồng doanh nhân quyền lực nhất Việt Nam
Doanh nhânicon  29/12/2018 

Vượt qua cái bóng của người còn lại, vợ, chồng của những doanh nhân nổi tiếng Việt Nam đều ghi dấu ấn riêng cho mình.

 
3 nữ đại gia sở hữu tài sản ‘khủng’ hơn chục nghìn tỷ ở Việt Nam là ai?
3 nữ đại gia sở hữu tài sản ‘khủng’ hơn chục nghìn tỷ ở Việt Nam là ai?
Doanh nhânicon  28/12/2018 

Là những phụ nữ chân yếu tay mềm nhưng khối tài sản khổng lồ của họ khiến bất cứ nam doanh nhân nào cũng phải kính nể.

Tài sản của ông Trần Bắc Hà ở TP Quy Nhơn đã bị phong tỏa
Tài sản của ông Trần Bắc Hà ở TP Quy Nhơn đã bị phong tỏa
Doanh nhânicon  28/12/2018 

Lãnh đạo tỉnh Bình Định xác nhận tài sản đứng tên cá nhân hay doanh nghiệp ở TP Quy Nhơn liên quan đến gia đình ông Trần Bắc Hà, cựu Chủ tịch BIDV bị phong tỏa để phục vụ điều tra.

Lão nông trên đỉnh núi canh khối tiền 500 tỷ giấu dưới tán rừng già
Lão nông trên đỉnh núi canh khối tiền 500 tỷ giấu dưới tán rừng già
Doanh nhânicon  29/12/2018 

Cũng là nông dân, nhưng có những người được gọi “siêu nông dân trên núi”, bởi dựa vào nghề nông như hàng triệu nông dân khác nhưng họ có thể làm giàu, trở thành tỷ phú với khối tài sản lên tới vài trăm tỷ đồng 

Bầu Hiển thắng kiện công ty cũ của Shark Vương, cổ phiếu SHB 'bứt tốc'
Bầu Hiển thắng kiện công ty cũ của Shark Vương, cổ phiếu SHB 'bứt tốc'
Doanh nhânicon  27/12/2018 

TH1 sẽ phải thanh toán 6,7 triệu USD cho SHB. Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật, TH1 không trả được nợ hoặc trả không đủ số tiền trên thì SHB có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án phát mại tài sản thế chấp...

Nữ tỷ phú sa cơ: Bị bắt, tống giam khi đang ở nước ngoài
Nữ tỷ phú sa cơ: Bị bắt, tống giam khi đang ở nước ngoài
Doanh nhânicon  30/12/2018 

Tháng 12/2018, giới doanh nhân xôn xao khi Meng Wanzhou, con gái ông chủ Huawei, bị bắt với cáo buộc vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ nhằm vào Iran.

Đại gia Xuân Trường nói 'mời cũng chẳng làm' siêu dự án ở chùa Hương
Đại gia Xuân Trường nói 'mời cũng chẳng làm' siêu dự án ở chùa Hương
Doanh nhânicon  24/12/2018 

Ông Nguyễn Văn Trường - GĐ doanh nghiệp Xuân Trường - khẳng định với PV rằng ông "chỉ gợi ý" cho Hà Nội về siêu dự án tâm linh 15.000 tỉ đồng tại Chùa Hương, còn cá nhân ông đang rất bận, "có khi mời cũng chẳng làm".

Lê Phước Vũ gánh nợ 800 triệu USD, Hồ Xuân Năng xót ruột 500 triệu USD
Lê Phước Vũ gánh nợ 800 triệu USD, Hồ Xuân Năng xót ruột 500 triệu USD
Doanh nhânicon  27/12/2018 

Hàng loạt doanh nhân Việt trải qua một năm 2018 khá đen tối, cổ phiếu giảm mạnh, tài sản tụt giảm, tin đồn bủa vây... chạy không thoát vận đen, bế tắc khôn cùng.

Bảng thống kê tài sản đại gia Việt đang trong diện theo dõi toàn cầu
Bảng thống kê tài sản đại gia Việt đang trong diện theo dõi toàn cầu
Doanh nhânicon  31/12/2018 

Có khoảng một chục đại gia Việt mà tài sản luôn được thống kê, theo dõi trên phạm vi toàn cầu. Có người là tỷ phú USD nhưng có người còn giàu hơn thế.

Bất thường các giao dịch ngàn tỷ trong DN nhà Cường Đôla
Bất thường các giao dịch ngàn tỷ trong DN nhà Cường Đôla
Doanh nhânicon  24/12/2018 

Từ 2013-2017, công ty CP Quốc Cường Gia Lai có 14 giao dịch với tổng số tiền lên đến hàng nghìn tỷ đồng nhưng không công bố thông tin mà chỉ ghi nhận kết quả vào báo cáo tài chính.

Tỷ phú USD mới của Việt Nam: Nắm giữ mỏ quặng quý hiếm hàng đầu thế giới
Tỷ phú USD mới của Việt Nam: Nắm giữ mỏ quặng quý hiếm hàng đầu thế giới
Doanh nhânicon  24/12/2018 

Bloomberg ghi nhận ông Nguyễn Đăng Quang, chủ tịch Masan Group là một trong 2 tỷ phú USD mới của tại khu vực Đông Nam Á trong năm 2018. 

Trùng hợp thú vị: 2 tỷ phú USD người Việt đều khởi nghiệp từ mì gói
Trùng hợp thú vị: 2 tỷ phú USD người Việt đều khởi nghiệp từ mì gói
Doanh nhânicon  23/12/2018 

Tỉ phú giàu số 1 Việt Nam, Phạm Nhật Vượng cùng nhiều doanh nhân nổi tiếng khác đã làm mưa làm gió tại thị trường nước ngoài với mì gói khi bắt đầu khởi nghiệp.

Vì sao Quốc Cường Gia Lai công bố không đầy đủ 14 giao dịch 3.200 tỷ?
Vì sao Quốc Cường Gia Lai công bố không đầy đủ 14 giao dịch 3.200 tỷ?
Doanh nhânicon  23/12/2018 

 Từ ngày 24/1/2013 - 26/8/2017, Quốc Cường Gia Lai có 14 giao dịch chuyển nhượng và nhận chuyển nhượng với tổng giá trị các giao dịch trên 3.200 tỷ đồng...

Nhóm Đông Âu đứng đầu tỷ phú Việt: Thêm 'người anh em' lộ diện tỷ USD
Nhóm Đông Âu đứng đầu tỷ phú Việt: Thêm 'người anh em' lộ diện tỷ USD
Doanh nhânicon  23/12/2018 

Gần cuối năm, thứ hạng các tỷ phú trên sàn chứng khoán có sự thay đổi, cuộc đua của những người giàu có nhất Việt Nam càng trở nên gay cấn.

Đại gia Việt và những triết lý kinh doanh 'càng đọc càng thấm'
Đại gia Việt và những triết lý kinh doanh 'càng đọc càng thấm'
Doanh nhânicon  22/12/2018 

Chấp nhận rủi ro, dấn thân và mong muốn tạo ra giá trị cho cộng đồng là đặc điểm chung của những doanh nhân Việt thành đạt. Thế nhưng bạn có tò mò triết lý kinh doanh của những con người "có tầm" này là gì không?

Tiểu thư giàu nhất Việt Nam thế hệ đầu tiên giờ ra sao?
Tiểu thư giàu nhất Việt Nam thế hệ đầu tiên giờ ra sao?
Doanh nhânicon  21/12/2018 

Là tiểu thư giàu nhất sàn chứng khoán đầu tiên nhưng cho đến nay, Lê Thị Dịu Minh, con gái ông Lê Văn Quang và bà Chu Thị Bình – những chủ nhân của thủy sản Minh Phú đã không còn được nhắc đến.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN