Đại gia Việt và những rắc rối pháp lý

LS Phùng Tuấn Anh cho rằng những rắc rối pháp lý mà các đại gia Việt gặp phải là kết quả của những mối quan hệ và hành vi không minh bạch trong kinh doanh giai đoạn vừa qua.

Những năm qua, thị trường tài chính và bất động sản Việt Nam liên tục xuất hiện những trường hợp lãnh đạo doanh nghiệp bị bắt giam, khởi tố. Trong đó, hầu hết là những đại gia sở hữu tài sản kếch sù vài năm trước còn được nhắc đến như những điển hình thành công trên thương trường.

Những rắc rối pháp luật nghiêm trọng với giới đại gia dấy lên câu hỏi cho nhiều người: Nguyên nhân gì khiến các đại gia Việt vướng vòng lao lý thường xuyên? Phải chăng Việt Nam tồn tại một hệ sinh thái kinh doanh đặc thù, trong đó bạn biết làm/có khả năng gì, chưa quan trọng bằng việc bạn biết ai?

Đại gia Việt là ai?

Thực ra, khái niệm đại gia của Việt Nam cũng chưa thật sự thống nhất, phần nhiều gắn liền với tiếng xấu. Họ thường gắn với hình ảnh những người giàu có từ buôn bán và kinh doanh nhờ quan hệ với giới quyền lực để nhận được ưu ái cá nhân, kiếm tiền không minh bạch, hơn là những người làm giàu thông qua tạo ra những giá trị gia tăng cho xã hội và kinh tế, như những hình mẫu tỷ phú tự thân trong nền kinh tế tri thức hay cách mạng công nghệ 4.0 mà người ta hay đề cập gần đây.

Đại gia Việt và những rắc rối pháp lý

Tên gọi "đại gia" của Việt Nam phần nhiều gắn liền với hình ảnh người giàu có từ buôn bán và kinh doanh nhờ quan hệ, kiếm tiền không minh bạch. 

Nói cho công bằng trên thế giới, các nước phát triển cũng từng trải qua giai đoạn như vậy. Những doanh nghiệp giàu có, tập đoàn lớn quốc tế cũng phải vất vả vượt qua thời kỳ “chủ nghĩa tư bản thân hữu” ban đầu, để có sự phát triển như hôm nay.

Đơn cử như nước Mỹ, để đạt đến sự phát triển của cách mạng công nghệ ngày nay, xã hội Mỹ đã từng trải qua thời tư bản rừng rú. Chắc không nhiều người Việt biết những cái tên tỷ phú Mỹ đình đám như Rockefeller, JP Morgans, Schawb, Vanderbilt, Carnergie… đã có thời là các ông chủ được liệt kê vào danh sách “robber barons - những đại gia cướp bóc”.

Họ từng được xem là những người giàu có nhờ khai thác tài nguyên thiên nhiên, đầu cơ bất động sản, lạm dụng hay phá hoại môi trường.

Vấn đề là cùng với sự phát triển của xã hội, kinh tế và đặc biệt là pháp luật, kiểu kinh doanh của thời “tư bản thân hữu” đã dần phải đi vào diệt vong trong những quốc gia mà pháp quyền (rule of laws) được thực sự tôn trọng”.

Ở Việt Nam, quá trình tích lũy tư bản và phát triển kinh tế thị trường chỉ mới bắt đầu 30 năm trở lại đây. Trong khi năng lực quản trị, xây dựng doanh nghiệp của các doanh nhân Việt Nam chưa phát triển đến tầm có thể cạnh tranh sòng phẳng với doanh nghiệp quốc tế.

 

Cùng với đó, môi trường kinh doanh của Việt Nam còn chưa minh bạch, thiếu tính có thể dự đoán và còn thiếu vắng sự công bằng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận cơ hội và nguồn lực kinh doanh. Vì thế, doanh nghiệp khó tự lực phát triển bằng khả năng của mình, mà không cần dựa vào những mối quan hệ.

Điều này có nghĩa là các điều kiện làm giàu một cách chính đáng ở Việt Nam chưa tốt. Để làm giàu một cách nhanh chóng, một số người chọn con đường trục lợi một cách bất chính bằng quan hệ.

Nói một cách khác, trong cơ chế và với những thói quen cũ, doanh nhân được điều kiện hóa để dễ dàng tặc lưỡi: “Ai cho tôi làm giàu lương thiện”.

Đại gia Việt và những rắc rối pháp lý

Khá nhiều vụ án liên quan đến các lãnh đạo doanh nghiệp từng một thời là những điển hình thành công trên thương trường. 

Có thể nói, con đường dẫn đến các rắc rối pháp luật và lao lý của những đại gia Việt đã được đào bằng những nhát cuốc của cả cá nhân đại gia lẫn thể chế kinh doanh. Hầu hết đại gia dính đến lao lý ở Việt Nam là kết quả của những mối quan hệ và hành vi không minh bạch của mình.

Đến lúc xem lại tầm nhìn?

Không ít người đi lên từ quan hệ, bỏ qua tuân thủ pháp luật và từng nghĩ rằng mình khôn lanh, hợp thời và “biết sống” trong điều kiện Việt Nam. Không ai dám chê những người này thiếu khôn khéo thông minh, và không phải ai cũng có cung cách làm ăn và tầm nhìn ngắn hạn của giới giàu xổi như người ta hay mỉa mai ở nước ngoài.

Cái họ chưa đủ là tầm nhìn xa hơn một nhiệm kỳ của các vị thân hữu. Muốn kinh doanh làm ăn phát triển lâu dài, doanh nghiệp phải tôn trọng pháp luật, xây dựng mô hình kinh doanh trên nền tảng pháp luật.

Bởi ngay ở cả trong những quốc gia mà pháp quyền chưa được tôn trọng và thực thi đúng mức, pháp luật vẫn là nền tảng duy nhất sẽ trường tồn, không phụ thuộc nhiệm kỳ.

Đó cũng là lý do vì sao những tập đoàn, công ty đa quốc gia lớn có lịch sử phát triển lâu dài và tầm nhìn xa hơn một vài nhiệm kỳ thận trọng trong quan hệ. Họ duy trì cân bằng trong quan hệ với giới quan chức, tuyệt đối tránh vi phạm pháp luật và không lệ thuộc nhóm nào.

Các đại gia Việt Nam cần nhận ra và áp dụng tầm nhìn dài hạn này, vì dù ở trong thể chế hay thẩm quyền nào, với một doanh nghiệp được xây dựng trên nền tảng tuân thủ pháp luật, các biến đổi không thể có tác động quá lớn.

Hơn ai hết, các ông chủ lớn cũng cần khả năng có thể đoán trước của pháp luật. Để có thể đạt mức “vĩ đại”, tầm nhìn của một doanh nghiệp phải là hàng chục, thậm chí hàng trăm năm chứ không chỉ giới hạn gắn chặt với nhiệm kỳ nào đó.

Điều đó, 30 năm hậu Đổi mới có lẽ cũng không là quá sớm để bắt đầu.

Bài viết thể hiện quan điểm và văn phong của tác giả, một luật sư làm việc tại TP.HCM/ LS Phùng Anh Tuấn (hãng luật VCI Legal)

(Theo Zing)

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Các cặp vợ chồng nghìn tỷ Việt chia tỷ lệ sở hữu thế nào?
Các cặp vợ chồng nghìn tỷ Việt chia tỷ lệ sở hữu thế nào?
Doanh nhânicon  22/02/2019 

Hầu hết cặp vợ chồng đều giao người chồng giữ vai trò lãnh đạo cao nhất tại doanh nghiệp, nhưng vẫn có một vài ngoại lệ khi vai trò điều hành chính thuộc về nữ doanh nhân.

 
4 điểm tranh luận ở phiên tòa ly hôn của vợ chồng cà phê Trung Nguyên
4 điểm tranh luận ở phiên tòa ly hôn của vợ chồng cà phê Trung Nguyên
Doanh nhânicon  22/02/2019 

Luật sư của ông Vũ và bà Thảo trình bày quan điểm về việc phân chia tài sản, những "điểm nghẽn" trong hôn nhân của hai người và mong muốn Trung Nguyên vẫn sẽ phát triển.

 
Cùng xây dựng đế chế kinh doanh rồi lôi nhau ra tòa, vì sao nên nỗi?
Cùng xây dựng đế chế kinh doanh rồi lôi nhau ra tòa, vì sao nên nỗi?
Doanh nhânicon  22/02/2019 

Cam kết sống cùng nhau tới hết cuộc đời không đồng nghĩa với việc hai người có chung mục tiêu hay tầm nhìn cho công ty. Khi đó, họ sẽ gặp vấn đề lớn, theo Forbes.

 
Trung Nguyên ra sao sau các phương án phân chia tài sản?
Trung Nguyên ra sao sau các phương án phân chia tài sản?
Doanh nhânicon  22/02/2019 

Chìa khóa quản lý Trung Nguyên nằm ở tỷ lệ sở hữu tại Trung Nguyên Investment khi doanh nghiệp này nắm 70% cổ phần Trung Nguyên Group và có thể chi phối mọi hoạt động tại đây.

 
Vụ ly hôn Đặng Lê Nguyên Vũ: Ai điều hành Trung Nguyên khi tài sản chia đôi?
Vụ ly hôn Đặng Lê Nguyên Vũ: Ai điều hành Trung Nguyên khi tài sản chia đôi?
Doanh nhânicon  21/02/2019 

Theo luật, tài sản chung trong hôn nhân sẽ phải thực hiện chia đôi khi ly hôn. Điều đó có nghĩa rằng, Vua cà phê Đặng Lê Nguyên Vũ và bà Lê Hoàng Diệp Thảo sẽ có quyền điều hành “ngang nhau” tại Tập đoàn Trung Nguyên.

 
Tranh giành tiền, quyền với chồng: Lời chua xót của bà Lê Hoàng Diệp Thảo
Tranh giành tiền, quyền với chồng: Lời chua xót của bà Lê Hoàng Diệp Thảo
Doanh nhânicon  21/02/2019 

Ngay sau phiên xét xử vụ ly hôn nghìn tỷ với ông Đặng Lê Nguyên Vũ vào ngày 20/2, bà Lê Hoàng Diệp Thảo đã có những lời lẽ chua xót trên trang cá nhân.

Đại gia người Việt lên báo nước ngoài nhờ đắp 13kg vàng lên người
Đại gia người Việt lên báo nước ngoài nhờ đắp 13kg vàng lên người
Doanh nhânicon  21/02/2019 

Trước đó, anh này cũng từng gây xôn xao trên nhiều trang báo nước ta.

Ông Đặng Lê Nguyên Vũ muốn phân chia tài sản thế nào?
Ông Đặng Lê Nguyên Vũ muốn phân chia tài sản thế nào?
Doanh nhânicon  21/02/2019 

Về tiền mặt, ngoại tệ, vàng trong các ngân hàng tương đương hơn 2.000 tỷ đồng, luật sư của ông Vũ đề nghị HĐXX chia theo tỉ lệ ông vũ 70%, bà Thảo 30%.

Khối tài sản chung vợ chồng ông chủ Trung Nguyên trị giá bao nhiêu?
Khối tài sản chung vợ chồng ông chủ Trung Nguyên trị giá bao nhiêu?
Doanh nhânicon  21/02/2019 

Vụ ly hôn kéo dài 4 năm của vợ chồng ông chủ Tập đoàn Trung Nguyên dần đi đến hồi kết và khối tài sản chung tranh chấp cũng dần được hé lộ.

Đột nhập 'lò bát quái' của đại gia đeo dây chuyền 13kg vàng trên cổ
Đột nhập 'lò bát quái' của đại gia đeo dây chuyền 13kg vàng trên cổ
Doanh nhânicon  20/02/2019 

Đối với Phúc XO thì vàng được tính theo đơn vị “kg” hoặc là “thau” và anh có sở thích nấu lại vàng thành từng cục lớn chơi nó mới chuẩn. Ghé vào “lò bát quái” luyện vàng của đại gia này mới thấy hết sự bất ngờ:

Cần bao nhiêu tiền để trở thành 'siêu giàu' ở Việt Nam?
Cần bao nhiêu tiền để trở thành 'siêu giàu' ở Việt Nam?
Doanh nhânicon  18/02/2019 

Việt Nam đứng thứ 4 trên thế giới về tốc độ tăng trưởng người giàu giai đoạn 2018-2023, tức những người đang có trong tay từ 1 triệu đến 30 triệu USD.

Tây Ninh: Vườn lan ‘quý tộc’ tiền tỷ của chàng thạc sĩ xây dựng
Tây Ninh: Vườn lan ‘quý tộc’ tiền tỷ của chàng thạc sĩ xây dựng
Doanh nhânicon  18/02/2019 

Sau gần 6 năm khởi nghiệp từ vườn hoa lan hồ điệp, đến nay có thể khẳng định, định hướng khởi nghiệp của anh Dương Võ Đạt Chí, phường Hiệp Ninh, TP Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh là đúng và đã thành công.

Siêu xe 40 tỷ chưa là gì, Dũng 'Lò vôi' tặng vợ đôi bông tai 65 tỷ
Siêu xe 40 tỷ chưa là gì, Dũng 'Lò vôi' tặng vợ đôi bông tai 65 tỷ
Doanh nhânicon  17/02/2019 

Đại gia Dũng "lò vôi" một lần nữa lại làm "tan chảy" trái tim người phụ nữ bằng những món quà giá trị khiếp nhiều cô gái trong mơ cũng không nghĩ tới.

Ông Phạm Nhật Vượng có 7,5 tỷ USD: Đường đến Top 100 giàu nhất hành tinh
Ông Phạm Nhật Vượng có 7,5 tỷ USD: Đường đến Top 100 giàu nhất hành tinh
Doanh nhânicon  16/02/2019 

 Tỷ phú USD số 1 Việt Nam Phạm Nhật Vượng giàu lên nhanh chóng với tài sản tăng khoảng 2,6 lần trong hơn 1 năm qua và với tốc độ này trong ông nhanh chóng sẽ lọt top 100 người giàu nhất hành tinh.

Tặng vợ siêu xe 40 tỉ đồng, ông Dũng 'lò vôi' nói gì?
Tặng vợ siêu xe 40 tỉ đồng, ông Dũng 'lò vôi' nói gì?
Doanh nhânicon  16/02/2019 

"Tôi mua chiếc ôtô đó hơn 40 tỉ đồng tặng vợ. Món quà đó không là gì so với những điều cô ấy đã mang đến cho tôi…" – ông Dũng "lò vôi" nói.

Đại gia đi siêu xe Maserati 7 tỷ đồng mua bao nhiêu vàng cầu may?
Đại gia đi siêu xe Maserati 7 tỷ đồng mua bao nhiêu vàng cầu may?
Doanh nhânicon  14/02/2019 

 Ngay từ sáng sớm ngày Vía Thần tài, hàng trăm người đã xếp hàng trước các cửa hàng vàng trên phố Trần Nhân Tông. Tuy nhiên, ánh mắt lại đổ dồn về phía 1 đại gia đi chiếc Maserati màu trắng.

Mức thù lao '0 đồng' thời khốn khó của đại gia Dương Ngọc Minh cùng 'bộ sậu'
Mức thù lao '0 đồng' thời khốn khó của đại gia Dương Ngọc Minh cùng 'bộ sậu'
Doanh nhânicon  14/02/2019 

 Thành quả ban đầu của chương trình tái cơ cấu là năm 2018, “vua cá” đã có lãi trở lại.

'Đế chế' của ông Lê Phước Vũ đã thoát 'vận đen'?
'Đế chế' của ông Lê Phước Vũ đã thoát 'vận đen'?
Doanh nhânicon  13/02/2019 

Trong quý đầu tiên của năm tài chính 2019, tập đoàn của “vua tôn” Lê Phước Vũ thoát lỗ ngoạn mục nhờ… bán đất, thanh lý tài sản.

Trồng chuối có 10 tỷ/năm, sắm ôtô sang chảnh thăm vườn cho tiện
Trồng chuối có 10 tỷ/năm, sắm ôtô sang chảnh thăm vườn cho tiện
Doanh nhânicon  12/02/2019 

Nhờ có nguồn thu mỗi năm hơn 10 tỷ đồng từ thâm canh chuối tiêu hồng, trên các chân ruộng thuê mượn ở ngoại tỉnh, lão nông Nguyễn Huy Tuân đã sắm được xe hơi sang trọng để tiện cho đi làm vườn.

Vượt Mỹ, Trung Quốc dẫn đầu top 10 tỷ phú tự thân tuổi 40
Vượt Mỹ, Trung Quốc dẫn đầu top 10 tỷ phú tự thân tuổi 40
Doanh nhânicon  11/02/2019 

Sự thống trị tuyệt đối của nước Mỹ trong danh sách 10 tỷ phú tự thân giàu nhất thế giới đang dần kết thúc với sự vươn lên mạnh mẽ của các tỷ phú công nghệ Trung Quốc.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN