Quyền lực bắt đầu từ đâu, thì kiểm soát quyền lực chống tham nhũng cũng phải bắt đầu từ đó.

Quyền lực bắt đầu từ đâu, thì kiểm soát quyền lực chống tham nhũng cũng phải bắt đầu từ đó.

>>Tuyển sinh ngành y cần thi...y đức

Một loại thuốc, có thể có tác dụng trên nhiều cơ quan (phủ, tạng) có chức năng khác nhau. Một  bệnh, cũng luôn có nhiều phương pháp chữa trị. Phương pháp nào, loại thuốc nào cũng chứa đựng biến chứng và tác dụng, ngoài ý muốn của người thầy thuốc. Những biến chứng, có thể xuất hiện trên người này, nhưng với người khác thì không.

Mổ xẻ “tật bệnh” ngành y

Biến chứng có thể  xẩy ra, với nhiều mức độ nặng- nhẹ khác nhau, nặng có thể gây chết người. Do vậy, việc quyết định lựa chọn phương pháp nào, loại thuốc nào, điều trị cho một người bệnh, để đạt được kết quả mong muốn, cũng như giảm thiểu những biến chứng, tai biến trên bệnh nhân, là tùy thuộc vào quyết định của người thầy thuốc.

Ngày nay, cùng với sự tiến bộ của khoa học nói chung, khoa học y học nói riêng, các xét nghiệm cũng như chẩn đoán hình ảnh (XQ, siêu âm...), thăm dò chức năng, ngày càng can thiệp sâu vào quá trình khám và chữa bệnh của người thầy thuốc. Với chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ khám bệnh và điều trị trực tiếp có thể xem xét đánh giá dựa trên những hình ảnh đã in ra.

{keywords}

Còn đối với những xét nghiệm sinh hóa, huyết học và nhiều xét nghiệm chuyên sâu khác, thì phải hoàn toàn dựa trên kết quả từ phòng xét nghiệm trả về. Có rất nhiều xét nghiệm, quyết định hoàn toàn tới chẩn đoán và theo dõi diễn biến của bệnh.

Chíp sinh học (biochips) đã giúp cho một chiếc máy xét nghiệm có thể phân tích, trả lời rất nhiều chỉ số, theo yêu cầu của bác sĩ, từ một mẫu bệnh phẩm. Nhưng, một xét nghiệm y học chính xác, cần phải được thực hiện trên những  máy xét nghiệm đạt chuẩn về chất lượng. Điều này, phụ thuộc vào người làm xét nghiệm có được đào tạo chuẩn về trình độ chuyên môn hay không.

Khi bác sĩ sử dụng kết quả xét nghiệm không chính xác, sẽ dẫn tới chẩn đoán không đúng bệnh, đánh giá diễn biến bệnh trong quá trình điều trị không đúng. Những biến chứng  trên người bệnh; trong giai đoạn đầu, thường âm thầm, ngay cả thầy thuốc trực tiếp điều trị, cũng như bệnh nhân cũng khó nhận biết, và đánh giá chính xác được. Tới giai đoạn muộn hơn, khi bệnh đã diễn biến nặng, nếu có tử vong thì mọi sự “đã rồi”(!?)

Việc xét nghiệm không đạt chuẩn, đưa ra những kết quả không đúng, đã có những nghi vấn. Các ý kiến phản ánh này, có từ phía người bệnh, và các bác sĩ từ nam ra bắc suốt nhiều năm nay, phản ánh liên tục trên báo chí: Bệnh nhân chết, vì kết quả xét nghiệm đá nhau; Loạn xét nghiệm, bệnh viện hành dân; Là bác sĩ tôi cũng rờn rợn người khi nhận kết quả xét nghiệm; Sai lệch "chết người" trong xét nghiệm...

Đã có những địa phương (Bắc Giang), cấp có thẩm quyền (sở y tế) kiểm tra lại công tác xét nghiệm tại bệnh viện khi có ý kiến phản ánh. Nhưng cho tới nay, mọi việc vẫn rơi vào im lặng... tới ‘trong veo’, không hề có bất kỳ thay đổi nào.

Sau khi vụ việc ‘nhân bản xét nghiệm’, tại BV đa khoa Hoài Đức (Hà Nội) bị đưa ra ánh sáng làm cả xã hội rúng động, hoang mang thì cũng cần thời gian để ngẫm kỹ hơn về những nguyên nhân sâu xa về nhân lực ngành y.

Nhiều người trong ngành phản ánh, việc quy hoạch, phân công bác sĩ khám chữa bệnh diễn ra rất tùy tiện. Bác sĩ được đào tạo sau đại học thuộc hệ dự phòng, chuyên khoa cấp I vệ sinh phòng dịch, y xã hội học, thì lại phân công khám chữa bệnh. Bác sĩ thuộc hệ điều trị, như chuyên khoa cấp I; nhãn khoa, chuyên cấp I; tai- mũi- họng, thì làm dự phòng. Chính sự tùy tiện trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ, gây lãng phí tiền ngân sách đào tạo, và góp phần làm cho chuyên môn yếu kém. Hệ lụy tất yếu là, bệnh nhân phải chuyển tuyến, vượt tuyến, gây quá tải ở các BV tuyến trên.

Công tác hồi sức cấp cứu, từ nhiều năm nay, đã không được đầu tư đúng mức, qui định không rõ ràng về trách nhiêm bắt buộc, đối với các cơ sở khám chữa bệnh, cũng như những nơi thực hiện nhiệm vụ tiêm phòng, thể hiện ngay tại Phụ lục 6. Phác đồ cấp cứu sốc phản vệ (kèm theo thông tư số 08/1999-TT-BYT,ngày 04 Tháng 05 Năm 1999).

Phân tuyến kỹ thuật và điều trị, là cách quản lý về chuyên môn trong ngành y tế, đối với các BV tuyến dưới. Hiện nay, đã trở thành công cụ rất ‘cơ học’, trong việc siết chặt chuyển bệnh nhân lên các BV tuyến trên khám chữa bệnh.

Trong cấp cứu nói chung, và sốc phản vệ nói riêng, việc di chuyển bệnh nhân có thể gây chậm trễ công việc cứu chữa dẫn tới tử vong. Sốc phản vệ, là một cấp cứu cần phải thực hiện ngay tại chỗ. Qui định như trên, là thiếu rõ ràng về trách nhiệm bắt buộc, đối với cơ sở khám chữa bệnh, trong công tác hồi sức cấp cứu.

Cần phải qui định lại là; các cơ sở khám chữa bệnh phải đảm bảo đầy đủ các điều kiện trang thiết bị y tế và trình độ chuyên môn không phụ thuộc vào qui định về kỹ thuật của từng tuyến phải áp dụng được các biện pháp sau.

Nếu bỏ qua vụ việc ‘nhân bản xét nghiệm’, của BV Hoài Đức, vì sai phạm đã quá rõ ràng, còn các bác sĩ phải sử dụng các kết quả xét nghiệm, thiếu chính xác, có tác động như thế nào đến bệnh nhân, cũng cần phải “chờ” những nghiên cứu khoa học nghiêm túc, mới có thể làm rõ.  Hay hiện tượng bệnh nhân tử vong bất thường ngay tại các BV, đã được các phương tiện truyền thông đưa tin trong những năm gần đây, có  liên quan tới công tác hồi sức cấp cứu hay không, đương nhiên cũng vẫn phải chờ xác minh.

Nhưng, trách nhiệm về những vụ tai biến chết người, tại các cơ sở khám chữa bệnh những năm gần đây thuộc về ai? Thì ‘hãy đợi đấy’, vì còn phải chờ xác định ‘ai sai’, và đương nhiên là vẫn chưa có ‘ai chịu’. Còn hậu quả đau xót, thì đã có người dân phải trả bằng chính sinh mạng.

Từ ‘hữu trách’ đến ‘vô can’

Trả lời chất vấn, của các đại biểu Quốc hội về vấn nạn ‘phong bì’- một dạng tham nhũng trong y tế, Bộ trưởng Y tế thẳng thắn đề nghị cử tri cả nước, các vị đại biểu Quốc hội, đưa ra bằng chứng, bằng cách chụp ảnh nhân viên y tế nhận phong bì của bệnh nhân gửi cho Bộ trưởng. Cùng với lời hứa đầy ‘hữu trách’ sẽ xử lý nghiêm các các cán bộ viên chức này.

Còn tham nhũng trong đấu thầu thuốc chữa bệnh, Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội Trương Thị Mai nói tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ngày 11-7: "Tôi xin lưu ý rằng lâu nay chúng ta cũng thực hiện theo các quy định, nhưng giá thuốc đấu thầu vẫn cao hơn giá thuốc trên thị trường. Như vậy là có vấn đề về quản lý Nhà nước về giá thuốc. Năm 2012, chúng ta điều chỉnh quy định về đấu thầu thuốc thì đã tiết kiệm được vài nghìn tỉ đồng".

Vậy rất nhiều năm - trước năm 2012, khi chưa điều chỉnh quy định, thì  rất nhiều 'vài nghìn tỉ' trên một năm, không tiết kiệm được- đi đâu? Ai được hưởng lợi, Bộ Y tế có biết hay là không biết, vẫn còn là ẩn số trong sự im lặng ‘vô can’.

Vụ việc tại BV Nội tiết Trung ương cũng là một ví dụ. Thanh tra Bộ Y tế tiếp nhận tố cáo về tham nhũng tại đây; kết luận ‘trong veo’. Trong khi đó, cơ quan cảnh sát điều tra, ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can. Không dừng lại, lãnh đạo Bộ Y tế còn ra công văn ‘xin tội’ cho những bị can, vì đã có thành tích cống hiến, vì công lao trời biển, đóng góp cho sự nghiệp ‘cứu dân, độ thế’ của ngành y tế.

Cấp lãnh đạo ngành là vậy, còn ở các địa phương thì dĩ nhiên là khó và rất khó. Như trong bài trên báo Pháp lý “Khuất tất về tài chính ở BV đa khoa thành phố Bắc Giang: Dùng hơn 1,5 tỉ đồng tiền của Nhà nước chi bù đắp cho sai phạm của một số cá nhân”. Ông Nguyễn Văn Chiến - Chánh Thanh tra, Sở Y tế Bắc Giang, đã rất thẳng thắn khi trả lời phóng viên: “Bây giờ nó là như thế! Hỏi tôi thì tôi biết hỏi ai?”. Có lẽ ông Chánh Thanh tra đã nói đúng, vì ông có hỏi ai chắc cũng chỉ là im lặng của ‘vô can’!

Đã có quá nhiều những qui định, về trách nhiệm chống tham nhũng cho những tổ chức trong hệ thống chính trị. Nhưng có một sự thật là, chưa có một chi bộ nào, chưa có một tổ chức nào trong hệ thống chính trị (công đoàn, đoàn thanh niên...), phát hiện được tham nhũng, ngay trong cơ quan, tổ chức của mình.

Ở BV Hoài Đức cũng vậy. Tất cả hệ thống chính trị đều im lặng, nếu không nói là đồng lõa với cái ác, quay lưng lại với người chống tham nhũng tiêu cực. Cá nhân thì lo sợ, bởi áp lực quá nặng nề lên họ, và gia đình họ. Nên đã có những người, không thể chịu đựng được áp lực như vậy, đành ‘nửa đường đứt gánh’.

Vẫn biết, xưa nay chưa có thuốc chữa được lòng tham và quyền lực sẽ sinh ra tham nhũng. Vậy muốn phòng chống tham nhũng thì phải kiểm soát được quyền lực. Nhưng quyền lực bắt đầu từ đâu và của ai? Nhưng ai, ở đâu có quyền qui hoạch, đào tạo, giáo dục và bổ nhiệm nên các chức vụ trong ngành hiện nay? Nếu không phải là cấp ủy đảng các cấp? Quyền lực bắt đầu từ đâu, thì kiểm soát quyền lực chống tham nhũng cũng phải bắt đầu từ đó.

Nguyễn Văn Soạn

tin nổi bật

Ứng xử với trái phiếu doanh nghiệp

Bức tranh đó cho thấy, người mua trái phiếu doanh nghiệp không có lý gì phải quá lo lắng. Nếu tất cả đổ xô đến “đòi lại” thì không một doanh nghiệp nào có thể trụ được chứ đừng nói là phát triển.

Trụ cột ‘nguồn lực’ trong truyền thông chính sách

Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đưa ra một giải pháp quan trọng cho sự phát triển bền vững của báo chí khi cam kết bồi đắp trụ cột “nguồn lực” bằng cách cấp kinh phí theo hướng đặt hàng cho hoạt động truyền thông chính sách.

Báo chí phải trở thành tổ chức công nghệ

Cách đây hơn 20 năm, nhiều tổng biên tập vô cùng tự hào về việc máy in còn đang chạy, hàng chục đầu mối đã ngồi ăn bánh mì để đợi lấy báo đi rao bán.

Đổi mới con người ở vùng đất là mặt tiền quốc gia

Cần nhìn thẳng vào sự thật là khu vực đẹp nhất của đất nước, địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng lại có nhiều chỉ số phát triển thấp hơn mức trung bình của cả nước.

Tiếng chuông cảnh báo sau chuyện đình chỉ hoạt động của một sở

Hôm qua, một câu chuyện hy hữu được báo chí đưa tin: Sở Nội vụ bị tạm đình chỉ hoạt động 1 tháng vì chưa đảm bảo yêu cầu về phòng cháy chữa cháy (PCCC).

Truyền thông là chức năng của chính quyền

Khi các cấp chính quyền chủ động phối hợp truyền thông với các cơ quan báo chí sẽ là nền tảng quan trọng nhất cho việc làm chủ tình hình trong bối cảnh hiện nay.

Cơ hội của Việt Nam trước vòng cải cách mở cửa mới của Trung Quốc

Bản thân mỗi nước đều đang hướng đến phát triển chất lượng cao. Trong giai đoạn trước, điểm tăng trưởng của quan hệ Việt - Trung là thương mại, thầu khoán công trình. Hiện nay và sắp tới điểm tăng trưởng mới của quan hệ Việt - Trung sẽ là gì?

Những thông điệp về trái phiếu doanh nghiệp

Có một điểm cần nhấn mạnh: tuyệt đại đa số trái phiếu doanh nghiệp là có tài sản đảm bảo hoặc được bảo đảm bởi các tổ chức tín dụng.

Việt Nam sẽ vượt bẫy thu nhập trung bình theo cách nào

Việt Nam nỗ lực trở thành quốc gia thu nhập trung bình cao và thu nhập cao vào năm 2035 và 2045. Tuy nhiên, chúng ta phải vượt qua thách thức không hề nhẹ, nhất là về thể chế.

Thủ tướng Võ Văn Kiệt, nhà lãnh đạo cải cách tâm huyết

Thủ Tướng Võ Văn Kiệt là nhà lãnh đạo đi tiên phong trong thực hiện cải cách và hội nhập của đất nước ta. Ông đã dũng cảm thực hiện những quyết định đột phá tầm chiến lược để đưa đất nước đi lên.

Tầm nhìn quốc gia Qatar qua lăng kính World Cup

Qatar đã làm nên lịch sử khi lần đầu tiên đưa sự kiện thể thao được theo dõi nhiều nhất trên toàn cầu đến Thế giới Ả Rập và Hồi giáo.

Ông Sáu Dân và đổi mới thể chế

Ngày 9/8/1995, trước Đại hội Đảng lần thứ 8, Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã gửi một bức thư tâm huyết cho Bộ Chính trị nêu quan điểm, tư tưởng, khuyến nghị và cảnh báo về một số vấn đề có tầm chiến lược đối với đất nước vào thời điểm lịch sử đó.

‘Ý Đảng, lòng Dân’

Hôm qua, một người bạn của tôi thông báo, chị đã không rút trước hạn món tiền gửi ngân hàng đang được kiểm soát đặc biệt. Tôi biết, tâm lý chị cũng khá cồn cào vì chị liên tục hỏi ý kiến của tôi trong cả tuần trước.

Nhà lãnh đạo dám chịu trách nhiệm “phá rào”

“Sử học không nên chỉ đánh giá một con người xem họ đạt đến đỉnh cao nào mà còn phải xem khi họ nằm xuống, đã có bao nhiêu dòng nước mắt”.

Nhà giáo là nhân tố cốt lõi quyết định sự thành công của đổi mới giáo dục

Bộ trưởng GĐ-ĐT Nguyễn Kim Sơn bày tỏ, nhà giáo là nguồn lực quan trọng nhất của ngành. Đầu tư cho nhà giáo chính là yếu tố nền tảng của nền tảng, quyết định đến chất lượng và sự thành công của đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.