"Bóng ma" hạt nhân phủ bóng Obama tới Hiroshima

Thế giới đang ngày càng trở nên bất an hơn, bất chấp Tổng thống Mỹ Barack Obama từng cam kết theo đuổi một thế giới không có vũ khí nguyên tử.

Thế giới đang ngày càng trở nên bất an hơn, bất chấp Tổng thống Mỹ Barack Obama từng cam kết theo đuổi một thế giới không có vũ khí nguyên tử.

Trong tuần này, Barack Obama sẽ trở thành Tổng thống Mỹ đầu tiên đặt chân tới Hiroshima 70 năm sau khi Mỹ trở thành nước đầu tiên - và cũng là cuối cùng - sử dụng bom nguyên tử.

Theo báo Financial Times, chuyến thăm của ông chủ Nhà Trắng mang tính biểu tượng cao, cho dù ông sẽ không đưa ra lời xin lỗi về những gì Mỹ đã làm. Nó thậm chí còn tạo ra khoảng trống chính trị để Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe phá vỡ tiền lệ đến thăm Trân Châu Cảng.

{keywords}
Tổng thống Barack Obama (Ảnh: FT)

Cách đây 7 năm, trong một bài phát biểu quan trọng ở Prague, Obama cam kết sẽ làm việc vì một "thế giới không vũ khí hạt nhân". Nhưng khi sắp rời nhiệm, ông sẽ để lại những gì mà giới phân tích hạt nhân gọi là "thời đại hạt nhân thứ hai".

Ở Prague, Obama khẳng định: "Vì là cường quốc hạt nhân duy nhất từng sử dụng vũ khí hạt nhân, Mỹ có trách nhiệm đạo đức phải hành động". Và hành động đơn lẻ lớn nhất của ông khi đó là bắt đầu thời kỳ hiện đại hóa vũ khí hạt nhân lớn nhất trong lịch sử - nâng cấp sức mạnh hạt nhân Mỹ trong 30 năm với số tiền 1.000 tỷ USD theo kế hoạch của Lầu Năm Góc.

Obama cũng thường bị chỉ trích là mâu thuẫn giữa lời nói và hành động - đáng chú ý nhất là cuộc chiến nhằm vào chủ nghĩa khủng bố. Ông không dùng từ "cuộc chiến chống khủng bố", nhưng lại tăng cường gấp đôi cuộc chiến dùng máy bay không người lái.

Khoảng cách giữa cam kết hạt nhân của Tổng thống Mỹ và thực tế càng rõ hơn. Ông nhất trí kế hoạch nâng cấp 1.000 tỷ USD để đổi lấy sự ủng hộ của phe Cộng hòa dành cho Hiệp ước Cắt giảm vũ khí hạt nhân với Nga. Tuy khoản tiền trên là nhằm để duy trì kho hạt nhân Washington hiện có, nhưng nó chứng tỏ tham vọng lớn hơn nhiều so với những gì được công bố.

Tất cả các loại đầu nổ vũ khí đều sẽ được thay thế. Thời gian báo động sẽ ngắn hơn. Và Mỹ sẽ duy trì bộ ba về hạt nhân trên không, trên bộ và trên biển.

Tổng thống Obama đã tạo ra những thay đổi lớn đối với vị thế hạt nhân của Mỹ vào năm 2010, bằng cam kết không sử dụng vũ khí hạt nhân chống lại các nước không có hạt nhân. Tuy nhiên, ông lại giữ vững học thuyết "sử dụng trước" của Mỹ nhằm vào những nước có vũ khí hạt nhân.

So với trước đây, các chuyên gia không tin tưởng hơn tính hiệu quả của an toàn hạt nhân Mỹ.

Vào tháng 7/2012, ba nhà hoạt động thậm chí đã đột nhập được vào cơ sở Oak Ridge Y12 ở Tennessee - có biệt danh "Pháo đài Knox" về Uranium. Họ xịt vẽ graffiti suốt 45 phút rồi mới bị bắt. Có tới 1/5 máy quay giám sát và màn hình cảm biến tại đó không hoạt động, nhờ vậy bộ ba vượt qua 3 hàng rào mà không bị phát hiện.

Chương trình của Obama đã khiến cho an toàn hạt nhân phụ thuộc nhiều hơn vào các hệ thống an ninh tự động do các nhà thầu tư nhân giám sát.

Có thể nói, thế giới ngày nay dường như ít an toàn hơn so với khi ông Obama nhậm chức. Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan và Nga đều đang theo chân Mỹ hiện đại đại hóa kho đạn của họ. Triều Tiên thì tiến gần hơn nữa tới phát triển đầu đạt hạt nhân có tầm bắn xuyên lục địa.

Hồi ở Prague, ông Obama nói: "Trong một ngã rẽ kỳ lạ của lịch sử, mối đe dọa chiến tranh hạt nhân toàn cầu đã giảm, nhưng nguy cơ tấn công hạt nhân lại tăng lên". Bảy năm sau, thật khó có thể nói phần đầu của tuyên bố này vẫn đúng.

Thanh Hảo

Những sự thật thú vị khó tin về Obama

Tổng thống Mỹ có tới 4 đôi giày đen y hệt nhau, từng ăn thịt chó, châu chấu chiên và nổi tiếng với tên gọi "O bỏ bom" thời trung học.

Phát ngôn sốc của đầu bếp ăn bún chả với Obama

Đầu bếp Anthony Michael Bourdain, người ăn bún chả cùng với Tổng thống Barack Obama tại Hà Nội tối 23/5, từng có phát ngôn gây sốc về ứng viên Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Vì sao Obama ghé vào một quán ở Mễ Trì?

Obama đến Việt Nam: Trên đường ra sân bay Nội Bài để tới TP.HCM chiều 24/5, Tổng thống Barack Obama đã có buổi ghi hình cho phần 2 của một bài phỏng vấn với MC Anthony Bourdain của CNN về các chương trình về ẩm thực.

tin nổi bật

Vũ khí mới đổ về Ukraine, quân đội Nga sẽ gặp nguy hiểm?

Các loại vũ khí mới mà có thể là bom GLSDB sắp được Mỹ gửi tới Ukraine được cho sẽ khiến Nga phải thay đổi chiến thuật, hoặc đối mặt với thiệt hại khủng khiếp.

Chuyến thăm hiếm hoi tới Trung Quốc của Ngoại trưởng Mỹ có thể thay đổi quan hệ hai nước?

Thực hiện chuyến thăm hiếm hoi tới Trung Quốc vào tuần tới, Ngoại trưởng Mỹ được cho có nhiệm vụ đảm bảo hai nước tránh một cuộc khủng hoảng.

Cuộc chiến giành 'vàng trắng' giữa các cường quốc trên thế giới

Các cường quốc trên thế giới đang giành giật lithium, mặt hàng được mệnh danh là 'vàng trắng' và có mức giá tăng hơn 500% trong vòng 2 năm qua.

Ukraine khao khát tiêm kích, các nước phương Tây nói gì?

Nhiều nước phương Tây đang tích cực thảo luận về khả năng chuyển giao dàn tiêm kích hỗ trợ cho lực lượng quân sự Ukraine.

Xung đột Nga - Ukraine khiến quyền lực ở châu Âu dịch chuyển sang phía đông?

Cuộc xung đột Nga - Ukraine dường như đã làm gia tăng ảnh hưởng của các nước Trung và Đông Âu, trong khi giảm bớt quyền lực của Pháp và Đức.

Ukraine tổn thất đến mức nào vì vụ trực thăng rơi khiến Bộ trưởng Nội vụ thiệt mạng?

Vụ rơi trực thăng ở ngoại ô Kiev khiến ít nhất 16 người, kể cả Bộ trưởng Nội vụ Ukraine Denys Monastyrsky thiệt mạng, được coi là đòn giáng mạnh đối với chính phủ nước này.

Các vụ lộ tài liệu mật của ông Biden và người tiền nhiệm Trump có giống nhau?

Bộ trưởng Tư pháp Mỹ đã chỉ định 2 công tố viên đặc biệt để điều tra độc lập việc xử lý các hồ sơ mật của Tổng thống Joe Biden và người tiền nhiệm Donald Trump.

Các xe thiết giáp viện trợ của phương Tây có giúp Ukraine 'thay đổi cuộc chơi'?

Ba nước thành viên NATO gồm Mỹ, Đức và Pháp thông báo sẽ gửi các thiết giáp kiểu phương Tây cho Ukraine để hỗ trợ nước này chống lại quân Nga.

Vì sao Nga quyết giành quyền kiểm soát 'thị trấn muối' Soledar?

Việc giành được quyền kiểm soát 'thị trấn muối' Soledar sẽ giúp Nga có thêm hướng tấn công vào thành phố chiến lược Bakhmut của Ukraine.

Những thách thức lớn đối với Mỹ trong năm 2023

Ông Paul Stares, Giám đốc Trung tâm về hoạt động phòng ngừa tại Hội đồng Quan hệ đối ngoại có trụ sở ở New York, nêu tên 3 mối đe dọa chính sách đối ngoại với Mỹ trong năm 2023.

Mục đích Mỹ bố trí lính thủy quân lục chiến, tên lửa trên khắp đảo Okinawa

Hoạt động tái cơ cấu lực lượng thủy quân lục chiến của Mỹ trên đảo Okinawa được cho là nhằm phản ứng trước khả năng quân đội Trung Quốc chiếm ưu thế.

Vì sao Trung Quốc ký thỏa thuận năng lượng hơn nửa tỷ đô với Afghanistan?

Một công ty Trung Quốc sẽ đầu tư 540 triệu USD vào phát triển các mỏ khai thác dầu khí tại Afghanistan.

Ghế Chủ tịch Hạ viện Mỹ được quyết định như thế nào?

Chính trường Mỹ đang dậy sóng khi lần đầu tiên trong gần 100 năm qua, Hạ viện phải tổ chức bỏ phiếu lại để bầu ghế chủ tịch và sau 6 vòng bỏ phiếu vẫn chưa chọn được ai.

Trung Quốc tái mở cửa tác động thế nào tới toàn cầu?

Ngành du lịch và hàng hóa thế giới được dự đoán khởi sắc sau khi Trung Quốc nới lỏng 'Zero Covid' để mở cửa biên giới sau 3 năm.

Năm 2023 sẽ đầy thách thức với ông Trump

2023 được tin sẽ là một năm đầy thách thức với cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump vì nhiều vấn đề đeo bám ông từ năm 2022 có thể leo thang.