'Buông' 4.700 tỷ lợi 50.000 tỷ: Đâu phải sự đánh đổi?

Việc giữ lại 4.700 tỷ đồng cổ tức của BIDV và VietinBank làm giảm ngân sách tương ứng, nhưng việc tăng vốn từ nguồn lợi nhuận để lại giúp các ngân hàng an toàn hơn và cung ứng thêm 50.000 tỷ cho nền kinh tế.

Việc giữ lại 4.700 tỷ đồng cổ tức của BIDV và VietinBank làm giảm ngân sách tương ứng. Tuy nhiên, việc để lại số cổ tức này tức là nhà nước tiếp tục đầu tư để tăng năng lực tài chính, giúp các ngân hàng an toàn hơn... từ đó tăng khả năng cung ứng thêm khoảng 50.000 tỷ vốn tín dụng cho nền kinh tế. Đây là một bài toán lợi ích cần tính đến mà không hề có một sự đáng đổi nào.

Cảnh báo chỉ số an toàn

Báo cáo Trung tâm nghiên cứu độc lập BIDV mới đây cho thấy, hệ số an toàn vốn (CAR) của các ngân hàng thương mại nhà nước (NHTMNN) đang suy giảm một cách nghiêm trọng.

Theo đó, giai đoạn 2011-2015, hệ số an toàn vốn CAR của khối NHTMNN sụt giảm từ mức 10,8% năm 2011 xuống mức 9,4% hiện nay - gần chạm ngưỡng tối thiểu 9% theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, và thấp hơn mức bình quân 10,3% của ASEAN.

Nguyên nhân là do, tài sản có rủi ro - phần mẫu số của hệ số an toàn vốn CAR bao gồm các khoản tín dụng, đầu tư, tài sản có khác,... được điều chỉnh theo hệ số rủi ro theo quy định của khối này, tăng trưởng trung bình ở mức 19,4%/năm, cao hơn nhiều so mức 13,9%/năm toàn ngành, cao hơn hẳn mức 11,4%/năm của khối NHTM cổ phần.

{keywords}

Trường hợp vốn tự có của khối NHTMNN không được tăng trong năm 2016, tăng trưởng tín dụng chỉ ở mức 7-8% trong năm nay.

Trong khi đó, vốn tự có (phần tử số của hệ số CAR bao gồm vốn chủ sở hữu, các khoản dự trữ và loại trừ một khoản vốn khác theo quy định) của khối tăng trưởng chỉ ở mức 15,43%/năm (chủ yếu do tăng từ vốn điều lệ, phát hành trái phiếu chuyển đổi).

Báo cáo cho rằng, tình hình có thể còn xấu hơn nếu 3 trong số 4 NHTM Nhà nước không thành công trong các đợt chào bán cổ phần ra thị trường và lựa chọn nhà đầu tư chiến lược trong giai đoạn giúp cải thiện CAR ở một số thời điểm.

Cần lưu ý rằng, trong giai đoạn này, các NH trên thế giới đang hướng đến áp dụng các thông lệ ngày càng chặt chẽ hơn để đảm bảo an toàn trong hoạt động (Basel III), trong khi ngành NH Việt Nam triển khai nhiều biện pháp để áp dụng các chuẩn mực thông lệ quốc tế theo Basel trong tính toán CAR nên vừa làm giảm vốn tự có và làm tăng tài sản có rủi ro, từ đó tác động tiêu cực đến CAR.

Với vị thế khối NHTMNN gồm 4 NH (Agribank, BIDV, Vietinbank, Vietcombank) chiếm 45% thị phần thì việc suy giảm năng lực tài chính có thể tác động rất lớn tới nền kinh tế.

Một kịch bản đã được Trung tâm nghiên cứu BIDV cảnh báo, trong trường hợp vốn tự có của khối NHTMNN không được tăng trong năm 2016 (tương ứng với việc Nhà nước thu về toàn bộ cổ tức năm 2015), tăng trưởng tín dụng của khối NHTMNN chỉ ở mức 7-8% trong năm nay.

Khi đó, số vốn tín dụng thiếu hụt sẽ làm tăng trưởng GDP trong giai đoạn 2016-2020 bị giảm trung bình 0,55%-0,6%/năm, dẫn đến tăng trưởng GDP giai đoạn 2016-2020 dự kiến chỉ ở mức 6,05-6,4%/năm.

NH tăng vốn: Lợi lâu dài

Nếu năm 2015, BIDV và VietinBank không trả cổ tức bằng tiền mặt, tương đương với việc NSNN giảm thu khoảng 4.700 tỷ đồng từ nguồn cổ tức trong năm 2016 - chiếm một phần nhỏ khoảng 0,47% tổng thu NSNN, nhưng việc để các ngân hàng này giữ lại để tăng vốn đem lại những lợi ích dài hạn hơn.

{keywords}

Riêng việc tăng thêm 4.700 tỷ đồng vốn tự có cho BIDV và VietinBank, sẽ mở rộng thêm khoảng 50.000 nghìn tỷ đồng tín dụng cho nền kinh tế

Trước hết, nguồn vốn này giúp các NHTMNN đáp ứng yêu cầu theo thông lệ quốc tế về quản trị NH, định hạng tín nhiệm, cũng như chấp hành quy định của pháp luật hiện hành về đảm bảo an toàn vốn.

Quan trọng hơn, khi có vốn tăng cường năng lực tài chính sẽ giúp mở rộng tín dụng, phục vụ tăng trưởng kinh tế. Dự kiến, chỉ tính riêng việc tăng thêm 4.700 tỷ đồng vốn tự có cho BIDV và VietinBank, khả năng sẽ mở rộng được thêm khoảng 50.000 nghìn tỷ đồng tín dụng cho nền kinh tế.

Xét về dài hạn, khi Nhà nước đầu tư cho các NHTMNN, số cổ tức hàng năm thu được thêm lớn hơn lãi suất tiết kiệm, cao hơn so với đầu tư vào các ngành khác (cao hơn nhiều lãi suất Chính phủ đi vay), đặc biệt khi các NHTM bán bớt phần vốn Nhà nước hoặc phát hành thêm cổ phần còn thu được thặng dư đáng kể.

Bên cạnh đó, khi cổ đông Nhà nước cho phép giữ lại phần cổ tức đó để đầu tư cho tương lai, thể hiện tầm nhìn chiến lược, dài hơi, có tương lai, khi đó thị trường (các nhà đầu tư) đánh giá cao, và giá cổ phiếu của định chế tài chính đó tăng lên, nhà đầu tư cam kết lâu dài; đây là lợi ích không hề nhỏ.

Đây cũng là điểm tích cực đối với nhà đầu tư tài chính hoặc đầu tư chiến lược, khi cân nhắc đầu tư/mua cổ phần tại các NHTMNN.

Ông Cấn Văn Lực, chuyên gia ngân hàng, cho rằng, kinh nghiệm quốc tế cho thấy, để có một hệ thống NH mạnh cần tập trung 2 yếu tố: quản trị rủi ro và tăng cường năng lực tài chính. Nhưng 2 yếu tố này của các NH Việt Nam đều chưa đạt chuẩn mực quốc tế. Việc huy động vốn của NHTMCPNN gặp nhiều khó khăn do chưa bán được cho NĐT chiến lược, trong khi cổ đông NN khó có thể góp thêm vốn.

Bà Nguyễn Thùy Dương, Phó Tổng giám đốc phụ trách Dịch vụ Tài chính ngân hàng Ernst & Young (EY) Việt Nam cũng thừa nhận, điểm yếu của NH Việt chính là sự hạn chế về quy mô vốn cũng như về công nghệ và nhân lực. Để hội nhập, không còn con đường nào khác các ngân hàng phải tự lớn lên, về cả quy mô hoạt động cũng như về quản trị.

M. Hà

tin nổi bật

Đề xuất tiếp tục giảm sàn thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu năm 2023

Bộ Tài chính đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường (BVMT) đối với xăng, dầu, mỡ nhờn năm 2023 như năm 2022 (áp dụng mức sàn trong Biểu khung thuế), góp phần hỗ trợ người dân và doanh nghiệp trong bối cảnh giá xăng dầu dự báo vẫn còn ở mức cao.

Tăng chỉ tiêu tín dụng 1,5-2% cho toàn hệ thống ngân hàng

Hôm nay, ngày 5/12/2022, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quyết định điều chỉnh chỉ tiêu tín dụng định hướng năm 2022 thêm khoảng 1,5-2% cho toàn hệ thống các tổ chức tín dụng.

'Âm thầm' mua - bán lượng lớn cổ phiếu, hai nhà đầu tư nữ bị phạt

Hai nhà đầu tư nữ không báo cáo giao dịch mua - bán cổ phiếu và âm thầm trở thành cổ đông lớn tại các doanh nghiệp bị phạt tổng cộng 170 triệu đồng.

Cổ phiếu chứng khoán, bất động sản, ngân hàng hút dòng tiền, VN-Index hướng tới 1.100 điểm

Chỉ số VN-Index tiếp tục đà tăng và được kỳ vọng lên 1.350 điểm trong năm 2023. Dòng tiền đổ vào nhóm cổ phiếu chứng khoán, bất động sản và ngân hàng sau đợt giảm sâu nhiều tháng trước đó.

Doanh nghiệp ông Đặng Thành Tâm vay hơn trăm tỷ từ công ty con

Doanh nghiệp của ông Đặng Thành Tâm đang phải xoay xở nguồn vốn cho hoạt động kinh doanh trong bối cảnh đến kỳ hạn phải trả gần 3.000 tỷ đồng trái phiếu.

Các nhà đầu tư ngoại mua ròng cổ phiếu Việt Nam kỷ lục

Các nhà đầu tư nước ngoài mua ròng cổ phiếu với tổng giá trị kỷ lục trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam hồi phục mạnh từ đáy và trải qua một tuần giao dịch bùng nổ cả về điểm số và thanh khoản.

Giá vàng hôm nay 5/12: Vàng bật tăng cao

Giá vàng hôm nay tăng mạnh ở cả trong nước và thế giới. Kết thúc phiên tuần trước, giá vàng thế giới đã tăng lên mức cao nhất trong 4 tháng, tạo tâm lý lạc quan hơn cho nhà đầu tư.

Giá vàng giảm, người mua lỗ 1,25 triệu đồng/lượng

Giá vàng trong nước giảm. Nếu mua đầu tuần, bán ra vào cuối tuần, người mua lỗ 1,25 triệu đồng/lượng.

Chứng khoán Việt Nam có triển vọng tích cực trong năm 2023

Thị trường chứng khoán có đợt bứt phá mạnh trong hai tuần qua và được dự báo tăng trưởng vững chãi trong nửa cuối năm 2023.

Giá vàng hôm nay 4/12: Rời mốc 67 triệu đồng/lượng

Giá vàng trong nước giảm mạnh, rời mốc 67 triệu đồng/lượng.

Tại sao các ngân hàng trung ương tích cực gom vàng?

Các ngân hàng trung ương tích cực gom vàng vì nhiều lý do khác nhau.

Giá vàng hôm nay 3/12: Tuột mốc 1.800 USD/ounce

Giá vàng thế giới giảm sau khi tăng lên mức cao nhất trong gần 4 tháng. Thị trường chờ đợi công bố báo cáo việc làm tháng 11/2022.

Giá vàng thế giới lập đỉnh 4 tháng, giá vàng miếng trong nước đi xuống

Giá vàng thế giới hôm nay (2/12) tăng lên ngưỡng quan trọng 1.800 USD/ounce, mức cao nhất trong vòng 4 tháng qua. Còn giá vàng miếng trong nước lại quay đầu đi xuống.

Quy định ghi âm nội dung tư vấn bán bảo hiểm là 'bất khả thi'?

Việc yêu cầu ghi âm toàn bộ nội dung tư vấn bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm phải kiểm tra độc lập nội dung cung cấp thông tin, theo VCCI, là chưa thực sự rõ ràng, rất khó để áp dụng trên thực tế, cần quy định rõ hơn.

Cổ phiếu bất động sản, chứng khoán bứt phá: VN-Index vọt thêm gần 44 điểm

Thị trường chứng khoán ghi nhận nhóm cổ phiếu bất động sản rung lắc sau vài phiên tăng giá. Tuy nhiên, thanh khoản cao và thị trường đã sôi động trở lại với phiên giao dịch có giá trị tỷ USD.