'Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt từng thích mô hình này'

Mấy đoàn Israel hồi đó gặp Thủ tướng Võ Văn Kiệt và đề nghị cho họ thuê ít nhất 30 héc ta đất xấu nhất ở Việt Nam để họ làm thử. Ông Kiệt rất thích. Nhưng cơ chế hồi đó, cứ đá qua đá lại...

-Mấy đoàn Israel hồi đó gặp Thủ tướng Võ Văn Kiệt và đề nghị cho họ thuê ít nhất 30 héc ta đất xấu nhất ở Việt Nam, loại mà không canh tác được, để họ làm thử. Ông Kiệt rất thích, nhưng cơ chế hồi đó, cứ đá qua đá lại...

Những chuyện giật mình ở dân tộc thông minh

Tuần Việt Nam xin được tiếp tục cuộc phỏng vấn với chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan.

Việt Nam được lựa chọn thoải mái hơn

Những kết quả do bà mang về đã được tận dụng và phát triển như thế nào?

Kết quả tốt nhất là tiến tới thoả thuận thành lập quan hệ ngoại giao. Vai trò ở Bộ Ngoại giao phải kể đến Thứ trưởng Vũ Khoan khi ông kết luận rằng, nền hoà bình ở Trung Đông đã thể hiện khá rõ rệt và ổn định hơn nhiều rồi, và đề xuất của ông đã thuyết phục được lãnh đạo bộ, rồi chính phủ.

Xu thế là bạn với tất cả, sau khi Liên Xô và các nước XHCN châu Âu tan rã, xu hướng hội nhập ở Đông Nam Á, cũng khiến cho Việt Nam thoải mái hơn trong sự lựa chọn. Tức là Việt Nam vẫn có thế chơi với Israel, mà không ngại làm mất lòng Palestin và cộng đồng Ả rập, vốn có quan hệ tốt với Việt Nam từ hồi chống Mỹ.

Tức là Việt Nam cũng thắng trong việc cứ phải tẩy chay Israel để thế hiện lập trường với Palestin và thế giới Ả rập?

Đúng thế. Tôi nhớ Thứ trưởng Vũ Khoan còn nói rằng "không còn cái thời đó nữa, phải học cách chơi khác đi trong thế giới hiện đại và hội nhập".

Còn về thương mại, sau khi có quan hệ chính thức, các công ty Israel vào ngày càng nhiều. Nhiệm vụ của chúng tôi ở VCCI là giới thiệu tối đa cho họ đi các nơi để cho họ làm. Chẳng hạn, khi mới thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1993, các công ty Israel bán điều hoà nhiệt độ, rất tốt, trong khi các nước khác rất ngại bán ở Việt Nam do lệnh cấm vận của Mỹ, bởi điều hoà đối với họ không phải là sản phẩm công nghệ cao để bị cấm vận.

Nhưng điều tôi tiếc nhất mà không làm được là đưa mô hình sản xuất nông nghiệp của họ vào Việt Nam, mô hình nông nghiệp không cần nhiều nước.

{keywords}
Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan Ảnh Hoàng Ngọc

Vì sao, thưa bà?

Đại sứ Israel đầu tiên David Matnai rất yêu thích Việt Nam. Mấy đoàn Israel do ông thu xếp đưa vào Việt Nam đã được gặp Thủ tướng Võ Văn Kiệt. Gặp ông, họ đã đề nghị cho họ thuê ít nhất 30 héc ta đất xấu nhất ở Việt Nam, loại mà không canh tác được, để họ làm thử.

Họ hứa sẽ đưa mô hình tổ chức sản xuất của Israel vào, đưa những giống cây của họ vào, còn Việt Nam đưa dân cư vào, và công nghệ sẽ được chuyển giao dần dần. Bởi vì ở Israel đất xấu hơn Việt Nam nhiều lắm mà họ vẫn làm nông nghiệp có hiệu quả. Khi thành công, Việt Nam có thể nhân rộng mô hình này ra.

Thủ tướng Võ Văn Kiệt, hồi đó, đã rất thích mô hình này, và ra lệnh cho Bộ Nông nghiệp bố trí đất đai để làm. Nhưng cơ chế của mình hồi đó cứ thích "đá qua đá lại" cho nhau, Bộ Nông nghiệp đồng ý thì Tổng cục Địa chính không đồng ý cung cấp, vì chưa chọn được vùng nào, tỉnh nào...

Họ cứ lằng nhằng như thế rồi qua luôn nhiệm kỳ đại sứ của ông Matnai, người khi kết thúc nhiệm kỳ của mình đã biểu lộ điều nuối tiếc là không thực hiện được điều đó, bởi vì ông đã có một khao khát lớn, và liên tục thúc đẩy việc này. Đến những đại sứ sau thì họ không có khao khát như vậy, lại thấy Việt Nam không muốn làm nữa, nên cũng quên luôn.

Sau này, có lẽ nhờ những chuyện này, mà quan hệ giữa họ và Bộ Nông nghiệp Việt Nam phát triển khá nhiều. Chúng ta áp dụng nhiều kỹ thuật nông nghiệp của họ như tưới nhỏ giọt, hay các giống cây, hoặc đào tạo nhiều kỹ sư nông nghiệp bên Israel...

{keywords}
Tưới nhỏ giọt - công nghệ nông nghiệp đặc sắc của Israel đang được Việt Nam thí điểm sử dụng (ảnh Internet)

Thế về công nghệ cao lúc đó mình đã để tâm chưa ạ?

Rồi. Chúng ta cố gắng xúc tiến quá trình tiếp xúc với công nghệ cao. Chẳng hạn, tôi có giới thiệu quan hệ làm ăn với các công ty quân đội Việt Nam, bởi thiết bị quân sự của Israel rất giỏi, và công nghiệp quốc phòng là ngành công nghiệp lớn của họ. Ngay cả sau khi bỏ cấm vận, việc giao dịch với các nước phương Tây vẫn chịu nhiều hạn chế, vì vậy kênh Israel là kênh tốt. Theo tôi biết Israel đã chia sẻ với Việt Nam một số công nghệ và thiết bị.

Đặc tính làm ăn của doanh nhân Israel có gì đặc biệt không?

Israel có ít dân, nên con trai và con gái đều phải tham gia quân đội. Trước khi có 1 triệu người từ Nga về, sau khi Liên Xô tan rã, dân chỉ có khoảng 5 triệu thôi. Chính vì vậy, sau khi rời quân đội ra, người Israel vẫn duy trì được kỷ cương của quân đội và tinh thần.

Tiếp xúc với họ, tôi thấy tác phong quân sự của họ còn nhiều lắm. Từ đi đứng, đến phong cách làm việc đều mang phong cách quân nhân. Chính vì tình cảm của họ với Việt Nam về quá khứ chiến tranh, nên khi nói về quân đội, họ lại thể hiện lòng nhiệt tình của mình, sẵn sàng chia sẻ và hợp tác cao.

Tại sao bà nghĩ rằng Việt Nam nhất thiết thúc đẩy quan hệ với Israel?

Israel là nước nhỏ nên không có vị thế kênh kiệu như nước lớn. Họ có nhu cầu thị trường, nhu cầu hợp tác rất lớn. 7 triệu dân của Israel cộng với gần 90 triệu dân của Việt Nam có thế cùng nhau làm được rất nhiều việc, bởi họ có nhiều nghiên cứu, nhưng đến bước triển khai thì cần phải có qui mô kinh tế đủ lớn mới làm được. Chính vì vậy nếu kết hợp với Việt Nam được thì rất hay.

Trong quan hệ làm ăn giữa Việt Nam với Israel còn có những khó khăn gì mà chưa phát triển là bao?

Trước hết là khoảng cách và sự đi lại chưa thuận tiện. Thứ hai báo chí vẫn tiếp tục đưa tin về những xung đột trong khu vực Trung Đông, bắn tên lửa sang nhau,... và người ta vẫn có mặc cảm là mảnh đất đó chưa phải là mảnh đất an toàn, dễ đụng vào mấy ông cảm tử Hamas.

Nhưng, tôi nghĩ, tư duy chính trị vẫn là trở ngại chủ yếu trong mối quan hệ của Việt Nam với Israel.

Xin cám ơn bà!

Lê Doãn Hợp, nguyên bộ trưởng Thông tin - Truyền thông, Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam

Tôi được vinh dự đã đến Israel 2 lần. Một lần với cương vị là Bộ trưởng Bộ Thông tin - Truyền thông, một lần với tư cách là Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam, đi về hôm 22.5.2013.

Tôi thấy bất kỳ cái gì của Israel chúng ta cũng nên học. Nhưng có 4 lĩnh vực nên học sớm hơn, và học quyết liệt hơn. Đó là 4 lĩnh vực mà chúng ta đang chọn, và cũng là 4 lĩnh vực mà chúng ta có tiềm năng và lợi thế.

Một là ý chí vượt khó và hoài bão lập nghiệp, lập thân và lập quốc của đất nước Israel.

Thứ hai là học cách đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Như doanh nhân Đặng Lê Nguyên Vũ đã nói, mỗi con người Israel có nhiều tố chất trong đó, và mỗi người có thể làm rất nhiều việc, và quan trọng là làm việc gì cũng tốt.

Thứ ba là học về công nghệ thông tin. Và tất cả những ai làm công nghệ thông tin muốn làm tốt, không thể không học Israel. Điều này tôi đã nói khi làm bộ trưởng, và khi làm Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam tôi xin được lặp lại. Cũng chính vì vậy, tôi đã cùng với 14 anh em đam mê công nghệ thông tin bỏ tiền túi ra đi sang Israel tháng 5 vừa rồi.

Thứ tư là học nông nghiệp, chất lượng cao, năng suất cao trong điều kiện thiên nhiên cực kỳ bất lợi.

Huỳnh Phan (Thực hiện)

>> Mời độc giả ghé thăm và đóng góp ý kiến cho trang Fanpage của Tuần Việt Nam   

tin nổi bật

ChatGPT hay là công nghệ AI nổi bật trong năm

ChatGPT có nhiều điểm hấp dẫn. Đây là một ứng dụng trí tuệ nhân tạo, được công ty OpenAI Inc (San Francisco) phát triển.

Tầm nhìn 2045 và vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng

Gắn kết chặt chẽ với lợi ích của nhân dân, của dân tộc chính là điều kiện then chốt để Đảng giữ vững bản chất đã được xác quyết từ ngày thành lập.

Chính sách sand-box để tạo động lực cho cán bộ

Để đưa con thuyền kinh tế vượt qua những khó khăn và thách thức gay gắt đang chờ ở phía trước, cần có cơ chế sand-box để tạo động lực và bảo vệ khu vực công.

"Việc cần làm ngay" trong lựa chọn cán bộ cấp cơ sở

Xem xét, đánh giá cán bộ ngay từ cơ sở thông qua việc lấy phiếu tín nhiệm theo định kỳ cần phải được xem là việc “cần làm ngay”.

Vài điều suy nghĩ về Tết cổ truyền dân tộc

Chúng ta đã ăn xong cái Tết kéo dài nhiều ngày, nhưng tôi vẫn muốn nói lại một số điều đang níu kéo, cản trở các bà, các mẹ của chúng ta trong dịp Tết.

Nhà trí thức có nên giàu không?

Đầu Xuân mới, xin bàn về một chủ đề tương đối nhạy cảm nhưng lại hết sức thực tế: Nhà trí thức có nên giàu không?

"Từ chức 20" nhìn từ "Khoán 10"

Xin gọi năm 2022 vừa kết thúc là năm ‘Từ chức 20’ từ Kết luận số 20-TB/TW ngày 8.9.2022 của Bộ Chính trị.

Quốc phục nam của người Việt

Thời gian trước đây, cộng đồng mạng nói nhiều đến bộ quần áo của một vị đại sứ nọ mặc trong buổi lễ trình Quốc thư. Người bảo chẳng giống ai, người thì bảo như vậy cho khỏi “đụng hàng”.

Vượt nguy, tận cơ

Đáng nói hơn con số là thông điệp: Trong một thế giới nhiều bất trắc, đổi thay, đầy gam màu sáng tối rất cần “vượt nguy, tận cơ”, “tư duy lại, thiết kế lại, xây dựng lại”, và càng cần “hành động quyết liệt, khôn khéo, linh hoạt”.

“Giá như chúng ta quyết liệt hơn”

Một năm đã qua với những niềm vui, nỗi buồn pha lẫn sự trăn trở. Giá như chúng ta có cách điều hành quyết liệt, khôn khéo hơn nữa thì kết quả sẽ còn tích cực hơn.

Thách thức và triển vọng kinh tế năm 2023

Thế giới đang thay đổi rất nhanh cả về địa chính trị và cách mạng công nghệ, mở ra thời cơ mới rất lớn cho Việt Nam nếu biết tận dụng.

‘Chính phủ Việt Nam đã có những kết quả kinh tế xuất sắc’

Việt Nam duy trì vị trí dẫn đầu là nước xuất khẩu hàng hóa lớn nhất trong số các nước ASEAN vào thị trường EU.

Chào năm mới 2023: Từ khát vọng đến hành động

Bước vào năm 2023, Việt Nam ghi nhận một kỷ lục mới trong suốt hàng ngàn năm xây dựng và bảo vệ đất nước: dân số chính thức đạt 100 triệu người, trở thành quốc gia đông dân số thứ 15 trên thế giới.

Tết là dịp để kích cầu

“Tết” với người Việt là thời điểm được nghỉ khá dài theo luật lao động. Ở đây, xin không bàn luận góc độ phong tục, tập quán, văn hóa truyền thống mà nhìn Tết ở góc độ kinh tế.

Người gửi tiền bỗng trở thành nhà đầu tư bảo hiểm

Việc những người gửi tiền tiết kiệm ngân hàng tố bị lừa trở thành nhà đầu tư bảo hiểm là có thật, đang gây nhức nhối. Song, vì điều đó mà có những quy định kỹ thuật thắt chặt dịch vụ này cũng không nên”.