Điều gì xảy ra nếu Catalonia tách khỏi Tây Ban Nha?

Tây Ban Nha đang đứng trước cơn địa chấn chính trị sau khi kết quả trưng cầu dân ý hôm 1/10 cho thấy hầu hết người dân vùng tự trị Catalonia muốn độc lập.

Tây Ban Nha đang đứng trước cơn địa chấn chính trị sau khi kết quả trưng cầu dân ý hôm 1/10 cho thấy hầu hết người dân vùng tự trị Catalonia muốn độc lập.

Kết quả kiểm phiếu cho thấy, 90% số người tham gia, tương đương 2 triệu người, chọn "Có", thể hiện mong muốn tách khỏi Tây Ban Nha. Chưa đầy 8% theo hướng ngược lại.

{keywords}
Catalonia nếu tách khỏi Tây Ban Nha sẽ đối mặt với rất nhiều thách thức. (Ảnh: AP)

Số người đi bỏ phiếu tương đối thấp – khoảng 42%. Các quan chức của chính quyền vùng tự trị cáo buộc điều này là do chính phủ trung ương trấn áp. Tòa án tối cao Tây Ban Nha ra phán quyết cuộc trưng cầu là trái phép theo Hiến pháp.

Vua Filipe VI của Tây Ban Nha cho rằng những người tổ chức cuộc trưng cầu dân ý ở Catalonia đã tự đưa mình "ra ngoài pháp luật". Ông cảnh báo tình hình ở Tây Ban Nha là hết sức nghiêm trọng và kêu gọi đoàn kết quốc gia.

Tuy nhiên, theo tin từ CNN, lãnh đạo vùng Catalonia Carles Puigdemont vẫn tỏ ra quyết tâm khi thông báo sẽ tuyên bố độc lập vào thứ Hai tới (9/10).

Catalonia là vùng tự trị nằm ở đông bắc Tây Ban Nha, với dân số 7,5 triệu người có ngôn ngữ và văn hóa riêng.

Catalonia cũng có lực lượng cảnh sát riêng, có quy chế phát thanh truyền hình riêng. Catalonia còn tự cung cấp một số dịch vụ công như giáo dục, y tế, và có sẵn một số phái bộ ngoại giao ở nước ngoài để thúc đẩy thương mại.

Về diện tích, Catalonia chỉ chiếm 6% lãnh thổ Tây Ban Nha còn dân số chiếm 16%. Tuy nhiên, xứ sở này đóng góp xấp xỉ 20% GDP, khoảng 25% tổng lượng xuất khẩu và hơn 50% giá trị đầu tư doanh nghiệp khởi nghiệp trong năm 2016.

Barcelona, thủ phủ của Catalonia, là một trong 20 cảng biển hàng đầu của Liên minh châu Âu (EU) tính về khối lượng hàng hóa được xử lý. Tarragona, thành phố cảng của vùng này, cũng là một trong những trung tâm hóa chất lớn nhất châu Âu.

Với thế mạnh như vậy, dân chúng Catalonia muốn độc lập để có quyền tự quyết trong mọi lĩnh vực, bao gồm văn hóa, chính trị và kinh tế.

Tuy nhiên, theo giới phân tích, nếu độc lập, Catalonia có được quyền tự chủ, trước mắt là về kinh tế, nhưng sẽ đối mặt với rất nhiều khó khăn và thách thức trong tiến trình xây dựng một nhà nước mới.

Kinh tế khu vực sẽ chịu tổn hại nặng nề. Một Catalonia độc lập muốn gia nhập Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Thương mại thế giới gần như là điều không thể, có nghĩa là chi phí xuất nhập khẩu sẽ tăng lên còn việc làm giảm bớt.

Vô vàn những nhiệm vụ khó khăn khác mà Catalonia sẽ phải tự thực hiện như kiểm soát biên giới, an ninh quốc phòng, xây dựng lực lượng hải quan, lập ngân hàng trung ương, cơ quan thuế… Và điều tối quan trọng: ngân sách để vận hành toàn bộ bộ máy mới.

Theo nhà bình luận Ciaran Giles của hãng thông tấn AP, tuyên bố độc lập của Catalonia sẽ chỉ mang tính biểu tượng, và giới chức địa phương sẽ khó làm được điều gì khác ngoài hạ quốc kỳ Tây Ban Nha khỏi các tòa nhà công.

Ciaran Giles giải thích rằng, xưa nay chính quyền Madrid vẫn kiểm soát và vận hành các lĩnh vực quan trọng như quốc phòng, ngoại giao, thuế quan, hoạt động tại các sân bay, cảng biển và hệ thống đường sắt, kể cả chi tiêu ngân sách của Catalonia.

Nợ công cũng sẽ là một bài toán vô cùng nan giải. Chính quyền Catanolia hiện đang cõng khoản nợ 77 tỷ Euro, tương đương 35,4% GDP của vùng, trong số này có 52 tỷ Euro vay từ chính phủ Tây Ban Nha.

Nếu độc lập, Catalonia sẽ phải trả bao nhiêu nợ cho Madrid, và phải gánh bao nhiêu phần trăm trong tổng số nợ quốc gia của Tây Ban Nha? Đó là một câu hỏi không dễ giải đáp.

Geoffrey Minne - nhà kinh tế học tại Tập đoàn ING của Hà Lan – đưa ra đánh giá trong một báo cáo nghiên cứu: "Cũng như Brexit, chúng tôi cho rằng Catalexit sẽ đẩy khu vực này vào thời kỳ bất ổn kéo dài, có thể ảnh hưởng tiêu cực đến lĩnh vực tư nhân".

Kathleen Brooks, Giám đốc nghiên cứu tại City Index, nhận định bất ổn có thể kéo giá trị đồng Euro giảm xuống khoảng 5%.

Thanh Hảo

tin nổi bật

Nguồn gốc cuộc khủng hoảng năng lượng ở châu Á

Giá nhiên liệu tăng khiến một loạt quốc gia ở châu Á phải đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất trong nhiều năm giữa lúc phải vật lộn với tình trạng chi phí sinh hoạt tăng nhanh.

Những điểm đáng chú ý trong luật kiểm soát súng đạn mới được Mỹ ban hành

Tổng thống Biden mới đây đã ký ban hành dự luật kiểm soát súng đạn, nhằm giải quyết các lỗ hổng đã tồn tại hơn 30 năm trong hệ thống quản lý và kiểm soát sở hữu vũ khí tại Mỹ.

Vì sao Trung Đông không đứng về phía Mỹ trong xung đột Nga - Ukraine?

Mỹ muốn Ảrập Xêút bơm thêm dầu ra thị trường và Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) ngưng che giấu các tài sản cũng như siêu du thuyền của các nhà tài phiệt Nga, nhưng đều không được đáp ứng.

Lý do Trung Quốc lo ngại hệ thống Starlink của Elon Musk tại Ukraine

Việc hệ thống Starlink của Elon Musk chứng minh được hiệu quả trong cuộc xung đột Ukraine khiến Trung Quốc không hài lòng khi cho rằng đây là một phần trong kế hoạch phát triển "quân sự không gian" của Mỹ.

Cạnh tranh Mỹ-Trung, xung đột Nga-Ukraine sẽ hâm nóng Đối thoại Shangri-La?

Hội nghị thượng đỉnh an ninh hàng đầu châu Á diễn ra ở Singapore tuần này dự kiến sẽ bàn về nhiều vấn đề thu hút sự chú ý của toàn thế giới, trong đó có cạnh tranh địa chính trị Mỹ - Trung và cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Bài toán khó của Ukraine: rút lui hay quyết giữ một thành phố 'chết'

Tình thế tại thành phố Sievierodonetsk giống như câu hỏi mà Ukraine phải tự trả lời từ khi cuộc xung đột nổ ra, họ muốn tránh thương vong ngắn hạn hay sẵn sàng đánh đổi.

Lệnh cấm vận dầu Nga của EU có thực sự hiệu quả?

Quyết định cấm vận dầu Nga của EU dựa trên một tính toán đơn giản: Các nước EU không nhập khẩu dầu khí sẽ làm giảm một nửa lợi nhuận của Nga. Song, lệnh cấm này có thực sự hiệu quả?

Hy vọng của Ukraine sau hơn 100 ngày giao tranh với Nga

Sau hơn 100 ngày giao tranh, Ukraine đang cố gắng chống chọi với hỏa lực áp đảo của Nga ở mặt trận phía đông đủ lâu để vũ khí phương Tây kịp đến và có thể tạo cho họ lợi thế cần thiết.

Viễn cảnh Mỹ mong muốn khi chiến sự Ukraine kết thúc

Chính phủ Mỹ vẫn đang thể hiện sự ủng hộ và cung cấp khí tài quân sự cho Kiev trong cuộc xung đột với Moscow. Nhưng viễn cảnh kết thúc ra sao mới làm cho chính quyền của Tổng thống Biden chấp nhận?

Đòn trừng phạt mới của EU ảnh hưởng đến Nga thế nào?

Lệnh cấm vận mới của Liên minh châu Âu (EU) chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu dầu thô của Nga, nhưng có thể sẽ không gây tổn hại lớn đến nền kinh tế nước này cho đến khi các giới hạn chính thức có hiệu lực.

'Gót chân Asin' của dầu mỏ Nga

Nga đến nay đã giảm bớt được phần lớn tác động của các lệnh trừng phạt với việc kinh doanh dầu mỏ. Song, ngành bảo hiểm đe dọa sẽ giáng đòn vào hoạt động, trừ khi Moscow có thể lấp đầy khoảng trống do các công ty phương Tây để lại.

Nước Nga thay đổi ra sao sau 3 tháng chiến sự với Ukraine?

Khi Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố mở chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhiều người Nga cảm thấy xung đột dường như ở rất xa lãnh thổ.

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ muốn chặn Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO?

Sau do dự ban đầu, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tăng gấp đôi đe dọa của ông về việc sẽ phủ quyết đơn xin gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Phần Lan và Thụy Điển.

Vì sao Mỹ khó ‘cấm cửa’ kim cương và vàng từ Nga?

Các nhà sản xuất kim hoàn và giới chức Mỹ đang phải đứng trước một nhiệm vụ khó khăn: chặn dòng chảy đá quý và kim loại quý của Nga vào nước này.

Đường sắt – Yếu tố định đoạt chiến cục với Nga của Ukraine

Mạng lưới đường sắt đang trở thành một trong những công cụ hậu cần quan trọng nhất và là 'biểu tượng kháng chiến' của Ukraine.