Doanh nghiệp chấm điểm các bộ

Lần đầu tiên, một cuộc điều tra doanh nghiệp về chất lượng hoạt động xây dựng và thi hành luật liên quan đến kinh doanh của các bộ được công bố, cho thấy tổng thể chất lượng chỉ ở mức trung bình.

- Kết quả điều tra của Chỉ số hiệu quả hoạt động xây dựng và thi hành pháp luật về kinh doanh của các bộ năm 2011 (MEI 2011) cho thấy các bộ chưa thực sự chủ động và cầu thị trong tham khảo ý kiến doanh nghiệp phục vụ soạn thảo luật.

Lần đầu tiên ra mắt, MEI 2011 đưa ra một bức tranh toàn cảnh "tuy không tối nhưng thiếu điểm sáng" về hiệu quả hoạt động xây dựng và thi hành pháp luật về kinh doanh của các bộ. Cảm nhận của 207 Hiệp hội doanh nghiệp, đại diện hơn 419.000 doanh nghiệp cả nước, chỉ ra những hoạt động "khó nhưng được giám sát chặt chẽ" như xây dựng dự thảo luật và tổ chức thi hành pháp luật, được các bộ thực hiện không tồi.

Trong khi đó, các hoạt động "dễ nhưng cần chủ động, thiện chí, tinh thần cầu thị và thói quen dân chủ" như lấy ý kiến doanh nghiệp, hiệp hội cho các dự thảo luật, và thông tin, tuyên truyền, phổ biến pháp luật lại bị các bộ buông lỏng, thể hiện ở điểm chấm cho các chỉ số này rất thấp.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan.
Ảnh: Lê Anh Dũng

Trả lời VietNamNet bên lề lễ công bố MEI 2011 sáng nay (28/12), Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan phân tích sâu hơn về phát hiện này của cuộc điều tra.

- Bà có đồng ý với nhận định của MEI 2011 rằng "những việc ít phức tạp, đòi hỏi sự chủ động, thiện chí của các bộ" như lấy ý kiến DN, công bố thông tin lại bị các bộ buông lỏng?

Nhận định này của doanh nghiệp là xác đáng, là chuyện thực tế diễn ra ở nhiều nơi. Các bộ chưa thật cầu thị nên việc dễ nhất là mời doanh nghiệp đến hỏi cũng không buồn làm, ngay cả tổ chức họp hành mất công cũng không nghe. Về động tác thì việc này dễ hơn nhiều so với việc ngồi nghiên cứu để thiết kế, soạn thảo các điều khoản trong dự thảo luật.

Dễ hay khó còn do quan điểm từng người nhưng đây chắc chắn không phải việc quá khó mà không làm được. Có lẽ nguyên nhân chính là từ ý thức, các bộ chưa coi việc tham khảo ý kiến doanh nghiệp là quan trọng, vẫn coi việc thiết kế luật là việc của mình.

- Phải chăng vì thế mà khi được hỏi ý kiến, các doanh nghiệp cũng không mặn mà?

Các doanh nghiệp luôn quan sát, nếu thấy thực sự được lắng nghe, họ sẽ hào hứng góp ý. Ví dụ điển hình là Luật Doanh nghiệp năm 1999. Luật này thậm chí còn được nhận định "gần như là một tác phẩm của doanh nghiệp" chứ không phải chỉ của những người soạn thảo. Doanh nghiệp được tham gia soạn thảo nên họ hiểu, đánh giá cao và thực hiện luật thuận lợi.

Sau này cũng có những tham vấn khác nhưng doanh nghiệp lại thờ ơ, chán nản vì họp hành nhiều mà ý kiến cứ chìm nghỉm đi đâu. Nhiều hiệp hội còn cho biết các bộ gửi văn bản hỏi ý kiến và yêu cầu trả lời ngay trong một thời gian rất ngắn. Các hiệp hội làm việc theo nguyên tắc hỏi ý kiến doanh nghiệp chứ không đưa ý kiến chủ quan của lãnh đạo hiệp hội, do vậy nếu các bộ thực sự muốn hỏi ý kiến doanh nghiệp, phải cho họ thời gian nghiên cứu trả lời.

Cũng cần cung cấp đầy đủ tư liệu. Quá trình soạn thảo luật có nhiều chuyến tham quan, học tập kinh nghiệm các nước, tài liệu nhiều hàng đống mà cung cấp cho doanh nghiệp đôi khi chỉ là bản tóm tắt dự thảo luật. Không hiểu những ý tưởng và mục đích đằng sau luật thì doanh nghiệp sao có thể góp ý.

- Liệu có phải chưa có chế tài nên các bộ làm việc này hời hợt?

Việc tham vấn đối tượng chịu tác động của luật là bắt buộc, nhưng chế tài chưa nghiêm, nên các bộ đôi khi "chịu khó" tổ chức tham vấn để báo cáo trong tờ trình - đã tổ chức bao nhiêu cuộc tham vấn, có bao nhiêu ý kiến góp ý... Song điều không sòng phẳng là trong đó, bao nhiêu ý kiến đồng tình, bao nhiêu không đồng tình với thiết kế của dự thảo, không đồng tình điểm gì, tại sao cơ quan soạn thảo không tiếp thu... thì không được nói rõ. Các cơ quan cấp cao hơn cần đòi hỏi các bộ khi trình dự luật phải báo cáo cả những sự trao đi đổi lại như thế.

- Vậy những nghiên cứu như MEI 2011 có thể phần nào thúc đẩy việc này ở các bộ?

Chắc chắn các bộ sẽ phải xem lại và nhìn nhận những việc chưa hợp lý. Điều quan trọng là các bộ phải thấy được hệ quả của việc không hỏi ý kiến DN tới nơi tới chốn hoặc bỏ qua ý kiến doanh nghiệp - nó làm hiệu lực thi hành luật yếu đi đáng kể, làm giảm nhiệt tình của doanh nghiệp.

Khi người ta ít tham gia, người ta không hiểu luật, quá trình thực hiện sẽ khó khăn, vi phạm tăng, các cơ quan lại phải chạy theo xử lý. Ngược lại, nếu chịu khó làm tốt khâu đầu tiên khi soạn thảo luật, gánh nặng của cả nhà nước và xã hội trong thực hiện luật sẽ giảm đi nhiều.

MEI 2011 (Chỉ số hiệu quả hoạt động xây dựng và thi hành pháp luật về kinh doanh của các bộ năm 2011) được xây dựng chủ yếu dựa trên điều tra cảm nhận của các hiệp hội doanh nghiệp về các hoạt động xây dựng dự luật; lấy ý kiến đóng góp cho dự luật; chất lượng ban hành luật; thông tin, tuyên truyền, phổ biến luật; tổ chức thi hành luật và rà soát, kiểm tra, tổng kết thi hành luật liên quan đến kinh doanh của các bộ.

14 bộ được khảo sát gồm Công thương, Giao thông vận tải, Kế hoạch - Đầu tư, Khoa học - Công nghệ, Lao động - Thương bình và Xã hội, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Tài chính, Tài nguyên - Môi trường, Thông tin - Truyền thông, Tư pháp, Văn hoá - Thể thao và Du lịch, Xây dựng, Y tế và Ngân hàng Nhà nước. MEI 2011 nhận được trả lời điều tra của 207 Hiệp hội doanh nghiệp, đại diện cho 419.641 doanh nghiệp trong cả nước.

Kết quả tổng thế cho thấy không có bộ nào yếu kém, tụt hậu nhưng cũng không có bộ nào nổi trội, khá tốt, tất cả đều ở mức trung bình. Hai nhóm hoạt động được đánh giá cao là "xây dựng dự thảo luật" và "tổ chức thi hành luật", hai nhóm hoạt động bị chấm điểm thấp là "lấy ý kiến đối tượng chịu tác động của luật" và "rà soát, kiểm tra, tổng kết thi hành luật".

Cùng với Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), MEI được hy vọng thúc đẩy các nỗ lực từ phía các cơ quan hành pháp trong việc cỉa thiện môi trường kinh doanh và tăng khả năng cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam.

Tổng hợp kết quả MEI 2011.

Thuỷ Chung

tin nổi bật

Tiếp các tập đoàn tài chính hàng đầu của Mỹ, Thủ tướng mời đầu tư vào chuyển đổi số

Tiếp các tập đoàn tài chính hàng đầu của Mỹ, Thủ tướng cho biết Việt Nam đang rất quyết liệt xử lý các sai phạm để thị trường vốn phát triển an toàn, minh bạch, hiệu quả, bền vững.

Người livestream khi lái ô tô khiến 1 người tử vong không có bằng lái xe

Bà Ngô Thị Thương, 40 tuổi, lái ôtô đi trên đường ở Lâm Đồng va chạm vào xe máy cùng xe đạp điện khiến nữ sinh ngã xuống, tử vong không có bằng lái xe.

Thiếu tá công an bị nhóm thanh niên xông vào đâm trọng thương

Nhóm thanh niên cầm hung khí lao vào đâm Thiếu tá công an ở An Giang trọng thương.

Công an Long An truy tìm cô gái liên quan đến vụ án ‘Tịnh thất Bồng Lai’

Công an tỉnh Long An vừa phát đi thông báo truy tìm cô Võ Thị Diễm My để phục vụ công tác mở rộng điều tra về các tố cáo nhắm đến các cá nhân tại “Tịnh thất Bồng Lai”.

Tạm giữ hot girl đi xe Mercedes kêu gọi hùn vốn đầu tư đất

Công an Nghệ An vừa tạm giữ hình sự Âu Thị Thanh Hằng, người luôn giới thiệu là doanh nhân thành đạt, đi xe Mercedes, kêu gọi nhiều người góp vốn đầu tư bất động sản.

Buổi chiều thư thái dự tiệc trà của Tổng thống Hy Lạp tại Văn Miếu

Chiều 16/5, Tổng thống Hy Lạp Katerina Sakellaropoul đến chào xã giao Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, thăm Văn Miếu Quốc Tử Giám và dự tiệc trà do Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân chủ trì.

Công bố Quyết định kiểm tra của Ban Chỉ đạo TW tại Bộ Y tế

Phạm vi kiểm tra sẽ tập trung vào công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng đối với việc phát hiện, chuyển giao, tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm...

Vun đắp quan hệ Việt - Lào 'có một không hai' là quy luật phát triển, có ý nghĩa sống còn

Duy trì và vun đắp mối quan hệ láng giềng gắn bó, thuỷ chung “có một không hai” Việt Nam và Lào, coi đó là quy luật phát triển, có ý nghĩa sống còn và là một trong những nhân tố quyết định đảm bảo thắng lợi của sự nghiệp cách mạng mỗi nước.

Hai người nước ngoài bị nạn trên biển Khánh Hòa

Bị đa chấn thương vùng đầu và tay, sức khỏe yếu do tai nạn lao động trên tàu, hai thuyền viên nước ngoài được đưa vào bờ cấp cứu.

Hiện trường vụ tai nạn xe 'hổ vồ' tông 3 ô tô, 1 xe máy, làm 1 người nguy kịch

Chiếc xe “hổ vồ” chở cát tông hàng loạt phương tiện, khiến 4 ô tô hư hỏng nặng, 1 người nhập viện cấp cứu.

Ba cháu bé đuối nước thương tâm dưới ao ở Bình Phước

3 cháu nhỏ từ 4 đến 6 tuổi rủ nhau ra khu vực ao nhà hàng xóm chơi không may bị trượt xuống nước, tử vong thương tâm.

Cục CSGT yêu cầu báo cáo vụ nghi CSGT ở Quảng Trị đánh tài xế gãy xương

Sau khi báo chí phản ánh về việc tài xế xe tải nghi bị cán bộ Trạm CSGT Hải Lăng đánh gãy xương sườn, Cục CSGT (Bộ Công an) đã yêu cầu chỉ huy đơn vị này báo cáo vụ việc.

Nhóm thanh niên tiêu xài hoang phí hé lộ đường dây ma túy ‘khủng’

4 đối tượng Giàng A Trừ (SN 1996), Ly A Khá (SN 2000), Ly A Mạnh và Giàng A Só (SN 2002) cùng trú tại huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên vừa bị Công an bắt giữ cùng 115 bánh heroin.

Hai người nước ngoài tông vào trụ điện tử vong

Đến trước số nhà 208 Hùng Vương, xe máy bất ngờ tông vào trụ điện khiến cả 2 người trên xe tử vong tại chỗ.

Truy tìm thêm 2 người liên quan vụ cùng đồng bọn chém chết người ở Bình Thuận

Sau 5 ngày vào cuộc điều tra, cơ quan công an đã tiến hành tạm giữ 2 đối tượng và ra quyết định truy tìm 7 người khác do liên quan đến vụ án mạng chém nhau kinh hoàng xảy ra ở thị xã La Gi, tỉnh Bình Thuận.