Ít tham nhũng, Thụy Điển vẫn tự nhận 'không phải thiên thần'

Luôn nằm trong top những quốc gia "sạch" nhất thế giới, nhưng người Thụy Điển chỉ dám nghĩ mình là "bệnh nhân ít ốm nhất".

- Luôn nằm trong top những quốc gia "sạch" nhất thế giới, nhưng người Thụy Điển chỉ dám nghĩ mình là "bệnh nhân ít ốm nhất".

PGS.TS. Gissur Erlingsson của ĐH Tổng hợp Linköping chuyên nghiên cứu về chính trị trong nước, đã viết một nghiên cứu về nhận thức của người Thụy Điển đối với tình trạng tham nhũng trong khu vực hành chính công.

Theo xếp hạng cảm nhận tham nhũng năm 2013 của tổ chức Minh bạch quốc tế, Thụy Điển đồng hạng ba. Kể từ khi xếp hạng này bắt đầu thực hiện năm 1995, Thụy Điển chưa bao giờ ra khỏi top 6.

{keywords}

Thụy Điển duy trì vị trí cao trong bảng xếp hạng năm nay. Nguồn: TI

Nhưng theo ông Erlingsson, như thế không phải là "khỏe" mà chỉ là "ít ốm". Vì nếu cũng tính là đánh giá từ bên ngoài, thì Nhóm quốc gia chống tham nhũng (GRECO), một tổ chức do Liên minh châu Âu (EU) thành lập, lại chỉ ra người Thụy Điển có phần thua kém trong việc "sẵn sàng tố cáo tham nhũng".

Qua khảo sát để phục vụ nghiên cứu của mình, ông Erlingsson thấy chỉ 1/10 người Thụy Điển nghĩ rằng tham nhũng không tồn tại ở nước mình, 9/10 người thừa nhận có quan hệ cá nhân thì làm việc với cơ quan công quyền trôi chảy hơn, 2/10 người không tin tưởng vào sự trung thực của các công chức...

Theo nhà nghiên cứu Thụy Điển, bức tranh về tham nhũng sẽ không đầy đủ nếu đánh đồng tham nhũng là hối lộ: "Phải định nghĩa tham nhũng là sự hành xử trái đạo đức và lạm dụng quyền lực - bất cứ việc làm thiếu khách quan nào của những người trong khu vực công để dẫn đến sự thiên vị và vụ lợi cá nhân".

Nếu xét như thế thì Thụy Điển không phải là không có tham nhũng, hay theo cách nói của một chuyên viên truyền thông của Chính phủ Thụy Điển - "Chúng tôi không phải là thiên thần".

Điển hình là câu chuyện năm 1995 của Mona Sahlin, môt nữ chính trị gia đầy hứa hẹn, bị phát hiện xài tiền định mức công vụ để làm việc riêng như mua sắm lặt vặt, thuê xe... Dù không bị kết tội nhưng bà Sahlin đã phải rất chật vật để quay lại chính trường sau vụ vụ bê bối này.

Tham nhũng ở Thụy Điển cũng có ở cấp địa phương như nhiều nước khác, trong khi chính quyền trung ương nổi tiếng là hoạt động vô cùng hiệu quả, đem lại hệ thống an sinh xã hội hàng đầu thế giới.

"Chức năng của chính quyền địa phương, như quy hoạch, cấp phép, thanh kiểm tra, mua sắm và dịch vụ công, là những việc rất dễ bị méo mó, đồng thời ít được truyền thông hay kiểm toán giám sát so với chính quyền trung ương", nhà nghiên cứu chỉ ra trong số 500 tỷ krona Thụy Điển (khoảng 77 tỷ USD) mua sắm công hàng năm thì có 1/5 là không qua đấu thầu minh bạch.

Do đó, dù mức độ rất khiêm tốn so với phần còn lại của thế giới, tham nhũng ở những quốc gia phát triển như Thụy Điển vẫn là vấn đề đáng lưu tâm, vì những tác động tiêu cực của nó đối với xã hội.

"Nó làm lệch lạc sự cạnh tranh, khiến các doanh nghiệp ngần ngại đầu tư và cản trở việc kinh doanh", ông Erlingsson nói. "Hơn thế, tham nhũng đe dọa nguyên tắc pháp quyền, làm giảm lòng tin vào các cơ quan công quyền. Cuối cùng là làm tổn hại đến sự phát triển của cả nền kinh tế lẫn nền dân chủ".

Vì vậy, việc ngày càng nhiều người Thụy Điển nhận định rằng có tham nhũng ở đất nước mình, là một việc tốt, theo nhà nghiên cứu: "Không nhìn nhận đúng về bản chất của tham nhũng thì rất khó ngăn chặn và đấu tranh".

{keywords}

Ông Gissur Erlingsson: Thụy Điển không "khỏe", chỉ là "ít ốm". Ảnh: Website ĐH Linköping

PGS,TS. Erlingsson đề ra cho đất nước hai biện pháp phòng chống tham nhũng. Một là buộc các chính trị gia và quan chức nhớ rõ và tuân thủ những nguyên tắc và giá trị của bộ máy công quyền. Thứ hai là tăng cường minh bạch, tạo ra những khuôn khổ pháp lý để không một hành vi tham nhũng nào có thể được che giấu.

"Một chính trị gia dù trung thực đến đâu, nhưng nếu không có thường trực nỗi sợ bị phát giác thì họ không thể trong sạch mãi được", nhà nghiên cứu Thụy Điển khẳng định.

Ông Erlingsson cho rằng những giải pháp như người dân giám sát việc mua sắm công, đánh giá ngẫu nhiên các chính quyền dân cử địa phương hay kiểm toán độc lập, đều không quá tốn kém mà không chỉ một quốc gia tiến bộ như Thụy Điển, mà trong thời đại công nghệ thông tin phát triển ngày nay, nước nào cũng có thể áp dụng.

Chung Hoàng

tin nổi bật

Danh tính nghi phạm đâm chết người yêu cũ trong đêm ở Hà Nội

Lãnh đạo Công an quận Thanh Xuân (Hà Nội) cho biết, sau khi cơ quan công an vận động và bắt giữ nghi phạm, bước đầu đã xác định được danh tính và nguyên nhân dẫn đến án mạng.

4 giờ sáng, sân bay Tân Sơn Nhất đông kín người về quê đón Tết

4h sáng ngày 15/1 (24 tháng Chạp), ga quốc nội sân bay Tân Sơn Nhất đông kín hành khách xếp hàng dài trước các quầy làm thủ tục, cửa soi chiếu an ninh để về quê đón Tết Nguyên đán 2023.

Mắc lừa công an, viện phó giả mạo, cán bộ hưu trí mất 2,2 tỷ đồng

Tội phạm công nghệ cao sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi, giả danh công an, VKSND nhắm vào những người thiếu hiểu biết, nhiều tuổi và không am hiểu về Internet để lừa đảo, chiếm đoạt tiền, tài sản.

Cục Đăng kiểm khuyến cáo kiểm định xe ở các tỉnh giáp Hà Nội để giảm quá tải

Để tránh quá tải, xếp hàng chờ đợi tại các trung tâm đăng kiểm ở Hà Nội, lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam khuyến cáo người dân tiện đường về quê, đi công tác, du lịch ở tỉnh ngoài kết hợp với kiểm định xe.

Dự báo thời tiết 15/1: Không khí lạnh đổ bộ, miền Bắc hạ đột ngột gần 20 độ

Dự báo thời tiết ngày 15/1, miền Bắc hứng không khí lạnh mạnh và nhanh. Bắc và Trung Bộ chuyển rét rõ rệt và có mưa, nhiều nơi mưa to. Nam Bộ mưa bất chợt.

'Hưng 33' được Nhà nước vinh danh là thông tin sai sự thật

Sở Thông tin và Truyền thông TP Hải Phòng khẳng định, thông tin lan truyền trên mạng xã hội về việc đầu bếp 'Hưng 33' được Nhà nước vinh danh là sai sự thật.

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc chúc Tết kiều bào, đánh trống khai Xuân

Trong không khí cả nước chào đón năm mới và Tết cổ truyền, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã đánh trống khai hội mừng Xuân và chúc Tết kiều bào khắp nơi trên thế giới.

Bắt khẩn cấp bảo mẫu bạo hành bé trai 6 tháng tuổi tổn thương não nặng

Công an quận Bình Tân (TP.HCM) ra quyết định bắt khẩn cấp đối với một phụ nữ, nghi bạo hành khiến bé trai 6 tháng tuổi bị tổn thương não nặng tại điểm giữ trẻ.

Vụ thi thể người chồng trong ô tô dưới sông Đà: Nạn nhân tự gây tai nạn

Qua khám nghiệm tử thi, khám nghiệm hiện trường, Công an huyện Quỳnh Nhai (Sơn La) xác định, do anh B.V.T. không quen đường, tự lái xe lao xuống sông Đà, tử vong.

Chuẩn bị rút ống vách ở hiện trường bé trai rơi xuống trụ bê tông

Chiều 14/1, UBND tỉnh Đồng Tháp thông tin về tiến độ đưa thi thể bé trai 10 tuổi rơi xuống ống trụ bê tông lên.

Thủ tướng chia sẻ với kiều bào: 'Các nước rất tôn trọng Việt Nam'

Thủ tướng cho biết, khi dự các hội nghị đa phương và thăm song phương, các nước rất tôn trọng Việt Nam. Vì thế, người Việt Nam có quyền ngẩng cao đầu để trao đổi bất cứ công việc gì trên thế giới.

Lắp đèn trang trí Tết, nam thanh niên bị điện giật tử vong

Trong quá trình lắp đèn lồng trước cổng để trang trí đón Tết, nam thanh niên ở Hà Tĩnh bị điện giật tử vong.

Khởi tố 18 bị can tại 10 trung tâm đăng kiểm ở Hà Nội

Qua xác minh, điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội phát hiện 10 trung tâm đăng kiểm xe cơ giới có sai phạm.

Chính phủ giao các bộ xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù mới cho TP.HCM

Trong các cơ chế chính sách đặc thù mới dành cho TP.HCM, Phó Thủ tướng giao Bộ Nội vụ chủ trì rà soát, xây dựng, hoàn chỉnh các cơ chế, chính sách liên quan đến tổ chức bộ máy, trong đó có thành lập Sở An toàn thực phẩm, tổ chức bộ máy TP Thủ Đức.

Tổng Bí thư Việt Nam và Trung Quốc trao đổi thư chúc mừng năm mới

Ngày 14/1, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình đã trao đổi Thư chúc mừng năm mới nhân dịp nhân dân hai nước Việt Nam và Trung Quốc chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Quý Mão 2023.