Ra Biển Đông đón nguồn điện vô tận: Sóng gió khó lường

Nhiều nhà đầu tư trong nước và nước ngoài đánh giá nguồn lợi khổng lồ khi triển khai các dự án điện gió ngoài khơi Việt Nam. Nhưng lĩnh vực mới mẻ này luôn có những “sóng gió khó lường”.

Bao năm trôi qua, vẫn dừng ở mức nghiên cứu

Gần 3 năm trôi qua kể từ khi Quyết định 39 ngày 10/9/2018 của Thủ tướng Chính phủ về giá điện gió được ban hành, trong đó điện gió ngoài khơi có giá bán hơn 2.223 đồng/kWh (tương đương 9,8 cent/kWh), vẫn chưa có một dự án điện gió ngoài khơi nào khởi công.

Nhiều nhà đầu tư, trong đó có các nhà đầu tư nước ngoài, đã khảo sát, nghiên cứu về điện gió ngoài khơi. Mức giá hơn 2.200 đồng/kWh, với họ, là “chấp nhận được”. Thế nhưng, 3 năm vẫn là quãng thời gian ngắn ngủi để những dự án này có thể triển khai trong thực tế.

Chỉ hơn 2 tháng nữa, mức giá ưu đãi này sẽ kết thúc. Nhiều nhà đầu tư điện gió ngoài khơi đang nín thở chờ động thái tiếp theo từ Bộ Công Thương và Chính phủ. Liệu giá FIT (biểu giá điện hỗ trợ) cho điện gió ngoài khơi có tiếp tục được áp dụng, hay chuyển ngay sang giai đoạn đấu thầu như kế hoạch?

{keywords}
Điện gió ngoài khơi còn rất mới mẻ ở Việt Nam. Ảnh: GWEC

Đại diện các nhà đầu tư, bà Liming Qiao, Giám đốc khu vực châu Á của Hội đồng năng lượng gió toàn cầu (GWEC), mong muốn Bộ Công Thương, Chính phủ cho phép phát triển 10.000MW điện gió từ nay đến 2030, thay vì chỉ ở mức 2.000-3.000MW đến năm 2030 như tại dự thảo quy hoạch điện 8. Đồng thời, cho phép 4.000-5.000MW điện gió đầu tiên được hỗ trợ thông qua giá FIT.

Nghiên cứu của GWEC cho thấy, áp dụng giá FIT hay đấu thầu ngay là lựa chọn của mỗi quốc gia. Ở Đài Loan, Hà Lan cũng áp dụng đấu thầu sau giai đoạn áp dụng giá FIT cho điện gió ngoài khơi.

Trong khi đó, thị trường Pháp vẫn còn mới trong phát triển điện gió ngoài khơi đã áp dụng đấu thầu cạnh tranh từ đầu. 

Ở Việt Nam, cơ chế giá FIT cũng áp dụng cho điện gió ngoài khơi, nhưng thực tế như đã nêu ở trên, 3 năm là không đủ cho một dự án. Bởi lẽ, theo các chuyên gia, một dự án điện gió ngoài khơi muốn có tính kinh tế thì quy mô phải 400-500 MW/dự án, với mức vốn đầu tư tầm 800 triệu-1 tỷ USD trở lên. Thời gian triển khai mất khoảng 5-7 năm, từ lúc bắt đầu phát triển đến khi vận hành.

Những nhà đầu tư nước ngoài này lo ngại rằng, nếu tiến hành đấu thầu ngay, Việt Nam có thể gặp những trở ngại như Pháp đã trải qua. Điện gió ngoài khơi là lĩnh vực cũng rất mới mẻ ở Việt Nam, chuỗi cung ứng ở trong nước cũng vô cùng hạn chế.

Những thách thức khó lường

Lúc này, việc áp dụng giá FIT hay đấu thầu vẫn chưa rõ. Một “chính sách rõ ràng” là điều nhiều nhà đầu tư đang “ngóng”. Đại diện Mainstream cho biết họ đã sẵn sàng khởi công giai đoạn 1 dự án điện gió Phú Cường (Sóc Trăng) 1.400MW khi có chính sách rõ ràng từ Chính phủ.

Các nhà đầu tư cho rằng, sau khi kết thúc cơ chế giá FIT vào tháng 11, Việt Nam cần một cơ chế tạo đà mới. Việt Nam nên tiếp tục có hỗ trợ FIT cho 4-5 GW đầu tiên, đảm bảo tính ổn định của thị trường trong giai đoạn chuyển đổi sang cơ chế đấu thầu. Bởi các dự án đầu tiên đều rất rủi ro nên cần có sự ủng hộ về mặt chính sách.

{keywords}
Xây dựng một dự án điện gió xa bờ không dễ dàng. Ảnh: GWEC

Tuy nhiên, dù đấu thầu hay giá FIT, điện gió ngoài khơi sẽ phải đối mặt nhiều thách thức. Trong đó, huy động vốn là vấn đề do các dự án này cần nguồn tiền đầu tư lớn. Vì vậy, để tiếp cận được nguồn vốn quốc tế là rất quan trọng, đòi hỏi chính sách phải rõ ràng, ổn định và có tính dự báo.

Ngoài ra, liệu các nhà đầu tư nước ngoài có chấp nhận chịu cắt giảm sản lượng khi tình trạng thừa điện cục bộ ở một số thời điểm như đang xảy ra với các dự án điện mặt trời, điện gió trên bờ hay không?

Gửi câu hỏi này đến một số nhà đầu tư nước ngoài, hầu như tất cả đều bày tỏ sự e ngại.

Đại diện một nhà đầu tư chia sẻ: Việc cắt giảm sản lượng sẽ khó cho nhà đầu tư khi huy động vốn, vì nó tạo ra yếu tố khó đoán định về mặt doanh thu. Đa phần điện gió ngoài khơi đều phải huy động vốn, nên phải thông qua được quá trình thẩm định khắt khe của ngân hàng cũng như các công ty bảo hiểm trước khi ký hợp đồng.

Ông Bernard Casey, Giám đốc phát triển Công ty Mainstream Việt Nam, thừa nhận, một trong những rủi ro lớn với các nhà đầu tư là việc cắt giảm công suất. Trong giai đoạn phát triển, các đơn vị tài chính sẽ cử chuyên gia xuống thẩm định dự án, tính rủi ro, dự đoán dòng tiền. Nếu dự án có tính rủi ro quá cao thì không thể huy động vốn được từ các đơn vị tài chính.

Nhà đầu tư này cũng cho rằng, chỉ có thể chấp nhận cắt giảm công suất trong khoảng thời gian ngắn và có cam kết rõ ràng.

“Đôi khi, nhà đầu tư có thể tính toán và chấp nhận chuyện cắt giảm công suất trong thời gian nâng cấp hệ thống truyền tải. Nhưng họ cần cơ sở xác đáng để chấp nhận việc đó chứ không thể nâng cấp liên tục rồi cắt gì thì cắt vì không thể dự báo được tài chính của dự án. Rủi ro này nhà đầu tư phải chịu, cho nên nhà đầu tư sẽ phải cân nhắc rất kỹ nếu như có chuyện cắt giảm công suất như thế", ông Bernard Casey chia sẻ.

Ông Sean Huang, Giám đốc Phát triển Copenhagen Offshore Partner (COP), đơn vị đang tham gia dự án điện gió ngoài khơi La Gàn, bày tỏ: Khi ký hợp đồng mua bán điện (PPA), đã phải định được luôn cắt giảm công suất bao nhiêu, bao gồm cả lượng cắt giảm dự tính cho trường hợp bất khả kháng. Nhưng tỷ lệ cắt giảm này thường là nhỏ. Nếu việc cắt giảm công suất không nhỏ, cần tính đến các biện pháp khác để bảo vệ nhà đầu tư, như bồi thường. Ở Đài Loan, nếu cắt giảm nhiều họ sẽ kéo dài thời hạn của PPA ra để bù cho thời gian bị cắt giảm.

Lương Bằng

Tham vọng vươn ra biển Đông, dựng cột đón nguồn điện vô tận

Tham vọng vươn ra biển Đông, dựng cột đón nguồn điện vô tận

Nhiều tập đoàn lớn muốn đầu tư vào điện gió ngoài khơi của Việt Nam nhưng nhiều nút thắt đang khiến việc này không dễ.

tin nổi bật

Trên trời tàu bay lượn vòng chờ chỗ đáp, dưới đất taxi sẵn sàng đợi 'chặt chém'

Hạ tầng mặt đất không theo kịp tốc độ phát triển của ngành hàng không, khiến tàu bay phải lượn lòng vòng trên trời chờ hạ cánh; trong khi dưới mặt đất xuất hiện tình trạng tài xế "chặt chém" ở sân bay.

Hậu sốt đất, nhà đầu tư chuyển hướng đổ tiền vào homestay

Thị trường trầm lắng, nhiều nhà đầu tư thay vì đi gom đất để bán đã quyết định chuyển sang đầu tư homestay.

Đói đơn hàng, thị trường xuất khẩu đang xấu đi

Chi phí đầu vào tăng cao cùng nhu cầu tại nhiều thị trường lớn giảm khiến hàng xuất khẩu của Việt Nam đối mặt với khó khăn vào nửa cuối năm 2022, đặc biệt là tình trạng thiếu đơn hàng.

Sẵn vốn khủng, tay to tung tiền gom đất

Thị trường bất động sản bị siết nguồn vốn cũng là lúc nhiều đại gia tung tiền gom dự án.

Biệt thự Pháp cổ bỏ hoang giữa lòng Sa Pa

Nằm trên con phố trung tâm của Sa Pa, một biệt thự cổ từ thời Pháp thuộc bị bỏ hoang và được người bán hàng vỉa hè trưng dụng làm nơi để đồ.

Loạt dự án nghìn tỷ 'ngủ đông' ở bán đảo đẹp nhất Quảng Bình

Được đầu tư hàng nghìn tỷ đồng trên các khu đất vàng ở bán đảo Bảo Ninh, TP Đồng Hới (Quảng Bình), thế nhưng một số dự án chậm tiến độ, tạm dừng thi công suốt nhiều năm.

Năm 2030, thu nhập của một người Việt Nam chỉ bằng Malaysia năm 2007

GDP bình quân đầu người theo giá hiện hành của Việt Nam luôn đạt mức năm sau cao hơn năm trước. Thế nhưng, con số này thua xa nhiều nước trong khu vực Đông Nam Á.

Shopee, Lazada phải bổ sung giấy phép kinh doanh

Các sàn thương mại điện tử có vốn đầu tư nước ngoài đang kinh doanh tại Việt Nam như Lazada, Shopee... phải bổ sung Giấy phép kinh doanh trước ngày 1/1/2023.

Đất đấu giá ven đô lại "nóng bỏng tay", cao gấp hơn 5 lần giá khởi điểm

Nhiều phiên đấu giá đất các huyện ven trung tâm Hà Nội thời gian gần đây liên tục thắng lớn, thậm chí, có thửa đất còn cao gấp hơn 5 lần so với giá khởi điểm.

'Đại bàng' đổ bộ, chuyên gia cảnh báo mối nguy

Thị trường bất động sản công nghiệp Việt Nam ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực sau khi Việt Nam mở cửa lại các đường bay quốc tế. Tuy nhiên, việc tăng giá thuê đang khiến nhiều chuyên gia lo ngại.

Cơn 'ngán' du lịch: Áp lực 200%, lương thấp sao tươi cười nổi với khách

Một hướng dẫn viên du lịch nổi tiếng, sau 2 năm dịch bệnh thì giờ làm dịch thuật và bán quần áo. Đây là một trong những lý do khiến nhiều người "ngán" ngành du lịch bấp bênh.

Bỏ phương án chia cả nước thành 7 vùng: Lâm Đồng vẫn ở Tây Nguyên

Đầu năm 2019, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã đề xuất phân chia cả nước thành 7 vùng kinh tế - xã hội, thay vì 6 vùng như lâu nay. Sau thời gian bàn thảo, kết quả là giữ nguyên 6 vùng.

Nơi nào giàu nhất thế giới?

Những nơi giàu nhất thế giới theo danh sách của Global Finance hầu hết đều không phải là các nước lớn nhất hay hùng mạnh nhất.

Lộ diện những hành lang kinh tế quan trọng bậc nhất 10-30 năm tới

Dự thảo quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 định hướng tập trung hình thành và phát triển một số hành lang kinh tế, vùng động lực, các đô thị lớn, các khu kinh tế gắn với bộ khung kết cấu hạ tầng quốc gia.

Câu chuyện về nơi biến rác thành điện

Lượng rác thải tăng trong khi quỹ đất ngày càng eo hẹp đang biến việc xử lý rác bằng phương pháp đốt thành một xu hướng trên thế giới. Điều này thúc đẩy sự phát triển của các dự án nhà máy điện rác.