Số phận hẩm hiu của “chiến tranh giữa các vì sao”

Ngày 23/3/1983, Tổng thống Ronald Reagan công bố kế hoạch thanh lọc vũ khí hạt nhân lỗi thời, triển khai hệ thống vũ khí không gian để bảo vệ Mỹ. Từ đây hình thành tên gọi “Chiến tranh giữa các vì sao”.

Hệ thống vũ khí không gian này bao gồm các trạm vũ khí laser, hệ thống đánh chặn tên lửa đạn đạo liên lục địa của Liên Xô và các quốc gia đối thủ trên quỹ đạo thấp của Trái đất.

Washington kỳ vọng tạo ra hệ thống giúp Mỹ tăng khả năng tấn công hạt nhân đối phương, mà không bị đáp trả hoặc hạn chế thấp nhất thiệt hại của chiến tranh hạt nhân toàn diện.

{keywords}
Sơ đồ tính năng của chương trình “Chiến tranh giữa các vì sao”. Ảnh: Wearethemighty

Tuy nhiên, các mục tiêu xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ đã bị thay đổi nhiều lần.

Năm 1987, mục tiêu ban đầu của chương trình bị chính chính quyền của ông Reagan cho là phi thực tế. Mục tiêu được chuyển đổi thành bảo vệ vũ khí hạt nhân của Mỹ. Năm 1991, chính quyền của Tổng thống Bush (cha) bổ sung hệ thống các vũ khí ngăn chặn Brilliant Pebbles (Đá kim cương) đặt trong vũ trụ. Tuy nhiên, mục tiêu của kế hoạch này lại là bảo vệ lãnh thổ Mỹ khỏi một cuộc tiến công của 200 đầu đạn.

Năm 1997, mục tiêu bị thay đổi một lần nữa, chuyển sang bảo vệ nước Mỹ khỏi 5 đến 20 đầu đạn thông thường được phóng đi từ một nước đang phát triển thù địch với Mỹ đã có được các tên lửa đạn đạo tầm xa. Mỹ cũng vạch kế hoạch nâng cấp nhằm chống được nhiều đầu đạn hơn và vô hiệu hóa được đầu đạn thông minh. Tháng 7/2000, Tổng thống Bill Clinton quyết định ngừng triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa do trục trặc kỹ thuật, trong đó có sự thất bại của các vụ thử nghiệm và nguy cơ bị trả đũa cao.

Đến năm 2002, cùng với việc rút khỏi Hiệp ước Tên lửa đạn đạo (ABM) và triển khai các thành phần hệ thống phòng thủ tên lửa áp sát biên giới Nga, Tổng thống Bush (con) khôi phục lại hệ thống dưới thời Clinton. Hệ thống mới gồm 10 trạm mặt đất chống tên lửa tầm xa ở Alaska và California hoàn thành cuối 2004 và nâng lên 20 trạm vào 2005. Ngoài ra, Mỹ còn có kế hoạch triển khai các trạm đánh chặn tên lửa tầm ngắn, tầm trung cả trên biển và trong vũ trụ.

Tuy nhiên, sau hơn hai thập kỷ theo đuổi, hệ thống phòng thủ tên lửa Mỹ vẫn không chứng minh được tính khả thi. Điều này nằm ở ngay các cuộc thử nghiệm tốn kém nhưng chỉ có tính tượng trưng. Bởi hệ thống phòng thủ được cung cấp trước và đầy đủ thông tin về cuộc tiến công của tên lửa đối phương, bao gồm vị trí và hình dạng của đầu đạn thật và đầu đạn giả.

Mỗi cuộc thử nghiệm sau đều là bản sao của những lần thử trước với những tên lửa đánh chặn, các mục tiêu cần ngăn chặn và điểm ngăn chặn giống nhau. Tốc độ nhanh nhất của tên lửa đánh chặn và đường bay của mục tiêu cần chặn đánh trong các cuộc thử nghiệm chỉ bằng một nửa so với thực tế. Các cuộc thử nghiệm cũng không xác định được khả năng đối phương có thể áp dụng biện pháp đánh lừa, “làm mù” hệ thống phòng thủ của Mỹ.

Hơn nữa, để ngăn chặn thành công, hệ thống phòng thủ phải phản ứng nhanh chóng và chính xác tới mục tiêu mà các đặc điểm cơ bản của mục tiêu rất khó đoán biết. Hệ thống phòng thủ phải ra quyết định và hành động tức thì dựa trên các thông số từ bộ phận cảm biến. Đây là một việc quá khó cho hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ, vì các cuộc thử nghiệm đều cho trước thông tin về mục tiêu cần tiêu diệt.

Các khiếm khuyết kể trên là những vật cản rất lớn cho quyết định triển khai hệ thống. Trong khi đó, luật pháp Mỹ cũng không cho phép Lầu Năm Góc triển khai bất cứ một hệ thống quốc phòng nào mà chưa được thử nghiệm thành công. Hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ còn góp phần đẩy nhanh cố gắng của các nước đối thủ của Mỹ trong việc chế tạo tên lửa đạn đạo có khả năng “gây mù”.

Một trong những phương án là nghiên cứu, phát triển loại tên lửa tầm xa mang đầu đạn hạt nhân có thể tự tách ra thành nhiều đầu đạn tiến công mục tiêu. Và như vậy, nước Mỹ không những không được đảm bảo an ninh chắc chắn mà còn đứng trước nguy cơ bị tấn công.

Sau hơn 20 năm thực hiện với chi phí khoảng 60 tỷ USD, chương trình đầy tham vọng này của Mỹ bị đánh giá là tốn kém và không hiệu quả. Nhiều người cho rằng quyết định tái triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa của ông Bush (con) chỉ mang động cơ chính trị - phục vụ cho cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2004, hơn là đảm bảo an ninh cho nước Mỹ.

Chính vì thế, “Chiến tranh giữa các vì sao” dần được thay thế bằng Hệ thống Phòng thủ tầm cao giai đoạn cuối (Terminal High Altitude Area Defense/THAAD) - một chương trình riêng của Bộ Quốc phòng Mỹ được nghiên cứu hầu như song song, để bắn hạ các tên lửa đạn đạo trong giai đoạn đầu của chúng.

Nguyên Phong

Mỹ triển khai nhiều ‘pháo đài bay’ B-52 tới Trung Đông

Mỹ triển khai nhiều ‘pháo đài bay’ B-52 tới Trung Đông

Theo Sputnik, động thái này là nhằm xoa dịu ‘các đồng minh và đối tác của Mỹ trong khu vực’.

Tìm hiểu ‘siêu xe tăng’ Mỹ  chế tạo trong Thế chiến Hai

Tìm hiểu ‘siêu xe tăng’ Mỹ chế tạo trong Thế chiến Hai

Trong Thế chiến Hai, nước Mỹ từng chế tạo ‘siêu xe tăng’ hạng nặng T28 với mục đích hủy diệt các cứ điểm quân sự của phát xít Đức.

tin nổi bật

Mỹ bác tin Moscow dùng vũ khí laser, Ukraine cáo buộc quân Nga phá hủy di tích văn hóa

Lầu Năm góc cho biết, hiện không có dấu hiệu cho thấy Nga đã sử dụng vũ khí laser trong chiến dịch tấn công quân sự ở Ukraine như nhưng đồn đoán đang lan truyền.

Nga chiếm 'pháo đài cuối cùng' của Kiev ở Mariupol, tìm cách kiểm soát miền đông Ukraine

Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố, các binh sĩ Ukraine cuối cùng ẩn nấp trong nhà máy thép Azovstal ở Mariupol đã đầu hàng, chấm dứt cuộc bao vây kịch tính nhất cuộc chiến, khi Moscow đang nỗ lực thâu tóm Donbass, miền đông nước láng giềng.

Ukraine hé lộ Mỹ lên kế hoạch ‘hạ’ Hạm đội Biển Đen

Cố vấn Bộ Nội vụ Ukraine Anton Gerashchenko hôm nay (20/5) tuyên bố rằng, việc Mỹ cung cấp tên lửa chống hạm cho nước này đang được thảo luận.

Video pháo tự hành Slovakia khai hỏa ở Ukraine

Trang quân sự Mil.in.ua của Ukraine hôm 19/5 đã đăng tải hình ảnh pháo tự hành DANA được Slovakia cung cấp, khai hỏa.

Tướng Nga, Mỹ lần đầu liên lạc giữa chiến sự Ukraine

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Mark Milley đã lần đầu tiên điện đàm với Tổng tham mưu trưởng Quân đội Nga Valery Gerasimov kể từ khi xung đột tại Ukraine bùng phát.

Moscow nêu khả năng đối thoại với phương Tây, Ukraine tập kích vùng biên Nga

Chủ tịch Thượng viện Nga tuyên bố, Moscow để ngỏ cánh cửa khôi phục đối thoại với phương Tây nhằm đạt mục tiêu an ninh “bình đẳng” ở châu Âu, nhưng phải trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau.

Nga tuyên bố sử dụng vũ khí laser ‘kẻ gây rối’ ở Ukraine

Theo Phó Thủ tướng Nga Yury Borisov, hệ thống vũ khí laser mới của nước này có thể bắn cháy mục tiêu đối phương ở khoảng cách 5km.

Máy bay không người lái ảnh hưởng thế nào đến cuộc chiến Nga - Ukraine?

Việc sử dụng các máy bay không người lái (UAV) được tin đã giúp Ukraine giành được một số lợi thế trong cuộc chiến đang tiếp diễn với Nga.

NATO xác nhận Phần Lan và Thụy Điển đã nộp đơn xin gia nhập

Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Jens Stoltenberg cho biết, Phần Lan và Thụy Điển đã nộp đơn xin gia nhập khối này vào sáng nay (18/5).

Uy lực tàu chiến được Nga chọn làm soái hạm mới cho Hạm đội Biển Đen

Theo nguồn tin giấu tên từ lực lượng an ninh bán đảo Crưm, Hải quân Nga đã chọn được soái hạm mới cho Hạm đội Biển Đen.

Nghị sĩ Mỹ phản đối gói viện trợ cho Ukraine, Kiev tuyên bố chiến tranh kéo dài

Theo Thượng nghị sĩ Cộng hòa Josh Hawley, việc Quốc hội Mỹ phê chuẩn gói viện trợ 40 tỷ USD cho Ukraine sẽ gây bất lợi đối với an ninh của chính nước này.

Lộ hình ảnh xe chiến đấu ‘kẻ hủy diệt’ Nga điều tới Ukraine

Theo trang quân sự Defence-ua.com, quân đội Nga đã cho triển khai xe chiến đấu bộ binh BMPT tới Ukraine.

Làng biên giới Nga bị tấn công, quân Ukraine phản kích mạnh ở Kharkiv

Nhà chức trách Nga cho biết, một ngôi làng ở tỉnh Kursk, miền tây nước này, giáp biên giới với Ukraine đã bị các lực lượng Kiev tấn công tên lửa hôm nay, 17/5.

Mỹ lần đầu phóng thành công tên lửa siêu vượt âm từ 'pháo đài bay' B-52

Mỹ mới đây tuyên bố đã phóng thành công tên lửa siêu vượt âm có vận tốc nhanh gấp 5 lần vận tốc âm thanh từ máy bay ném bom chiến lược B-52.

NATO tổ chức tập trận rầm rộ ngay sát nách Nga

Cuộc tập trận “Con nhím 2022” với sự tham gia của Mỹ và hơn 10 nước đồng minh đã khai mạc ở Estonia vào ngày hôm qua (16/5).