Hôm trước tụng lên mây xanh, hôm sau vùi dập tả tơi

 - Những người cầm bút chân chính không bao giờ dễ dãi, tự do, tùy tiện trong nghề nghiệp, mà luôn có suy nghĩ đúng đắn, thái độ đúng mực, cái nhìn đúng tầm đối với từng con chữ, từng tác phẩm của mình.

Khi “quá hữu”, lúc lại “quá tả”

Chưa bao giờ hiệu ứng truyền thông lại có sự lan tỏa nhanh nhạy, mạnh mẽ như hiện nay. Sống trong “thế giới phẳng”, chỉ cần một chiếc lap top nhỏ gọn hay chiếc iphone, ipad trong tay, người sử dụng có thể biết “tất tần tật” mọi thứ, mọi việc xảy ra trên hành tinh này. Nhưng mặt trái của thời đại “internet hóa” cũng dễ làm cho ranh giới thật- giả, tốt- xấu, thiện- ác, đúng- sai, phải- trái, cao thượng- thấp hèn, văn minh- lạc hậu… trở nên mong manh hơn, bởi truyền thông có lúc đã đi quá chừng mực cho phép, nếu không muốn nói là làm lệch chuẩn, biến dạng, méo mó bản chất sự vật, hiện tượng. Điều đó dẫn tới hệ lụy là gây nhiễu loạn dư luận xã hội, làm gia tăng tâm lý bất an cho công chúng.

Sự thái quá của truyền thông thời gian qua nảy sinh ở hai cấp độ, khi thì “quá hữu”, lúc lại “quá tả”. “Quá hữu” biểu hiện ở chỗ khen ngợi ai đó thì “vống” hết lời, vuốt ve, tung hô nhau toàn những lời “có cánh”, mỹ miều, nhất là những đối tượng thường được gọi là “người của công chúng” như ca sĩ, diễn viên, cầu thủ bóng đá, người mẫu, người đẹp… Từ chuyện một cô ca sĩ sắp lên xe hoa, một cầu thủ bóng đá chuẩn bị lễ cưới, một chàng diễn viên điện ảnh có nhà lầu, một cô người mẫu sắp sinh con đầu lòng, một nhà thiết kế vừa mua chiếc xe hơi..., đến chuyện sở thích ăn uống, mang mặc, đầu tóc, dày dép, váy ngắn, quần dài của họ… cũng “trưng bày” lên hết mặt báo, trang mạng.

Còn “quá tả” thể hiện ở chỗ cùng một đối tượng, một con người (nhất là những người trong giới showbiz, giới doanh nhân) có tờ báo, trang mạng vừa hôm qua ca tụng họ lên “tận mây xanh”, nhưng khi họ có sơ suất, khuyết điểm, sai phạm gì, thì hôm sau chính tờ báo, trang mạng đó lại “vùi dập” tả tơi với đủ lời lẽ chì chiết, mỉa mai không thương tiếc. 

Hôm trước tụng lên mây xanh, hôm sau vùi dập tả tơi
Tranh minh họa: Họa sĩ LAP/ Tuổi trẻ

Săm soi quá đáng, làm rối nhiễu thông tin

Lại nữa, có những vụ việc đáng lẽ chỉ nói có chừng mực, mức độ vừa phải, nhưng truyền thông lại đi quá giới hạn đạo đức nghề nghiệp cho phép. Biểu hiện rõ nhất là thái độ săm soi quá đáng vào đời tư của những “ngôi sao” nghệ thuật, những người nổi tiếng, những người không may sa cơ lỡ bước vào con đường lầm lỗi. Sự quá đà này không những làm tổn thương cho những người trong cuộc, mà còn cả người thân họ.

Thế nên, có nhà văn hóa đã từng nói rằng, sự vô tình, vô tâm đến mức vô cảm của truyền thông đã trở thành “thủ phạm kép” làm điêu đứng bao số phận, làm tiêu tan bao thanh danh từng nổi đình nổi đám một thời, thậm chí “đánh gục” cả tương lai, niềm tin của một gia đình, một doanh nghiệp, một tổ chức.

Ở một khía cạnh khác, sự thái quá của truyền thông đôi khi còn biến những người “bất tài, vô danh” bỗng dưng trở thành những người “nổi tiếng bất đắc dĩ”, những kẻ “tài hèn, đức mọn” dễ tự huyễn hoặc, ảo tưởng về mình là “thần tượng, siêu sao”, biến những điều bình thường thành những điều hiếu kỳ, ma quái. Đáng nói hơn, có những vấn đề, sự kiện, hiện tượng vốn ban đầu chỉ là hiện tượng đơn lẻ, nhưng thông qua sự “khuếch đại, khuếch tán” đồng loạt của truyền thông đã bị “thổi phồng” thành bản chất, làm rối thông tin, nhiễu dư luận, tạo “áp lực giả” cho các cơ quan chức năng và người trong cuộc.

 

Giữ gìn sự chuẩn mực của truyền thông

Có một câu danh ngôn, đại ý: Một nửa cái bánh mì vẫn là bánh mì, nhưng một nửa sự thật thì không còn là sự thật nữa. Sức mạnh, ý nghĩa, hiệu quả xã hội của truyền thông trước hết thể hiện ở việc phản ánh đúng bản chất sự vật, hiện tượng với một thái độ khách quan, trung thực, công tâm, vì lợi ích chính đáng của số đông cộng đồng và vì phẩm giá cao đẹp của con người. Xa rời hay hạ thấp, xem thường điều căn bản đó, truyền thông sẽ không giữ được mục đích, sứ mệnh cao cả vốn có.

Làm truyền thông trên báo chí trước hết là làm ra những sản phẩm văn hóa để phục vụ nhu cầu thông tin, học tập, giáo dục, vui chơi, giải trí lành mạnh của con người, qua đó góp phần thúc đẩy xã hội phát triển tiến bộ, nhân văn. Vì vậy, những người cầm bút chân chính không bao giờ dễ dãi, tự do, tùy tiện trong nghề nghiệp, mà luôn có suy nghĩ đúng đắn, thái độ đúng mực, cái nhìn đúng tầm đối với từng con chữ, từng tác phẩm của mình. Ngược lại, nếu ai đó có cái nhìn phiến diện, hời hợt, cực đoan, cố tình chạy theo thị hiếu tầm thường của một bộ phận công chúng dễ tạo ra những tác phẩm lệch lạc về văn hóa.

Sự thái quá của truyền thông, dù vô tình hay cố ý, dù có được bao bọc, đánh bóng bởi bất cứ thứ hào nhoáng, hay ẩn hiện tinh vi dưới hình thức nào, cũng đều gây hại đến thị hiếu lành mạnh của công chúng. Và như vậy, truyền thông không những không làm tròn vai trò là “bệ đỡ” nâng tâm hồn con người hướng tới những giá trị chân- thiện- mỹ, mà còn vô hình trung làm vẩn đục môi trường thông tin, văn hóa và đảo lộn các giá trị xã hội.

Thiện Văn

Phát ngôn về hoa hậu và chuyện ứng xử trên mạng xã hội

Phát ngôn về hoa hậu và chuyện ứng xử trên mạng xã hội

Khi phát ngôn trên mạng xã hội dưới tài khoản đăng ký của bạn, thì bạn phải chịu trách nhiệm đến cùng cho những phát ngôn của chính mình.

Chặng đường mới cho Internet VN: Dùng thông tin để giải toả thông tin

Chặng đường mới cho Internet VN: Dùng thông tin để giải toả thông tin

Ông Mai Liêm Trực, một trong 10 nhân vật có ảnh hưởng nhất tới Internet Việt Nam khuyến nghị, hãy dùng thông tin để giải toả thông tin khi sự bùng nổ của Internet phát sinh những mặt trái.

Nhà báo kể chuyện những ‘bàn tay’ thế lực phía sau Năm Cam

Nhà báo kể chuyện những ‘bàn tay’ thế lực phía sau Năm Cam

Để đi tới cùng một vụ đại án, từ năm 1995-2003 chúng tôi đã đăng cả thảy 133 bài viết trong 4 đợt. 

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Người Nhật nổi tiếng vì nhặt rác, người Việt tai tiếng vì vứt rác?
Người Nhật nổi tiếng vì nhặt rác, người Việt tai tiếng vì vứt rác?
Blogicon  26/06/2018 

Trong khi có những người nổi tiếng vì nhặt rác ở World Cup, thì ở Việt Nam lại có những người tai tiếng vì… vứt rác.

 
Đường lưỡi bò và con chó của GS Carl Thayer
Đường lưỡi bò và con chó của GS Carl Thayer
Blogicon  21/06/2018 

Tôi đang chờ đợi đến cuối năm để dự Hội thảo Biển Đông lần thứ 10, và viết về cuộc tranh luận của GS Thayer với các học giả Trung Quốc.

 
Người “dọn vườn” trên Facebook
Người “dọn vườn” trên Facebook
Blogicon  20/06/2018 

Nhân ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, Tuần Việt Nam có cuộc trò chuyện với ông Đào Nhật Đình, chuyên gia về môi trường, người đang làm công việc “dọn vườn” trên Facebook, qua nickname Nhat Dinh.

 
Nước mắt điểm số
Nước mắt điểm số
Blogicon  19/06/2018 

Đến hẹn lại lên, cứ vào thời điểm này, nhiều gia đình nháo nhào vì điểm thi tuyển sinh lớp 10.

 
Chuyện thương tâm trên xe buýt mãi ám ảnh tôi
Chuyện thương tâm trên xe buýt mãi ám ảnh tôi
Blogicon  16/06/2018 

Ý nghĩ về tương lai của em bé và cũng là tương lai của rất nhiều đứa trẻ khác trong đó có con của tôi, của tất cả những người khác cứ ám ảnh tôi mãi.

 
Không thể biện minh bằng bạo lực
Không thể biện minh bằng bạo lực
Blogicon  12/06/2018 

Thể hiện tinh thần dân tộc bằng thái độ quá khích, đập phá chỉ làm chính chúng ta suy yếu. Rốt cuộc ai là người hưởng lợi?

Nhu cầu phản biện xã hội đúng đắn
Nhu cầu phản biện xã hội đúng đắn
Blogicon  12/06/2018 

Phản biện nghiêm túc phải xuất phát từ nguyên tắc khách quan và công bằng, không được thiên lệch và để lý trí bị con tim dẫn dắt.

Tỉnh táo nhận diện những ý kiến “mập mờ đánh lận con đen”
Tỉnh táo nhận diện những ý kiến “mập mờ đánh lận con đen”
Blogicon  11/06/2018 

Tôn trọng những góp ý tâm huyết vì quốc kế dân sinh, vì quốc gia đại sự, nhưng cũng phải tỉnh táo nhận diện những ý kiến “mập mờ đánh lận con đen”, bóc mẽ những chân tướng đội lốt “yêu nước”.

Người dân hãy thể hiện tình yêu nước một cách sáng suốt
Người dân hãy thể hiện tình yêu nước một cách sáng suốt
Blogicon  11/06/2018 

Trong nhiều ngày qua, dự án Luật Đơn vị hành chính-kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc không chỉ được thảo luận kỹ lưỡng tại kỳ họp thứ 5, Quốc hội Khóa XIV, mà còn là tâm điểm trên các kênh truyền thông.

Từ Hà Nội ra Biển Đông: Hành trình li kì của một... túi rác?
Từ Hà Nội ra Biển Đông: Hành trình li kì của một... túi rác?
Blogicon  04/06/2018 

Thức ăn thừa, vỏ mì tôm, vỏ lon nước ngọt, mảnh phao hỏng, mảnh lưới, vỏ can thủng… tất cả được ném vào một “thùng rác” đặc biệt, là biển.

‘Mất mặt quá, đến giấy khen còn không có’
‘Mất mặt quá, đến giấy khen còn không có’
Blogicon  03/06/2018 

Khen thưởng cho học sinh cuối năm học là điều nên làm. Song, để hành động đó có ý nghĩa tích cực nhiều hơn so với những rủi ro về tâm lý cho con trẻ, thì cần phải cân nhắc. 

‘Không chạy trường con vẫn được nhận, chắc nhà anh ‘gốc bự’?’
‘Không chạy trường con vẫn được nhận, chắc nhà anh ‘gốc bự’?’
Blogicon  27/05/2018 

Không chạy trường, không chạy theo thành tích, với anh nếu có chút tự hào về con thì đó là vì tụi nó đã sống đúng lứa tuổi hơn là vì bằng khen, giải thưởng.

Phượt thủ, đừng chỉ ‘xách ba lô lên và đi’
Phượt thủ, đừng chỉ ‘xách ba lô lên và đi’
Blogicon  26/05/2018 

Đi phượt, đi bụi là nhu cầu chính đáng của giới trẻ, nhưng làm sao để những chuyến đi trở thành trải nghiệm tuyệt vời?

Những ông lớn công nghệ thông tin và cách mạng 4.0
Những ông lớn công nghệ thông tin và cách mạng 4.0
Blogicon  26/05/2018 

Giám đốc một DN nghiên cứu thị trường và chính sách công nghệ ở Việt Nam hơn 20 năm qua, đã cười đầy ẩn ý khi tôi nói về niềm tin nho nhỏ ở ‘khởi nghiệp công nghệ’

Thượng đỉnh Mỹ - Triều: Hồi kết cho toàn bộ câu chuyện
Thượng đỉnh Mỹ - Triều: Hồi kết cho toàn bộ câu chuyện
Blogicon  25/05/2018 

Răn đe sẽ tiếp tục và ngoại giao để cân bằng với răn đe chưa hoàn toàn bị loại trừ.

Nửa thế kỷ, những lớp học đặc biệt trong lịch sử đất nước…
Nửa thế kỷ, những lớp học đặc biệt trong lịch sử đất nước…
Blogicon  19/05/2018 

“Nhớ cha, nhớ mẹ nhưng vẫn day dứt một điều là đang sống trên đất Bắc và đang nhận trọn vẹn tình thương yêu chăm sóc của đồng bào miền Bắc”.

Nhìn sang Thủ Thiêm, tôi cố tìm lại góc xưa nhưng không còn dấu vết
Nhìn sang Thủ Thiêm, tôi cố tìm lại góc xưa nhưng không còn dấu vết
Blogicon  13/05/2018 

Với người viết bài này thì sau 4 thập kỷ, Sài Gòn, Thủ Thiêm chỉ còn lại bèo lục bình và cơn mưa là như xưa.

Hỏi sinh viên về quấy rối tình dục, kết quả khiến tôi lo
Hỏi sinh viên về quấy rối tình dục, kết quả khiến tôi lo
Blogicon  02/05/2018 

Có một khoảng trống không nhỏ trong sinh viên về ý thức bảo vệ bản thân, lẫn kiến thức về cách phòng tránh, xử lý tình huống liên quan đến quấy rối tình dục. 

Đại tướng Lê Đức Anh - Vị tướng chỉ huy cuối cùng còn lại của Chiến dịch Hồ Chí Minh
Đại tướng Lê Đức Anh - Vị tướng chỉ huy cuối cùng còn lại của Chiến dịch Hồ Chí Minh
Blogicon  30/04/2018 

11 giờ 30 phút ngày 30 tháng 4 năm 1975, lá cờ cách mạng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập. Tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng vô điều kiện. Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử kết thúc thắng lợi.

Chuyện nhà báo miền Bắc đầu tiên có mặt ở dinh Độc Lập
Chuyện nhà báo miền Bắc đầu tiên có mặt ở dinh Độc Lập
Blogicon  30/04/2018 

11 giờ 24 phút ngày 30/4/1975, chúng tôi có mặt trước Dinh Độc lập. Trong những giây phút đó, tôi đã ghi lại được những tấm hình lịch sử.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN