Tết là một kỳ nghỉ dài

Tết là dịp để gia đình sum vầy, những người cả năm vất vả làm lụng có cơ hội ngồi lại nghỉ ngơi, tâm sự với nhau, trao bù cho nhau những yêu thương bị trì hoãn bởi cuộc sống bộn bề.

Tết là một kỳ nghỉ dài
Ảnh minh họa: Lê Anh Dũng

Quê nội tôi là một huyện miền núi nghèo ở Nghệ An. Cuối năm thường là một dịp mua sắm thịnh soạn: nhà nhà sẽ cố gắng phóng tay một chút vào những phiên chợ cuối để ăn Tết được tươm tất. Kí ức của tôi về những phiên chợ Tết miền quê là những sắc màu sặc sỡ của vải vóc và quần áo, âm thanh náo nhiệt từ tiếng người và tiếng gà lợn, cùng với hàng đoàn người chen chúc trong khu chợ lấm lem bùn đất. Đứa trẻ nào cũng chờ bà hay mẹ đi chợ về, để được thêm mấy món đồ ngọt khác với ngày thường. Đó là kí ức của những ngày thiếu thốn nhưng nhiều niềm vui, những ngày thực sự “có không khí Tết”.

Những khu chợ Tết ở quê tôi – hay có lẽ ở nhiều miền quê khác trên cả nước – ít nhiều không còn không khí đó nữa. Ngày nay đi chợ Tết, người bán nhiều hơn người mua. Hàng hóa không khác mấy so với ngày thường. Chợ đa phần là người lớn tuổi, bởi thanh niên đều đi làm ăn xa và chỉ về quê một, hai hôm trước Tết. Đến trẻ con cũng không mong kẹo khi mẹ đi chợ về, bởi đồ ngọt không còn là một mặt hàng xa xỉ.

Hình ảnh phiên chợ quê phần cho thấy biến chuyển xã hội lớn trong vòng chục năm trở lại đây. Đời sống kinh tế, dù ở thành thị hay nông thôn, khá giả hơn trước nhiều, khiến cho việc mua sắm Tết không còn là một nhu cầu quá lớn. Người ta không còn phải chờ đến Tết để được ăn những gì mình muốn, mặc những gì mình thích.

Nhưng thứ gì cũng có hai mặt: sự khá giả của nông thôn phần nhiều đến từ những người con bỏ làng đi kiếm sống. Những thanh niên dứt áo nâu sồng để mặc vào những bộ cổ cồn trắng hay cổ cồn xanh tại thành phố và khu công nghiệp, dần dần mất đi sợi dây liên lạc với làng quê. Thế hệ F2 – những đứa trẻ nông thôn được sinh ra ở thành thị - sẽ là người thành phố, dù thậm chí nhiều đứa không có hộ khẩu nơi này. Các làng quê từng tràn trề nhựa sống, giờ chỉ là mảnh đất của những người già và đôi đứa trẻ bị bố mẹ chúng để lại, héo mòn trước làn sóng di dân thời đô thị hóa.  

Tết là một kỳ nghỉ dài
Ảnh minh họa: Lê Anh Dũng
 

Ở thành phố, những đứt gãy xã hội cũng diễn ra với tốc độ nhanh chóng. Những cộng đồng dân cư chen chúc nhau trong các tòa chung cư giống như chiếc tổ ong với hàng nghìn lỗ, nhưng mỗi lỗ lại không liên quan gì đến nhau. Cuộc sống chung cư khiến người ta chỉ nhớ đến hàng xóm khi tiếng karaoke quá to, trẻ con nhảy nhót gây ồn ào, hay vệ sinh hành lang chung không sạch sẽ. Bởi thế, tôi thấy rất thông cảm với những hình ảnh tại các khu tái định cư, nhiều bữa tất niên với hàng xóm được tổ chức ngay tại hàng lang chung. Đó hẳn là hành vi không đúng với quy tắc sống tại các tòa chung cư, thậm chí còn được coi là không văn minh, nhưng chúng thể hiện phần nào sự le lói cuối cùng của một thứ tình cảm láng giềng nguyên sơ đang dần mất đi.   

Tết ở thành phố cũng bị thương mại hóa nhiều hơn. Nó không chỉ đến từ những chiếc bánh chưng làm sẵn ở siêu thị, mà còn từ xu hướng hưởng thụ Tết khác biệt so với ngày xưa: nhiều gia đình lựa chọn đi nghỉ Tết theo các tour du lịch trong nước hoặc nước ngoài. Điều này giúp họ bớt đi nhiều phiền toái của một cái Tết truyền thống: từ thăm hỏi, quà cáp cho đến lễ nghi, thủ tục, nhưng đồng thời khiến ý nghĩa “đoàn viên” của Tết không còn nhiều. Tết đơn thuần là một kỳ nghỉ dài.  

Nhưng với những đại đô thị - như Hà Nội hay TP. HCM – Tết cũng có lẽ là dịp duy nhất cho những ai hoài cổ hưởng thụ lại chút không khí xưa cũ của “ngày xưa”. Phố xá đột ngột chuyển trạng thái từ ồn ào, náo loạn sang những góc yên ả và dịu dàng. Sáng mùng Một Tết, thậm chí bạn còn có thể nghe tiếng pháo nổ lách tách từ những cậu bé nghịch ngợm mua trộm pháo lậu. Chọn một chỗ ngồi ưng ý ở một quán café vỉa hè, bạn sẽ dễ dàng cảm nhận được vẻ đẹp của “Hà Nội không vội được đâu”, chứ không phải cuộc bon chen kinh hoàng trên đường về mỗi ngày trước Tết.

Ở bất kỳ đâu trên mọi miền tổ quốc, Tết đã đến trước cửa nhà. Đây là dịp để gia đình sum vầy, những người cả năm vất vả làm lụng có cơ hội ngồi lại nghỉ ngơi, tâm sự với nhau, trao bù cho nhau những yêu thương bị trì hoãn bởi cuộc sống bộn bề. Tết cũng đang dần đổi thay, cùng với những biến đổi chóng mặt về đời sống kinh tế - xã hội trong thời gian qua. Những giá trị cũ mất đi, những giá trị mới lên ngôi, đó là điều không thể tránh khỏi. Tôi chỉ mong với tất cả mọi người, Tết sẽ là một khoảng nghỉ ngơi giá trị để sạc đầy năng lượng cho một năm Kỷ Hợi được dự đoán có nhiều biến động sắp tới.   

Nguyễn Khắc Giang 

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Đau đầu chuyện lì xì ngày Tết
Đau đầu chuyện lì xì ngày Tết
Blogicon  04/02/2019 

- Mỗi khi dịp Tết đến, điệp khúc “lì xì” lại làm đau đầu nhiều người, cả những người kinh tế không dư giả lẫn người rủng rỉnh tiền túi.

 
Hương dài cả mét mà tâm ô trọc, thần phật nào cứu?
Hương dài cả mét mà tâm ô trọc, thần phật nào cứu?
Blogicon  27/01/2019 

Hành vi ý nghĩ lời nói... trái với đạo đức lương tâm thậm chí vi phạm pháp luật thì dù đốt loại nhang khủng chăng nữa cũng không có thần phật nào cứu rỗi!

 
Phiếm đàm về hoa, bóng đá và văn hoá
Phiếm đàm về hoa, bóng đá và văn hoá
Blogicon  25/01/2019 

Có gì liên hệ giữa ba thứ này? Chuyện đã ngã ngũ rồi, nói dễ lắm. Có người bảo thế. Xin vâng. Chuyện đã xong rồi, chuyện đã qua nhưng sẽ không vô ích nếu nhìn nhận những chuyện đã qua ấy với một thái độ đúng mực.

 
Người hâm mộ có xứng đáng với đội tuyển Việt Nam?
Người hâm mộ có xứng đáng với đội tuyển Việt Nam?
Blogicon  20/01/2019 

 - Ứng xử văn minh là lựa chọn của mỗi cổ động viên, không chỉ sau từng trận đấu, từng giải đấu, mà trong cuộc sống hàng ngày.

 
Miên man thắc mắc khi đi xe buýt Hà Nội thời 4.0
Miên man thắc mắc khi đi xe buýt Hà Nội thời 4.0
Blogicon  12/01/2019 

 - Hãy thử nhìn vào xe buýt của Hà Nội, sơ bộ xem nó đang ở đâu trên thang bậc vận hành xe buýt của thế giới, của “4.0”. 

 
Hồ hởi từ nước ngoài trở về, giáo sư thành… anh thất nghiệp
Hồ hởi từ nước ngoài trở về, giáo sư thành… anh thất nghiệp
Blogicon  30/12/2018 

Một số địa phương đã có chính sách trải thảm đỏ mời gọi, đãi ngộ người tài. Tuy nhiên, chưa có tổng kết xem đã có bao nhiêu người đến rồi đi, ở lại bao nhiêu, có thực đạt yêu cầu đề ra không?

Không còn là ‘hồi chuông cảnh tỉnh’ mà đã ‘báo động đỏ’
Không còn là ‘hồi chuông cảnh tỉnh’ mà đã ‘báo động đỏ’
Blogicon  22/12/2018 

Tầm mức của vấn đề không dừng ở “hồi chuông cảnh tỉnh” mà là báo động đỏ về đạo đức nhà giáo hiện nay.

Khi sự im lặng trở thành đồng lõa
Khi sự im lặng trở thành đồng lõa
Blogicon  21/12/2018 

Trang bị kiến thức, kỹ năng chống xâm hại cho các em là cần thiết, nhưng nó sẽ tác dụng đến đâu khi mà ngay cả những người thầy của các em dù có biết cũng có thể sẽ lảng tránh, tảng lờ như không hay?

Cố thủ đòi mua vé: Thương binh chân chính không làm điều đó
Cố thủ đòi mua vé: Thương binh chân chính không làm điều đó
Blogicon  15/12/2018 

Những người thương binh thật từng vào sinh ra tử, để lại máu thịt trên chiến trường không bao giờ làm vẩy đục danh dự vào những việc đáng xấu hổ thế này.

‘Thích là nhích’ và chuyện ý thức người Việt trốn đâu?
‘Thích là nhích’ và chuyện ý thức người Việt trốn đâu?
Blogicon  12/12/2018 

Khi niềm tin của người dân vào pháp luật bị "sa mạc hóa" thì câu hỏi ý thức công dân, văn hoá ứng xử của người Việt mình “trốn” đâu hết rồi sẽ khó tìm ra câu trả lời.

Cơn bão 4.0 và cơn sốt học ngoại ngữ của người Việt
Cơn bão 4.0 và cơn sốt học ngoại ngữ của người Việt
Blogicon  09/12/2018 

Học ngoại ngữ, nhưng không phải theo cách mà phần đông chúng ta đã và đang làm.

Quà 20/11: Có món làm cô giáo khóc, có món làm cô… cười ngất
Quà 20/11: Có món làm cô giáo khóc, có món làm cô… cười ngất
Blogicon  20/11/2018 

Cái thành ý ẩn chứa sau món quà là mênh mông khó lường, và không hẳn lúc nào cũng vô tư quý mến hàm ơn nhau, trân trọng như ý nghĩa vốn có của hai chữ tặng quà.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh: Hiện đại mà sâu đậm bản sắc
Thiền sư Thích Nhất Hạnh: Hiện đại mà sâu đậm bản sắc
Blogicon  18/11/2018 

Trở về Việt Nam, Sư ông sẽ được hít thở mùi lá thông của đồi Dương Xuân, sớm chiều nghe tiếng chuông tiếng mõ…

Chúng ta cần một tư duy mới, không truyền thống, không tuần tự
Chúng ta cần một tư duy mới, không truyền thống, không tuần tự
Blogicon  29/10/2018 

Vượt ra ngoài khuôn khổ của ngành thông tin, bài phát biểu đó thể hiện một tầm tư duy và cải cách cho Việt Nam. Tiến sỹ Nguyễn Đình Cung gửi bài viết riêng cho Tuần Việt Nam.

Nhiều gia đình văn hóa thế, sao lại nói ‘xuống cấp’?
Nhiều gia đình văn hóa thế, sao lại nói ‘xuống cấp’?
Blogicon  07/11/2018 

Có vẻ như con số đẹp đẽ trên lại phản ánh không đồng nhất với những cảm nhận về đạo đức, văn hóa xã hội hiện nay.

Có thành cường quốc, đạo đức vẫn xuống cấp nếu…
Có thành cường quốc, đạo đức vẫn xuống cấp nếu…
Blogicon  03/11/2018 

Khi lời nói, sách vở, và thực tế cuộc sống khớp nhau hài hòa như thế thì người dân có lòng tin, coi trọng sách vở, và ý thức giữ gìn văn minh kỷ luật xã hội sinh ra một cách tự nhiên thành nền tảng đạo đức.

Khi nông dân đi làm IT, kỹ sư đi buôn bánh phở
Khi nông dân đi làm IT, kỹ sư đi buôn bánh phở
Blogicon  21/10/2018 

Tôi có hai người bạn, một anh tốt nghiệp đại học Nông nghiệp bỗng nhiên thích IT và chuyển ngành, anh thứ 2 đang an yên với công việc IT trong ngân hàng bỗng chuyển sang kinh doanh thực phẩm sạch.

Ban bí thư yêu cầu xây nhà cho, ông dứt khoát "xin không chấp hành"
Ban bí thư yêu cầu xây nhà cho, ông dứt khoát "xin không chấp hành"
Blogicon  16/10/2018 

Ban Bí thư lúc đó yêu cầu Ban Tài chính quản trị xây cho ông Trần Kiên một cái nhà ở Quảng Ngãi nhưng anh “xin phép không chấp hành”.

Mặc cảm cây sắn
Mặc cảm cây sắn
Blogicon  13/10/2018 

Giải quyết việc làm cho trên 1 triệu lao động, thu ngoại tệ hàng năm trên 1 tỉ USD, đó không phải là vị thế, là giá trị sao!

Sự khiêm nhường dẫn dắt dân tộc
Sự khiêm nhường dẫn dắt dân tộc
Blogicon  04/10/2018 

Từ họ toát lên thông điệp: Muốn dẫn dắt một đất nước, một dân tộc, cao hơn nữa, cả thế giới, hãy nêu gương liêm chính, trung thực, khiêm nhường, hành động đi liền với lời nói.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN