Cứ điểm toàn cầu: Tỷ USD đổ về, ‘nghịch lý 'đứng ngoài cuộc chơi’

Mức độ nội địa hóa thấp và ít tham gia của DN nhỏ và vừa trong chuỗi giá trị toàn cầu đang cản trở lợi ích từ FDI với nền kinh tế. Đến nay VN vẫn tồn tại “3 nền kinh tế” trong một, thiếu sự liên kết chặt chẽ.

DN nhỏ đứng ngoài cuộc

Phát biểu tại hội thảo “Cơ hội tham gia chuỗi giá trị toàn cầu”, ông Ron Ashkin, Giám đốc Dự án liên kết USAID (Cơ quan Phát triển Quốc tế của Hoa Kỳ), cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, cho biết, mức độ nội địa hóa thấp và ít tham gia của doanh nghiệp nhỏ và vừa  trong chuỗi giá trị toàn cầu, đang cản trở lợi ích từ đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đối với nền kinh tế.

Theo ông Ron Ashkin, hiện chỉ có khoảng 21% doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu, thấp hơn nhiều so với Thái Lan (trên 30%) và Malaysia (46%). Tỷ lệ nội địa hóa ở Việt Nam còn thấp, vì vậy phần lớn các DN FDI vẫn phải nhập khẩu đầu vào ở mức trên 50%.

Còn kết quả khảo sát của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) năm 2018 cho thấy, chỉ có 15% DN tư nhân bán hàng hóa, dịch vụ cho DN nước ngoài tại Việt Nam.

Cứ điểm toàn cầu: Tỷ USD đổ về, ‘nghịch lý 'đứng ngoài cuộc chơi’
80% linh kiện nguyên liệu chúng ta vẫn phải nhập khẩu (ảnh minh họa)

Việt Nam đã trở thành cứ điểm sản xuất một số mặt hàng công nghiệp có giá trị cao như điện thoại di động, máy tính bảng. Từ lâu, chúng ta đã trở thành cường quốc về dệt may và da giày. Tuy nhiên, các DN Việt vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tham gia vào chuỗi cung ứng cho các DN FDI.

Ngành công nghiệp điện tử đến nay mới chỉ có tỷ lệ nội địa hóa khoảng 20%, còn lại 80% linh kiện nguyên liệu phải nhập khẩu. Ngành dệt may và da giày, tỷ lệ nội địa hóa cũng dưới mức trung bình. Hiện  67% giá trị sản phẩm dệt may và 47% giá trị sản phẩm giày dép đến từ nhập khẩu đầu vào.

Với ngành công nghiệp ô tô - xe máy cũng tương tự. Việt Nam đã trở thành nước sản xuất xe máy quy mô lớn với hơn 3 triệu chiếc/năm. Trong đó, hơn 80% linh kiện, phụ tùng được sản xuất trong nước, nhưng phần lớn là do DN FDI thực hiện, DN trong nước tham gia chỗi cung ứng không nhiều. Chẳng hạn như Công ty Honda hiện có gần 150 nhà cung cấp linh kiện trong nước, nhưng chỉ 30 DN Việt Nam, số còn lại là DN FDI.

Với ô tô đến nay còn khó khăn hơn, khi tỷ lệ nội địa hóa rất thấp, chưa tới 20%, hơn 80% linh kiện vẫn phải nhập khẩu. Các nhà cung cấp là DN Việt Nam cũng rất ít. Toyota Việt Nam có khoảng 30 nhà cung cấp trong nước, nhưng số DN Việt chỉ đếm trên đầu ngón tay.

Ba “nền kinh tế” trong một

 

Bà Trương Thị Chí Bình, Phó Chủ tịch, Tổng thư ký Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam (VASI), cho rằng, doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam gặp khó khăn khi tham gia vào mạng lưới sản xuất toàn cầu. Các DN không đáp ứng được giá hay đơn hàng theo yêu cầu, do chi phí đầu vào cao và thiếu các công đoạn gia công có chất lượng.

Khảo sát của VCCI cũng cho thấy, các DN FDI đang hoạt động tại Việt Nam chưa hài lòng về chất lượng và năng lực của các nhà cung cấp nội địa. Gần 60% DN FDI cho biết khó đáp ứng yêu cầu về tỷ lệ nội địa hóa để có thể hưởng ưu đãi thương mại do gặp những vấn đề về chất lượng và năng lực của nhà cung cấp trong nước.

Cứ điểm toàn cầu: Tỷ USD đổ về, ‘nghịch lý 'đứng ngoài cuộc chơi’
Doanh nghiệp nhỏ và vừa ít được hưởng lợi từ hiệu ứng lan tỏa của DN FDI (ảnh minh họa)

Theo VCCI, sự sụt giảm khá mạnh mẽ của DN quy mô vừa và lớn trong vòng 5 năm qua đang đưa Việt Nam trở thành nền kinh tế của những DN quy mô nhỏ và siêu nhỏ, với tỷ lệ xấp xỉ 96%. Trong số này, điều đáng quan tâm là DN siêu nhỏ, những DN có dưới 10 lao động, chiếm đa số (tới gần 67%).

Ông Bùi Ngọc Huyên, Tổng giám đốc Vinaxuki, cho rằng, để phát triển công nghiệp hỗ trợ thì phải dựa vào các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên, với quy vốn mô bình quân 10 tỷ đồng, số lao động 10 người như hiện nay thì doanh nghiệp nhỏ và vừa không thể làm được.

Trong ngành ô tô, để sản xuất bộ phanh, DN cũng phải đầu tư hơn 100 tỷ đồng, số vốn quá lớn, rất ít DN đáp ứng được. Muốn sản xuất linh kiện ô tô cung cấp cho các DN lắp ráp, hoặc tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu thì phải có máy móc hiện đại, công nghệ cao ngay từ đầu. Nếu vay vốn không ưu đãi, phải chịu mức lãi suất trung dài hạn trên 11%/năm như hiện nay, chẳng DN nào dám làm, ông Huyên nói.

Ngoài ra, rào cản lớn nhất chính là tư duy của DN. Công ty Cơ khí Mạnh Quang hợp tác với doanh nghiệp FDI lớn cho biết, để cung cấp được sản phẩm phải đạt tiêu chuẩn của họ nên thời gian đầu gặp rất nhiều áp lực từ quá trình kiểm tra, đánh giá nghiêm ngặt từ phía đối tác. Nhưng các công ty của Việt Nam đa phần thiếu sự chuyên nghiệp và làm theo cảm tính, thói quen. Vì thế, phải thay đổi, thích ứng, để đạt được yêu cầu thì mới có cơ hội hợp tác.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp nhỏ và vừa đầu tư rất ít cho khoa học công nghệ khiến cho năng suất lao động thấp và năng lực thực hành yếu. Điều này cản trở việc DN có đủ điều kiện để tham gia chuỗi cung ứng giá trị toàn cầu. 

Chính vì vây, doanh nghiệp nhỏ và vừa ít được hưởng lợi từ hiệu ứng lan tỏa của DN FDI thông qua chuyển giao công nghệ, kiến thức và nâng cao năng suất. Do đó mà đến nay Việt Nam vẫn tồn tại “3 nền kinh tế” trong một. Đó là “nền kinh tế” của DN FDI, “nền kinh tế” của DN tư nhân và “nền kinh tế” của DN Nhà nước. Cả 3 không tạo ra sự liên kết chặt chẽ để mang lại hiệu quả.

Trần Thủy 

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Ép Trung Quốc xuống thang, không ngờ 1 nước Đông Nam Á dám làm điều này
Ép Trung Quốc xuống thang, không ngờ 1 nước Đông Nam Á dám làm điều này
Đầu tưicon  13/04/2019 

Trung Quốc vừa ký một thỏa thuận chấp nhận xuống nước với. Hiếm ai dám làm điều này như chính phủ Malaysia

 
Thất vọng với 'di sản Trịnh Xuân Thanh': Sau khi kiểm toán, bị lỗ thêm trên 104 tỷ
Thất vọng với 'di sản Trịnh Xuân Thanh': Sau khi kiểm toán, bị lỗ thêm trên 104 tỷ
Đầu tưicon  13/04/2019 

Không ít cổ đông đã thất vọng với khoản lỗ sau thuế của PVC trong năm 2018 tăng thêm hơn 104 tỷ đồng so với báo cáo tự lập, qua đó đưa lỗ luỹ kế cuối năm 2018 lên 3.686,4 tỷ đồng.

 
19 ông lớn nhà nước nợ 1,3 triệu tỷ đồng
19 ông lớn nhà nước nợ 1,3 triệu tỷ đồng
Đầu tưicon  13/04/2019 

19 tập đoàn, tổng công ty chuyển giao về Ủy ban quản lý vốn Nhà nước có số nợ lớn nhưng vẫn được đánh giá là trong giới hạn an toàn.

 
1m2 thu ròng 3 triệu: Bộ trưởng Nông nghiệp hiến kế làm giàu cho dân
1m2 thu ròng 3 triệu: Bộ trưởng Nông nghiệp hiến kế làm giàu cho dân
Đầu tưicon  12/04/2019 

 Ở Lâm Đồng có mô hình trồng nấm rơm, cứ 1m2 nấm rơm bằng công nghệ của Nhật Bản cho 20 kg nấm mà 1kg nấm bây giờ bán 150.000 đồng (3 triệu đồng/m2). 

 
Đà Nẵng chơi lớn: Làm trường đua ngựa, truyền hình vệ tinh ra toàn cầu
Đà Nẵng chơi lớn: Làm trường đua ngựa, truyền hình vệ tinh ra toàn cầu
Đầu tưicon  12/04/2019 

UBND thành phố Đà Nẵng vừa gửi đề xuất đầu tư dự án Câu lạc bộ đua ngựa lên Thủ tướng Chính phủ.

 
Tài chính công, tài sản công: Nơi tham nhũng lớn nhất, nhiều nhất
Tài chính công, tài sản công: Nơi tham nhũng lớn nhất, nhiều nhất
Đầu tưicon  11/04/2019 

“Tham nhũng lớn nhất, nhiều nhất chính là cái mà Kiểm toán Nhà nước (KTNN) đang phải làm là trong lĩnh vực tài chính công, tài sản công”, chuyên gia kinh tế, TS. Vũ Đình Ánh nhận xét.

'Siêu ủy ban' quản toàn ông lớn nhà nước muốn xây trụ sở 2,5 ha
'Siêu ủy ban' quản toàn ông lớn nhà nước muốn xây trụ sở 2,5 ha
Đầu tưicon  11/04/2019 

Ủy ban quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp vừa đề nghị được cấp đất để xây dựng trụ sở làm việc tại Khu trụ sở tập trung Tây Hồ Tây.

Chưa được làm đặc khu, đảo ngọc Phú Quốc muốn lên thành phố
Chưa được làm đặc khu, đảo ngọc Phú Quốc muốn lên thành phố
Đầu tưicon  11/04/2019 

UBND tỉnh Kiên Giang vừa có tờ trình xin chủ trương thành lập thành phố Phú Quốc gửi Chính phủ.

Resort 5 sao giá chát: Người Việt ở nhiều hơn khách Tây
Resort 5 sao giá chát: Người Việt ở nhiều hơn khách Tây
Đầu tưicon  09/04/2019 

Ông Nguyễn Trần Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cho hay: 'Khách du lịch Việt Nam ở resort 5 sao nhiều hơn người nước ngoài'.

Hoa anh đào - ngành kinh doanh tỷ đô của Nhật Bản
Hoa anh đào - ngành kinh doanh tỷ đô của Nhật Bản
Đầu tưicon  09/04/2019 

Theo ước tính của giáo sư Katsuhiro Miyamoto - Đại học Kansai, khách du lịch đến ngắm hoa anh đào nở có thể đem về 5,8 tỷ USD cho nền kinh tế Nhật Bản trong năm 2019.

Căn hộ view biển siêu lợi nhuận: Thận trọng quyết định ra tay tiền tỷ
Căn hộ view biển siêu lợi nhuận: Thận trọng quyết định ra tay tiền tỷ
Đầu tưicon  09/04/2019 

Cam kết mức lợi nhuận khủng lên tới 15% trên quảng cáo nhưng thực tế những dự án đi vào vận hành và có đủ khả năng trả tiền hàng tháng cho nhà đầu tư như vậy chỉ đếm trên đầu ngón tay.

Một chuyến du lịch bay 12 chặng: Hành trình tồi tệ nhất thế giới
Một chuyến du lịch bay 12 chặng: Hành trình tồi tệ nhất thế giới
Đầu tưicon  08/04/2019 

Nếu như người Anh chỉ cần "một bước" là có thể đến được khắp nơi trên thế giới, thì những người dân ở Peawanuck đòi hỏi "một chút kiên nhẫn" hơn.

Siết chặt, dự án trên 1.200 tỷ mới được gọi vốn BOT
Siết chặt, dự án trên 1.200 tỷ mới được gọi vốn BOT
Đầu tưicon  08/04/2019 

 Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang lấy ý kiến việc chỉ cho phép thực hiện dự án BOT, BT,... với số vốn tối thiểu 1.200 tỷ đồng.

Tự hào công xưởng châu Á: Nghịch lý DN Việt bên lề cuộc chơi
Tự hào công xưởng châu Á: Nghịch lý DN Việt bên lề cuộc chơi
Đầu tưicon  08/04/2019 

Rất ít DN tư nhân tham gia các chuỗi giá trị toàn cầu, hoặc là nhà cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho doanh nghiệp FDI đang hoạt động tại Việt Nam. Tỷ lệ này thậm chí càng ngày càng giảm.

Chung cư cao cấp thiếu chỗ để xe vì dân quá giàu?
Chung cư cao cấp thiếu chỗ để xe vì dân quá giàu?
Đầu tưicon  07/04/2019 

Nhiều cư dân sinh sống tại chung cư cao cấp Him Lam Chợ Lớn rất bức xúc trước việc thiếu chỗ để xe ô tô trầm trọng.

Siêu dự án thép 1.700 tỷ chết yểu, rao bán 108 tỷ
Siêu dự án thép 1.700 tỷ chết yểu, rao bán 108 tỷ
Đầu tưicon  06/04/2019 

Dự án Nhà máy liên hợp gang thép Vạn Lợi có vốn đầu tư 1.700 tỷ, đã được ngân hàng rót vốn 705 tỷ nhưng sớm chết yểu từ 2008. Sau hơn 10 năm hoang phế, nó được đấu giá khởi điểm 108 tỷ đồng.

Cái chết bất ngờ: Sự khốc liệt sau thương vụ 1USD
Cái chết bất ngờ: Sự khốc liệt sau thương vụ 1USD
Đầu tưicon  06/04/2019 

Sau Oceanmart, Fivimart, Shop&Go cùng với sự đóng cửa hàng loạt của Parskon cho thấy, miếng bánh bán lẻ triệu đô của Việt Nam không dễ xơi chút nào.

Loại côn trùng nguy hiểm vào Việt Nam, ông chủ ngồi trên 'chảo lửa'
Loại côn trùng nguy hiểm vào Việt Nam, ông chủ ngồi trên 'chảo lửa'
Đầu tưicon  05/04/2019 

Doanh nghiệp nhập khẩu hạt điều từ châu Phi như đang ngồi trên “chảo lửa” vì hạt điều bị tắc tại cảng do Cục Bảo vệ thực vật bất ngờ thay đổi quy định kiểm dịch, gây trở ngại và tổn thất cho các doanh nghiệp.

Xe biển xanh đón người nhà Bộ trưởng tận máy bay: Danh tính 3 cán bộ bị kỷ luật
Xe biển xanh đón người nhà Bộ trưởng tận máy bay: Danh tính 3 cán bộ bị kỷ luật
Đầu tưicon  05/04/2019 

Thứ trưởng Bộ Công Thương cho hay, đến nay Bộ đã xử lý sự việc với tinh thần trách nhiệm cao, khách quan.

Nhà thầu đường sắt Nhổn - ga Hà Nội đòi bồi thường 81 triệu USD
Nhà thầu đường sắt Nhổn - ga Hà Nội đòi bồi thường 81 triệu USD
Đầu tưicon  04/04/2019 

Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội vừa báo UBND TP Hà Nội việc nhà thầu dự án đường sắt đô thị Nhổn - ga Hà Nội đòi bồi thường 81 triệu USD do chậm giao mặt bằng thi công.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN