Trong ký ức của ông Ksor Phước, Tây Nguyên thuở ban đầu không hiện lên như một miền đất lãng mạn mà bằng những thiếu thốn rất thật: đường chưa đến buôn, điện chưa sáng trong nhà, nước sạch chưa có, trường học thưa thớt, trạm y tế gần như vắng bóng.
Có một gia đình người Pa Cô ở vùng cao A Lưới đã đi vào huyền thọai, bởi trong gia đình có tới 3 thành viên được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
Tận dụng lợi thế dòng suối tự nhiên cùng giống vịt bản địa quý, anh Lục Văn Nam ở Thanh Hóa đã gây dựng mô hình nuôi vịt quy mô hàng nghìn con, mang lại thu nhập ổn định hàng trăm triệu đồng mỗi năm, góp phần bảo tồn nguồn gen đặc sản vùng cao.
Hơn một thập kỷ về với “mường Then” (trời), cuộc đời của Anh hùng LLVT nhân dân Vừ Chông Pao vẫn mãi mãi được ví như bản hùng ca của lòng trung kiên với Đảng.
“Mai này có còn ai biết hát sử thi, biết dịch sử thi”, Nghệ nhân ưu tú A Jar (dân tộc Xơ Đăng) trăn trở nhân buổi trò chuyện với chúng tôi về bộ sử thi Tây Nguyên ông đang dịch.
Sinh ra và lớn lên ở ấp 4 Tà Lài (Đồng Nai), cô gái người Mạ Ka’ Thị Ngọc Hương luôn tìm cách giữ bản sắc dân tộc, biến giá trị truyền thống thành sinh kế bền vững cho cộng đồng.
“Ngọn lửa Ama Khê” nhóm lên không chỉ sưởi ấm một gia đình, mà còn thắp sáng niềm tin, khát vọng cống hiến cho cả vùng đất Tây Nguyên.
Giữa lúc vàng bạc được dùng để mua chuộc ở vùng cao Đông Bắc, người đàn ông Dao Lỷ A Coỏng đã dứt khoát từ chối, để lại câu nói: “Vàng không mua nổi lòng người Dao theo Đảng”.
“Nếu mình có chết thì vẫn còn người khác thay mình nấu cơm, nhưng nếu nồi cơm bị mất đi, bộ đội sẽ bị đói cái bụng”, câu chuyện lấy thân mình bảo vệ nồi cơm nuôi quân của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Y Buông đã đi vào huyền thoại.
Hơn 60 năm đã trôi qua kể từ ngày nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Neáng Nghés ngã xuống khi vừa tròn đôi mươi, trong lòng đồng bào Khmer ở xã Ô Lâm, tỉnh An Giang, chị chưa bao giờ rời xa.
Dưới chân núi Xi Mông, bên dòng Đăk Nôn có một ngôi làng từng đi vào văn học như biểu tượng của Tây Nguyên kiên cường. Từ huyền thoại kháng chiến giữa đại ngàn năm xưa, hôm nay, người dân Xốp Dùi đang vươn mình xây dựng buôn làng ấm no.
Sư Thiện Chiếu (1898-1974) là chí sĩ chống Pháp, nhà văn, nhà cải cách Phật giáo. Ông cũng là nhà sư sớm tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên và đứng vào hàng ngũ Đảng cộng sản Việt Nam.
Ở các bản làng vùng cao, cán bộ dân tộc, người có uy tín là những người “giữ lửa” bền bỉ. Họ vừa truyền tải chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, vừa trực tiếp giúp đồng bào đổi thay nếp nghĩ, vươn lên xây dựng cuộc sống ấm no.
Ở phía Tây tỉnh Quảng Ngãi, nơi những bản làng người Co quần tụ, có những già làng là người có uy tín, được ví như những “cột mốc sống” vừa giữ nếp làng, vừa mở lối cho bà con vươn lên thoát nghèo, gìn giữ hồn cốt văn hóa giữa dòng chảy đổi thay.
Không có bàn tay, bàn chân từ khi chào đời, nhưng Nay Djruêng, chàng trai người Gia Rai, vẫn không đầu hàng số phận. Bằng nghị lực vươn lên và trái tim giàu yêu thương, anh đã từng bước khẳng định mình và lan tỏa nhiều điều tốt đẹp đến cộng đồng.
Thời gian gần đây, cấp ủy Đảng, đứng đầu là Bí thư Đảng ủy xã Tu Mơ Rông, tỉnh Quảng Ngãi thường xuyên xuống các thôn vào buổi tối để đối thoại với người dân.
Ở bản Pang Cáng, Sùng A Hềnh từng bước vươn lên trở thành tỷ phú nông dân. Là Người có uy tín, anh dẫn dắt bà con dân tộc Mông thay đổi tư duy, cùng nhau xây dựng cuộc sống mới.
Trong căn nhà cấp bốn ở đầu làng Tak Kót, những bộ cồng chiêng, trống, mã la, khèn, sáo, mâm tre… được sắp xếp và treo gọn gàng. Đây được xem như một “bảo tàng thu nhỏ” do chính Nghệ nhân Ưu tú Dương Lai dày công sưu tầm.
Giữa nhiều buôn làng miền Trung và Tây Nguyên, có những người không giữ chức vụ lớn nhưng lời nói lại có sức nặng với cộng đồng. Họ là người có uy tín - những người được bà con tin, chính quyền tìm đến...
Bà Triệu Thị Sần ở xã Ba Chẽ không giấu nổi sự hồ hởi khi lần đầu thấy bộ trang phục do chính tay mình thêu, vá được con cháu giới thiệu trước ống kính điện thoại.
Giữa vùng núi Thanh Hóa, một người đàn ông dân tộc Mường đã tận dụng chính những thân cau trong vườn để “nuôi” cây dược liệu quý, vừa bảo tồn nguồn gen bản địa, vừa mở ra hướng đi kinh tế bền vững.
Giữa nhịp sống hiện đại đang len sâu vào từng bản làng, những thanh âm truyền thống dần thưa vắng. Thế nhưng, trên dải Trường Sơn, vẫn có những già làng bền bỉ giữ lấy tiếng chiêng, tiếng khèn, tiếng đinh tút… như giữ lấy hồn cốt của dân tộc mình.
Cảm nhận được đằng sau mỗi món ăn là câu chuyện về sự chắt chiu, về cách người Ca Dong thích ứng với núi rừng và nếp sống được giữ gìn qua nhiều thế hệ, anh Đinh Văn Kiên chọn khởi nghiệp với ẩm thực và văn hóa truyền thống.
Giữa nhịp sống hiện đại len lỏi vào bản làng vùng cao, nhiều giá trị truyền thống mai một, tại thôn Liên Sơn, xã Xuân Chinh (Thanh Hóa), chị Vi Thị Luyến (SN 1986) vẫn lặng lẽ bên khung cửi, bền bỉ khôi phục nghề dệt thổ cẩm.
Từ một lão nông quanh năm với cây sắn, cây lúa rẫy, giờ đây ông A Phố, làng Kon Chênh, xã Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi đã trở thành triệu phú nhờ trồng rau xứ lạnh gắn với du lịch. Câu chuyện về ông đang trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho cộng đồng.
Đằng đẵng hơn nửa thế kỷ, ông Ama H’Loan như một cây đại thụ giữa buôn làng, lặng lẽ giữ cho buôn cổ mạch nguồn văn hóa của cha ông không bị đứt gãy.
