Lòng tham trỗi dậy làm án dân sự phức tạp

Đất đai lên giá, lòng tham con người trỗi dậy thì chính anh em họ hàng, đặc biệt người Á Đông là duy tình, cho không tiếc nhưng khi lòng tham nổi lên thì quyết liệt kiện tụng gay gắt... - ĐB Đỗ Văn Đương nói.

- Liên quan án dân sự, Viện trưởng VKSNDTC Nguyễn Hòa Bình chỉ ra thực tế, để cho nhàn, đỡ rủi ro thì những điều không có trong luật, tòa từ chối xét xử. Ông cảnh báo đó là cách để xã hội ứng xử bằng luật rừng, rất nguy hiểm.

Thảo luận tổ về dự án bộ luật Tố tụng dân sự sáng nay, ĐB Đỗ Văn Đương, ủy viên thường trực UB Tư pháp lo ngại thực trạng án dân sự ngày càng phức tạp, gia tăng, bình quân 100.000 vụ tranh chấp/năm. Những tranh chấp chủ yếu về đất đai, 90% khiếu kiện xảy ra, đặc biệt giữa anh em họ hàng, gia đình bố mẹ, vợ con, DN và dân.

XEM CLIP:

“Đất đai lên giá, lòng tham con người trỗi dậy thì chính anh em họ hàng, đặc biệt người Á Đông là duy tình, cho không tiếc nhưng khi lòng tham nổi lên thì quyết liệt kiện tụng gay gắt ngay trong anh hem họ hàng”.

Theo ĐB, đáng nói nhất có hàng chục nghìn đơn khiếu nại tồn đọng nhưng chỉ giải quyết được khoảng 3%. Nhiều vụ lòng vòng xử đi xử lại 10-– 20 năm mà không đạt được công lý.

Ông Đương chỉ ra một trong những khó khăn xét xử, đó là quan hệ giao dịch dân sự chủ yếu bằng miệng, giấy tờ viết tay mà ít hợp đồng công chứng nên rất khó giải quyết về pháp lý.

Tòa phải giảm thu thập chứng cứ

ĐB TP.HCM cũng phản ánh tình trạng tòa án "làm thay" đương sự nhiều việc. Trong khi dân sự "cốt ở đôi bên", nghĩa là quyền định đoạt là của hai bên nên để các bên tự đưa ra chứng cứ, tài liệu giấy tờ để chứng minh quyền lợi ích hợp của mình. Nhưng lâu nay tòa án vừa là người đi xác minh thu thập chứng cứ, làm hồ sơ; vừa là người xét xử, như vậy không khách quan.

"Nhiều khi chính một số thẩm phán cố tìm mọi cách không thể hòa giải" - ông Đương phản ánh, đồng thời đề nghị luật cần nhấn mạnh hơn yếu tố tự thu thập chứng cứ và việc chứng minh của các đương sự, trong đó coi trọng vai trò của luật sư để có thể hòa giải không phải ra tòa.

"Tòa án phải giảm dần vai trò của tòa trong việc thu thập chứng cứ, chỉ nên hỗ trợ người dân thu thập chứng cứ" - ĐB Đương nêu ý kiến. Về tiêu chí kháng nghị, ông Đương cho rằng phải cụ thể hóa tiêu chí mới ngăn được tình trạng kháng nghị tràn lan.

Trong khi đó, thảo luận tại tổ An Giang, Viện trưởng VKSNDTC Nguyễn Hòa Bình cho rằng, trong những vụ án tòa thu thập chứng cứ, tòa với VKS xét cho cùng cũng là đại diện cho quyền lực công, là cơ quan nhà nước.

Đã có sự tham gia của quyền lực công thì khi quyền lực phát sinh phải có kiểm soát quyền lực, nguyên tắc của Hiến pháp là thế. Tòa thu thập chứng cứ có khách quan, toàn diện hay không thì phải có sự kiểm soát”, ông Bình nói.

{keywords}
Viện trưởng VKSNDTC Nguyễn Hòa Bình. Ảnh: Minh Quang

ĐB Đỗ Văn Đương cũng cho rằng đang có tình trạng người dân "không tin sơ thẩm mà chỉ tin giám đốc thẩm" nên giữ lại chứng cứ không trình khi xử sơ thẩm mà trình lúc giám đốc thẩm.

“Đây là thực tế rất phổ biến khiến nhiều vụ án có thể hủy và xử khác đi. Thậm chí bây giờ cho phép giám đốc thẩm sửa bản án và quyết định dân sự đã có hiệu lực pháp luật rồi. Giữ lại chứng cứ sơ thẩm không xuất trình, phúc thẩm mới đưa ra thì càng làm việc xét xử án kéo dài, làm đảo lộn mọi xét xử của vụ án, mà công lý càng chậm trễ, bất công, tốn kém”, ông nhấn mạnh.

Tòa không xử, dân xử luật rừng

Không ít ý kiến tranh luận xoay quanh vấn đề toà án không được từ chối giải quyết những vụ việc với lý do chưa có luật.

ĐB Nguyễn Thị Kim Thuý (Đà Nẵng) đặt câu hỏi người dân đi tìm công lý mà cơ quan công lý trả lời rằng vì pháp luật chưa quy định nên chúng tôi chưa thể giải quyết được thì người dân sẽ đến đâu? "Không giải quyết thì họ buộc phải dùng 'luật rừng' thôi, thuê xã hội đen để đòi nợ"”, ĐB cảnh báo.

Viện trưởng VKSNDTC Nguyễn Hòa Bình chỉ ra thực tế, để cho nhàn, đỡ rủi ro thì những điều không có trong luật tòa từ chối xét xử. “Đó là cách để xã hội ứng xử bằng 'luật rừng'. Cái này rất nguy hiểm”, ông cảnh báo và đưa ra quan điểm cần đưa ra nguyên tắc tòa không được từ chối án dân sự vì lí do chưa có quy định.

“"Đây là vấn đề rất mới, là mục tiêu cao cả làm thế nào để tất cả những vấn đề tranh chấp được giải quyết. Tuy nhiên quy định này khiến tôi liên tưởng đến câu nói “án dân sự xử kiểu gì cũng được” vì không có pháp luật. Đây là một vấn đề thực tiễn ở nước ta đã xảy ra cần cân nhắc"”, ủy viên UB Tư pháp Hà Công Long (Gia Lai) cũng bày tỏ.

T.Hằng -– T.Hạnh -– H.Nhì - X.Quý


tin nổi bật

Ra suối chụp ảnh, 2 vợ chồng du khách tại Sa Pa bị nước cuốn trôi

Thông tin từ UBND thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai cho biết, trên địa bàn vừa xảy ra một vụ tai nạn, khiến 2 vợ chồng du khách bị nước cuốn trôi trong lúc ra suối chụp ảnh.

Phó Thủ tướng chỉ đạo khẩn trương công nhận liệt sĩ với quân nhân Trần Đình Thi

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Lao động Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp với Bộ Quốc phòng và các cơ quan khẩn trương xem xét đề nghị công nhận liệt sĩ, cấp bằng Tổ quốc ghi công đối với quân nhân Trần Đình Thi.

Chủ tịch Nghệ An yêu cầu doanh nghiệp bỏ tiền khắc phục vụ sụt lún nghiêm trọng

Liên quan đến sự cố sụt lún liên tiếp ở xã Châu Hồng, huyện Quỳ Hợp, Nghệ An, Chủ tịch tỉnh này yêu cầu doanh nghiệp khai thác khoáng sản bỏ tiền khắc phục.

Hai ô tô bốc cháy khi đỗ trong nhà

Xe khách 29 chỗ cùng ô tô khác đang đỗ trong nhà người dân ở Ninh Thuận thì lửa bùng dữ dội, thiêu cháy xe.

Chạy thuyền cá về bờ tránh áp thấp, 5 ngư dân mất liên lạc

Thuyền cá của ngư dân huyện Lộc Hà, Hà Tĩnh bị hỏng máy khi đang trên đường di chuyển vào bờ để tránh bão, 5 người mất liên lạc trên biển.

Lên phương án đi lại bằng trực thăng khi đóng cửa sân bay Côn Đảo

Dự kiến, sân bay Côn Đảo sẽ đóng cửa để nâng cấp, mở rộng từ tháng 4 đến tháng 12/2023, Bộ Giao thông vận tải cho biết, đã có phương án tăng cường khai thác trực thăng để phục vụ người dân đi ra đảo.

Những lần điều chỉnh giao thông bị 'phá sản' ở Hà Nội

Phân làn, bịt ngã tư, thay đổi giờ học giờ làm là những lần điều chỉnh giao thông ở trung tâm thủ đô hơn 10 năm qua nhưng không hiệu quả, chỉ được một thời gian ngắn lại được bãi bỏ.

Cần cấm xe khách liên tỉnh vào nội đô TP.HCM

Chuyên gia cho rằng, việc cấm xe khách liên tỉnh vào nội đô TP.HCM là đúng đắn và dứt khoát phải làm.

Hơn 2.400 cơ sở vi phạm PCCC ở Hà Nội, 5 năm khắc phục chưa được 10%

UBND TP Hà Nội cho biết, trong số 2.483 chung cư, trường học, trụ sở làm việc… không đảm bảo yêu cầu về PCCC, suốt 5 năm qua chỉ có 212 cơ sở (chiếm 8,5%) khắc phục được vi phạm.

Dự báo thời tiết 9/8: Hà Tĩnh đến Quảng Ngãi, Tây Nguyên mưa to đến rất to

Dự báo thời tiết ngày 9/8, mưa to cục bộ diễn ra trên cả nước. Riêng một số vùng ở khu vực Trung Bộ, Tây Nguyên có mưa đến rất to với lượng mưa cao nhất ở mức trên 100mm.

Tổ chức tiệc gây phản cảm là 1 trong 19 hành vi tiêu cực cần phòng chống

Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực (Ban Chỉ đạo Trung ương) vừa ban hành hướng dẫn một số nội dung về công tác phòng, chống tiêu cực; trong đó nêu rõ 19 hành vi tiêu cực cần tập trung chỉ đạo phòng chống.

Bộ Công an sẽ bổ sung nơi sinh vào hộ chiếu mẫu mới

Bộ Công an đang lấy ý kiến của Ủy ban Quốc phòng - an ninh, Ủy ban Pháp luật, Văn phòng Chính phủ, Bộ Tư pháp, Bộ Ngoại giao để sửa đổi mẫu hộ chiếu mới, trong đó bổ sung mục “nơi sinh” trang nhân thân hộ chiếu.

Bộ Nội vụ trả lời về tăng lương công chức, phụ cấp y bác sỹ và giáo viên

Bộ Nội vụ trả lời các kiến nghị của cử tri nhiều tỉnh thành, trong đó có Hà Nội và TP.HCM liên quan đến cải cách tiền lương cho cán bộ, công chức; phụ cấp đối với y bác sỹ và giáo viên.

Chủ tịch Quốc hội: Cần dày công hơn trong đánh giá tác động sửa Luật Đất đai

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Bộ TN-MT dày công hơn nữa trong xây dựng báo cáo đánh giá tác động, báo cáo rà soát hệ thống pháp luật liên quan và dự thảo các Nghị định hướng dẫn Luật Đất đai.

Cách các chức vụ trong Đảng đối với Phó Giám đốc Sở Y tế Yên Bái

Tỉnh ủy Yên Bái đã thi hành kỷ luật ông Nguyễn Văn Hà, Phó Giám đốc Sở Y tế bằng hình thức cách chức Ủy viên Ban chấp hành Đảng bộ Sở Y tế nhiệm kỳ 2020-2025 và cấp ủy Chi bộ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Yên Bái nhiệm kỳ 2020-2022.