Ông Trump có quyền điều quân dẹp loạn ở các thành phố Mỹ?

Chính giới Mỹ hiện có nhiều tranh cãi sau khi Tổng thống Donald Trump đe dọa viện dẫn Đạo luật Chống bạo động có từ năm 1807 để điều quân đội đến các thành phố trấn áp biểu tình.

Ông Trump tối 1/6 (theo giờ địa phương) tuyên bố, quyết định bất thường trên sẽ giúp triệt phá Antifa, tổ chức gồm nhiều nhóm nhỏ mang khuynh hướng chính trị thiên tả hoặc cực tả, bị ông cáo buộc tổ chức các cuộc biểu tình bạo loạn, dẫn đến nạn cướp bóc hoành hành ở nhiều nơi trên khắp nước Mỹ.

Song, giới quan sát tin, động thái cũng sẽ ngăn chặn các cuộc biểu tình ôn hòa đòi công bằng sắc tộc sau khi công dân Mỹ gốc Phi George Floyd bị cảnh sát ghì cổ đến chết hồi tuần trước.

{keywords}
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Washington Post

Đó sẽ là một bước ngoặt đáng chú ý của Đạo luật Chống bạo động, vốn gây chú ý nhiều nhất khi được áp dụng để trấn áp bạo loạn vào những năm 1950 và sau đó là để đối phó với các cuộc biểu tình ở Detroit vào những năm 1960.

Theo Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội, đạo luật đã không được viện dẫn kể từ năm 1992, khi xảy ra các cuộc bạo loạn ở Los Angeles tiếp sau việc tha bổng 4 sĩ quan cảnh sát da trắng trong vụ đánh đập tàn nhẫn công dân da đen có tên Rodney King. Bộ trưởng Tư pháp Mỹ hiện nay William Barr cũng chính là người nắm quyền lãnh đạo Bộ Tư pháp khi đó, dưới thời cựu Tổng thống George H.W. Bush.

Quốc hội Mỹ đã sửa đổi luật sau bão Katrina năm 2006 để làm rõ hơn về việc sử dụng các căn cứ pháp lý này trong trường hợp xảy ra các thảm họa tự nhiên. Song, một năm sau, cơ quan lập pháp Mỹ đã xóa bỏ một vài thay đổi nói trên sau sự phản đối của các thống đốc bang, những người không muốn cắt giảm quyền lực của họ.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump hôm 1/6 quả quyết, nếu các thống đốc bang không hành động như ông muốn, ông sẽ điều động quân đội đến các bang và thành phố để "nhanh chóng giải quyết vấn đề".

CNN nhận định, hiện nhiều khả năng tồn tại các rào cản đối với những gì ông Trump có thể làm. Một phần của Đạo luật chống bạo động có ghi, các bang trước hết phải yêu cầu trợ giúp, lãnh đạo Nhà Trắng mới có quyền triển khai binh sĩ. Song, những phần khác của đạo luật lại không đòi hỏi sự đồng thuận của thống đốc hay cơ quan lập pháp của một bang, ví dụ như khi tổng thống xác định tình hình ở bang đó khiến việc thực thi luật pháp Mỹ không thể diễn ra hoặc khi các quyền của công dân bị tước đoạt.

Lịch sử Mỹ từng ghi nhận một số trường hợp tổng thống dùng quân đội liên bang bất chấp sự phản đối của các thống đốc như Dwight Eisenhower (và sau này là John F. Kennedy và Lyndon B. Johnson) trong kỷ nguyên Dân quyền. Cụ thể, Eisenhower đã viện dẫn Đạo luật Chống bạo động khi ông liên bang hóa lực lượng vệ binh của bang Arkansas và sau đó điều Sư đoàn dù 101 đến Little Rock để hợp nhất các trường học.

Việc điều động quân đội như vậy có thể đã nằm trong tính toán của Thượng nghị sĩ Cộng hòa đến từ bang Arkansas Tom Cotton khi ông nêu đề xuất trên Twitter rằng, Tổng thống Trump nên triển khai Sư đoàn dù 101.

Tuy nhiên, các thống đốc đã nhanh chóng lên tiếng phản đối tổng thống. Phát biểu ngay sau tuyên bố của ông Trump, Thống đốc bang Illinois J.B. Pritzker, một chính khách thuộc đảng Dân chủ đối lập, cáo buộc lãnh đạo Nhà Trắng đang cố tình tạo ra tình huống dễ bùng nổ nhằm đẩy lui sự chú ý của dư luận đến các thật bại trong công tác phòng chống dịch bệnh, cũng như xây dựng hình ảnh bản thân là "một tổng thống của luật pháp và trật tự".

Tuấn Anh

tin nổi bật

Những điểm đáng chú ý trong luật kiểm soát súng đạn mới được Mỹ ban hành

Tổng thống Biden mới đây đã ký ban hành dự luật kiểm soát súng đạn, nhằm giải quyết các lỗ hổng đã tồn tại hơn 30 năm trong hệ thống quản lý và kiểm soát sở hữu vũ khí tại Mỹ.

Vì sao Trung Đông không đứng về phía Mỹ trong xung đột Nga - Ukraine?

Mỹ muốn Ảrập Xêút bơm thêm dầu ra thị trường và Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) ngưng che giấu các tài sản cũng như siêu du thuyền của các nhà tài phiệt Nga, nhưng đều không được đáp ứng.

Lý do Trung Quốc lo ngại hệ thống Starlink của Elon Musk tại Ukraine

Việc hệ thống Starlink của Elon Musk chứng minh được hiệu quả trong cuộc xung đột Ukraine khiến Trung Quốc không hài lòng khi cho rằng đây là một phần trong kế hoạch phát triển "quân sự không gian" của Mỹ.

Cạnh tranh Mỹ-Trung, xung đột Nga-Ukraine sẽ hâm nóng Đối thoại Shangri-La?

Hội nghị thượng đỉnh an ninh hàng đầu châu Á diễn ra ở Singapore tuần này dự kiến sẽ bàn về nhiều vấn đề thu hút sự chú ý của toàn thế giới, trong đó có cạnh tranh địa chính trị Mỹ - Trung và cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Bài toán khó của Ukraine: rút lui hay quyết giữ một thành phố 'chết'

Tình thế tại thành phố Sievierodonetsk giống như câu hỏi mà Ukraine phải tự trả lời từ khi cuộc xung đột nổ ra, họ muốn tránh thương vong ngắn hạn hay sẵn sàng đánh đổi.

Lệnh cấm vận dầu Nga của EU có thực sự hiệu quả?

Quyết định cấm vận dầu Nga của EU dựa trên một tính toán đơn giản: Các nước EU không nhập khẩu dầu khí sẽ làm giảm một nửa lợi nhuận của Nga. Song, lệnh cấm này có thực sự hiệu quả?

Hy vọng của Ukraine sau hơn 100 ngày giao tranh với Nga

Sau hơn 100 ngày giao tranh, Ukraine đang cố gắng chống chọi với hỏa lực áp đảo của Nga ở mặt trận phía đông đủ lâu để vũ khí phương Tây kịp đến và có thể tạo cho họ lợi thế cần thiết.

Viễn cảnh Mỹ mong muốn khi chiến sự Ukraine kết thúc

Chính phủ Mỹ vẫn đang thể hiện sự ủng hộ và cung cấp khí tài quân sự cho Kiev trong cuộc xung đột với Moscow. Nhưng viễn cảnh kết thúc ra sao mới làm cho chính quyền của Tổng thống Biden chấp nhận?

Đòn trừng phạt mới của EU ảnh hưởng đến Nga thế nào?

Lệnh cấm vận mới của Liên minh châu Âu (EU) chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu dầu thô của Nga, nhưng có thể sẽ không gây tổn hại lớn đến nền kinh tế nước này cho đến khi các giới hạn chính thức có hiệu lực.

'Gót chân Asin' của dầu mỏ Nga

Nga đến nay đã giảm bớt được phần lớn tác động của các lệnh trừng phạt với việc kinh doanh dầu mỏ. Song, ngành bảo hiểm đe dọa sẽ giáng đòn vào hoạt động, trừ khi Moscow có thể lấp đầy khoảng trống do các công ty phương Tây để lại.

Nước Nga thay đổi ra sao sau 3 tháng chiến sự với Ukraine?

Khi Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố mở chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhiều người Nga cảm thấy xung đột dường như ở rất xa lãnh thổ.

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ muốn chặn Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO?

Sau do dự ban đầu, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tăng gấp đôi đe dọa của ông về việc sẽ phủ quyết đơn xin gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Phần Lan và Thụy Điển.

Vì sao Mỹ khó ‘cấm cửa’ kim cương và vàng từ Nga?

Các nhà sản xuất kim hoàn và giới chức Mỹ đang phải đứng trước một nhiệm vụ khó khăn: chặn dòng chảy đá quý và kim loại quý của Nga vào nước này.

Đường sắt – Yếu tố định đoạt chiến cục với Nga của Ukraine

Mạng lưới đường sắt đang trở thành một trong những công cụ hậu cần quan trọng nhất và là 'biểu tượng kháng chiến' của Ukraine.

Nếu EU áp cấm vận dầu mỏ, Nga có bị đẩy vào thế bí?

Moscow đang phải đối mặt với một thách thức chưa từng có: nếu Liên minh châu Âu (EU) cấm nhập khẩu hàng triệu thùng dầu thô của Nga, liệu họ có thể tìm được khách hàng mới?