Ông Trump có quyền điều quân dẹp loạn ở các thành phố Mỹ?

Chính giới Mỹ hiện có nhiều tranh cãi sau khi Tổng thống Donald Trump đe dọa viện dẫn Đạo luật Chống bạo động có từ năm 1807 để điều quân đội đến các thành phố trấn áp biểu tình.

Ông Trump tối 1/6 (theo giờ địa phương) tuyên bố, quyết định bất thường trên sẽ giúp triệt phá Antifa, tổ chức gồm nhiều nhóm nhỏ mang khuynh hướng chính trị thiên tả hoặc cực tả, bị ông cáo buộc tổ chức các cuộc biểu tình bạo loạn, dẫn đến nạn cướp bóc hoành hành ở nhiều nơi trên khắp nước Mỹ.

Song, giới quan sát tin, động thái cũng sẽ ngăn chặn các cuộc biểu tình ôn hòa đòi công bằng sắc tộc sau khi công dân Mỹ gốc Phi George Floyd bị cảnh sát ghì cổ đến chết hồi tuần trước.

{keywords}
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Washington Post

Đó sẽ là một bước ngoặt đáng chú ý của Đạo luật Chống bạo động, vốn gây chú ý nhiều nhất khi được áp dụng để trấn áp bạo loạn vào những năm 1950 và sau đó là để đối phó với các cuộc biểu tình ở Detroit vào những năm 1960.

Theo Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội, đạo luật đã không được viện dẫn kể từ năm 1992, khi xảy ra các cuộc bạo loạn ở Los Angeles tiếp sau việc tha bổng 4 sĩ quan cảnh sát da trắng trong vụ đánh đập tàn nhẫn công dân da đen có tên Rodney King. Bộ trưởng Tư pháp Mỹ hiện nay William Barr cũng chính là người nắm quyền lãnh đạo Bộ Tư pháp khi đó, dưới thời cựu Tổng thống George H.W. Bush.

Quốc hội Mỹ đã sửa đổi luật sau bão Katrina năm 2006 để làm rõ hơn về việc sử dụng các căn cứ pháp lý này trong trường hợp xảy ra các thảm họa tự nhiên. Song, một năm sau, cơ quan lập pháp Mỹ đã xóa bỏ một vài thay đổi nói trên sau sự phản đối của các thống đốc bang, những người không muốn cắt giảm quyền lực của họ.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump hôm 1/6 quả quyết, nếu các thống đốc bang không hành động như ông muốn, ông sẽ điều động quân đội đến các bang và thành phố để "nhanh chóng giải quyết vấn đề".

CNN nhận định, hiện nhiều khả năng tồn tại các rào cản đối với những gì ông Trump có thể làm. Một phần của Đạo luật chống bạo động có ghi, các bang trước hết phải yêu cầu trợ giúp, lãnh đạo Nhà Trắng mới có quyền triển khai binh sĩ. Song, những phần khác của đạo luật lại không đòi hỏi sự đồng thuận của thống đốc hay cơ quan lập pháp của một bang, ví dụ như khi tổng thống xác định tình hình ở bang đó khiến việc thực thi luật pháp Mỹ không thể diễn ra hoặc khi các quyền của công dân bị tước đoạt.

Lịch sử Mỹ từng ghi nhận một số trường hợp tổng thống dùng quân đội liên bang bất chấp sự phản đối của các thống đốc như Dwight Eisenhower (và sau này là John F. Kennedy và Lyndon B. Johnson) trong kỷ nguyên Dân quyền. Cụ thể, Eisenhower đã viện dẫn Đạo luật Chống bạo động khi ông liên bang hóa lực lượng vệ binh của bang Arkansas và sau đó điều Sư đoàn dù 101 đến Little Rock để hợp nhất các trường học.

Việc điều động quân đội như vậy có thể đã nằm trong tính toán của Thượng nghị sĩ Cộng hòa đến từ bang Arkansas Tom Cotton khi ông nêu đề xuất trên Twitter rằng, Tổng thống Trump nên triển khai Sư đoàn dù 101.

Tuy nhiên, các thống đốc đã nhanh chóng lên tiếng phản đối tổng thống. Phát biểu ngay sau tuyên bố của ông Trump, Thống đốc bang Illinois J.B. Pritzker, một chính khách thuộc đảng Dân chủ đối lập, cáo buộc lãnh đạo Nhà Trắng đang cố tình tạo ra tình huống dễ bùng nổ nhằm đẩy lui sự chú ý của dư luận đến các thật bại trong công tác phòng chống dịch bệnh, cũng như xây dựng hình ảnh bản thân là "một tổng thống của luật pháp và trật tự".

Tuấn Anh

tin nổi bật

Lần tái xuất gây xôn xao của con gái ông Kim Jong Un

Sự xuất hiện của con gái nhà lãnh đạo Kim Jong Un trong các bức ảnh mới nhất do truyền thông Triều Tiên đăng tải, đang làm rộ lên những đồn đoán khác nhau.

Vì sao ngành công nghiệp vũ khí ở Đông Âu bất ngờ phát triển mạnh?

Ngành công nghiệp vũ khí của Đông Âu đang sản xuất súng, đạn pháo và các vật tư quân sự khác với tốc độ chưa từng thấy kể từ Chiến tranh Lạnh, khi các chính phủ trong khu vực nỗ lực hỗ trợ Ukraine.

Qatar được lợi gì khi đăng cai World Cup 2022?

Giới phân tích nhận định, Qatar đã nhắm tới các mục tiêu lớn hơn, thay vì chỉ những lợi ích kinh tế đơn thuần khi chi tiêu số tiền kỷ lục để tổ chức World Cup 2022.

Tại sao EU chật vật tìm cách tịch thu các tài sản của Nga?

Ủy ban châu Âu đang tìm kiếm những biện pháp có thể giúp họ tịch thu các tài sản của Nhà nước và cá nhân Nga, trị giá hàng trăm tỷ USD.

Ai có thể cạnh tranh ghế tổng thống Mỹ với ông Trump?

Một số chính khách Cộng hòa Mỹ đã úp mở ý định, hoặc được tin là có khả năng sẽ cạnh tranh với cựu Tổng thống Donald Trump để giành quyền đại diện đảng ở cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2024.

Ukraine sẽ làm gì sau khi giành lại quyền kiểm soát Kherson?

Sau khi giành lại kiểm soát vùng chiến lược Kherson từ tay quân Nga và được Mỹ đảm bảo hỗ trợ không ngừng, Ukraine có điều kiện để phát huy lợi thế trên chiến trường hơn là chấp nhận đóng băng chiến tuyến suốt mùa đông.

Bao lâu sau bầu cử giữa kỳ mới rõ đảng nào kiểm soát quốc hội Mỹ?

Do cuộc chiến giành quyền kiểm soát quốc hội Mỹ gay cấn hơn dự đoán, công chúng có thể phải chờ vài ngày, thậm chí vài tuần sau bầu cử mới biết kết quả chính thức.

Chuyến công du 'nặng gánh' của ông Biden

Tổng thống Mỹ Joe Biden bắt đầu chuyến công du một tuần tới Ai Cập và châu Á, đối mặt với một số vấn đề chính sách đối ngoại gai góc nhất của Washington.

Những ứng viên sáng giá cho chiếc ghế Tổng thư ký NATO

Khi nhiệm kỳ của ông Jens Stoltenberg kết thúc vào mùa thu năm sau, cuộc tranh luận giữa các đồng minh NATO về người kế nhiệm đã bắt đầu được suy tính một cách nghiêm túc.

Những vấn đề cử tri Mỹ quan tâm nhất trong bầu cử giữa kỳ

Kết quả thăm dò dư luận sau bỏ phiếu hé lộ, lạm phát và quyền nạo phá thai là những vấn đề quan tâm hàng đầu đối với các cử tri Mỹ trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm nay.

Ông Trump ảnh hưởng lớn đến mức nào đối với bầu cử giữa kỳ Mỹ 2022?

Cựu Tổng thống Donald Trump không có tên trên lá phiếu bầu cử giữa kỳ Mỹ năm nay, nhưng nhiều người coi sự kiện là thước đo ảnh hưởng của ông đối với cử tri và chính trường nước này.

Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Lưỡng đảng tranh quyền, dự đoán nhiều bất ngờ

Dù không có sức phủ sóng lớn như cuộc bầu cử Tổng thống nhưng cuộc đua song mã giữa lưỡng đảng ở Mỹ lại có tác động đa diện đến chính sách của Washington trong thời gian tới.

Vì sao bầu cử giữa kỳ năm 2022 của Mỹ tốn kém kỷ lục?

Kết quả nghiên cứu mới nhất cho thấy, cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 năm nay sẽ là cuộc bỏ phiếu không bầu tổng thống tốn kém nhất lịch sử nước này.

Tham vọng của các bên cung cấp UAV trong xung đột Nga-Ukraine

Việc Iran bị tình nghi chuyển giao Shahed-136 cho Nga, cũng như Thổ Nhĩ Kỳ cung cấp Bayraktar TB2 cho Ukraine được cho ẩn chứa tham vọng lợi nhuận và địa chính trị của các bên.

Cuộc chạy đua 'giữ ấm' cho Ukraine qua mùa đông

Trên khắp Ukraine, các kỹ sư và người dân đang chạy đua với thời gian, thời tiết để khôi phục cơ sở hạ tầng năng lượng và sưởi ấm đã bị chiến sự tàn phá trước khi mùa đông đến.