Phát triển các đô thị trung tâm - ĐBSCL tìm cách chung sống với biến đổi khí hậu

Những năm gần đây, tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh chóng với việc hình thành nhiều khu đô thị mới, khu dân cư nông thôn tập trung, kéo theo dân số đô thị tăng nhanh đã tạo diện mạo mới cho vùng ĐBSCL.

Những năm gần đây, tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh chóng với việc hình thành nhiều khu đô thị mới, khu dân cư nông thôn tập trung, kéo theo dân số đô thị tăng nhanh đã tạo diện mạo mới cho vùng ĐBSCL. Song, vùng cũng đang đối mặt mới các thách thức mới, đặc biệt là tình hình biến đổi khí hậu (BĐKH). Vì vậy cần có định hướng phát triển đô thị, nông thôn vùng ĐBSCL trong thời kỳ mới, hướng tới mục tiêu phát triển vùng bền vững, an toàn, thịnh vượng.

{keywords}
Phát triển các đô thị trung tâm - ĐBSCL tìm cách chung sống với biến đổi khí hậu

Nguồn lực dành cho phát triển kết cấu hạ tầng và nhà ở của vùng ĐBSCL còn hạn chế

Quán triệt chỉ đạo của Đảng và Chính phủ về phát huy tiềm năng, lợi thế, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng vùng ĐBSCL, ngay sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết số 120/NQ-CP về phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng với BĐKH, Bộ Xây dựng đã xây dựng, ban hành Kế hoạch hành động của Bộ triển khai thực hiện Nghị quyết 120 với 9 nhóm nhiệm vụ cụ thể.

Đồng thời, Bộ cũng đã trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Điều chỉnh quy hoạch xây dựng vùng ĐBSCL đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo đó, hệ thống đô thị trong vùng sẽ từng bước được xây dựng theo cấu trúc mạng lưới phù hợp với điều kiện địa lý, sinh thái tự nhiên, thích ứng với BĐKH. Các đô thị trung tâm vùng được tổ chức phân bố để trở thành hạt nhân, động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của từng tỉnh, trên toàn vùng và góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh tại biên giới Tây Nam của Tổ quốc.

Hiện tại vùng ĐBSCL có 174 đô thị gồm: 1 đô thị trực thuộc Trung ương; 2 đô thị loại I thuộc tỉnh; 12 đô thị loại II; 9 đô thị loại III; 23 đô thị loại IV và 127 đô thị loại V. Tỷ lệ đô thị hóa toàn vùng đạt 31,16%, tăng 4,6% so với năm 2015. Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị đánh giá: Khu vực đô thị có sự tăng trưởng cả về số lượng và chất lượng; bộ mặt đô thị ngày càng khang trang, hiện đại và có bản sắc. Công tác đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật đô thị được quan tâm, đẩy mạnh. Các chương trình, dự án hỗ trợ kỹ thuật của Ngân hàng Thế giới, các tổ chức quốc tế khác về nâng cấp đô thị, cấp nước, thoát nước và xử lý nước thải được triển khai thực hiện có hiệu quả và phát huy những kết quả tích cực. Qua đó, góp phần cải thiện đời sống của người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội tại các địa phương trong vùng.

Tuy nhiên, công tác triển khai quy hoạch xây dựng vùng ĐBSCL vẫn còn chậm và gặp nhiều thách thức, thể hiện qua: tỷ lệ đô thị hóa và tốc độ đô thị hóa của vùng vẫn thấp hơn nhiều so với trung bình toàn quốc; hệ thống hạ tầng kỹ thuật vùng còn yếu và thiếu đồng bộ; việc thu gom, xử lý chất thải rắn, xử lý nước thải chưa có nhiều chuyển biến, tỷ lệ xử lý thấp và hầu hết vẫn đang sử dụng các công nghệ lạc hậu…

Theo phân tích của các chuyên gia, nguyên nhân chủ yếu của những tồn tại trên là do nguồn lực dành cho phát triển kết cấu hạ tầng và nhà ở của vùng ĐBSCL còn hạn chế, chủ yếu dựa vào ngân sách, trong khi việc phân bổ, thực hiện đầu tư còn dàn trải, thiếu trọng tâm, trọng điểm; việc thực hiện xã hội hóa đầu tư và thu hút đầu tư gặp nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó, vùng ĐBSCL cũng đang đối mặt với các thách thức mới, đặc biệt là tình hình BĐKH, thiên tai đang diễn ra ngày càng phức tạp, các hiện tượng thời tiết cực đoan gây ảnh hưởng ngày một lớn, tác động tiêu cực đến kết cấu hạ tầng kỹ thuật, làm mất an toàn, xáo trộn cuộc sống người dân. Trong khi đó, công tác dự báo, đánh giá chính xác tác động của BĐKH, nước biển dâng theo các kịch bản và thiên tai còn hạn chế…

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị, định hướng phát triển đô thị, nông thôn vùng ĐBSCL trong thời kỳ mới cần gắn kết chặt chẽ với sự hình thành các tiểu vùng sinh thái ngập lũ, ven biển, nước ngọt… làm cơ sở để định hướng phát triển kinh tế, nông nghiệp và cơ sở hạ tầng phù hợp. Đồng thời, tăng cường liên kết giữa các địa phương trong vùng và liên kết với vùng TP Hồ Chí Minh...

Phát triển các đô thị trung tâm

Mới đây, tại TP Cần Thơ, Bộ Xây dựng phối hợp với Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức tại Việt Nam (GIZ) tổ chức hội thảo “Định hướng phát triển hệ thống đô thị, nông thôn tại vùng ĐBSCL”. Tại hội thảo, các chuyên gia cũng đã đề cập đến các giải pháp nhằm khắc phục các tồn tại, hạn chế và giải quyết các thách thức của việc quy hoạch phát triển hệ thống đô thị và nông thôn vùng ĐBSCL.

Ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, cho rằng: Vùng ĐBSCL nên phát triển theo tuyến hành lang phát triển trọng điểm của vùng và tập trung theo cực tăng trưởng trọng điểm dọc các tuyến hành lang tăng trưởng. Phát triển các đô thị trung tâm vùng, trung tâm các tiểu vùng, trung tâm ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao 6 tiểu vùng sinh thái nông nghiệp, trung tâm các vùng tỉnh. Bên cạnh đó, hạn chế tối đa việc mở rộng và phát triển đô thị về phía vùng ngập mặn. Phát triển thích nghi ở các khu vực dễ bị ngập lụt và bị nhiễm mặn. Tăng cường mạng lưới đường bộ cao tốc và mạng lưới đường sắt vùng nhằm khuyến khích tăng trưởng theo cụm đô thị…

Bà Trần Thị Lan Anh, Phó Cục trưởng Cục Phát triển Đô thị thuộc Bộ Xây dựng gợi ý, vùng ĐBSCL cần thống nhất quan điểm từ “sống chung với lũ” đến “sống chung với BĐKH”. Do vậy cần đổi mới phương pháp tiếp cận. Quy hoạch Vùng ĐBSCL không nên là quy hoạch của các kế hoạch thực hiện các dự án đầu tư mà đó phải là quy hoạch hợp nhất đa ngành, có tính kế thừa và đặt trọng tâm quản lý và bảo về nguồn nước; bảo tồn hệ sinh thái, văn hóa, đặc thù sông nước đặc thù định cư và dân cư… ĐBSCL lấy phát triển đô thị và nông thôn là động lực phát triển kinh tế của vùng; tăng cường phát triển du lịch, giao thông và vận tải thủy…

Ở khía cạnh hạ tầng kỹ thuật, bà Mai Thị Liên Hương, Cục trưởng Cục Hạ tầng kỹ thuật thuộc Bộ Xây dựng, nhấn mạnh: Hệ thống hạ tầng kỹ thuật có vai trò rất quan trọng trong quá trình phát triển đô thị, để thúc đẩy phát triển hạ tầng đô thị và khu dân cư nông thôn tập trung nói chung đối với vùng ĐBSCL nói riêng cần sự chung tay của toàn hệ thống chính trị từ cấp trung ương đến cấp chính quyền địa phương. Ngoài ra, trong các tỉnh, thành và giữa các tỉnh thành, cần xây dựng được những cơ chế có tính hệ thống để điều phối trong lập kế hoạch phát triển đầu tư hạ tầng kỹ thuật và những lĩnh vực khác mang lại lợi ích thiết thực, hữu hình cho người dân của vùng ĐBSCL...

Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Dương Tấn Hiển cho rằng: Hệ thống đô thị, nông thôn được hình thành theo sự phát triển của đời sống dân cư, thể hiện những điều kiện, nhu cầu của đất nước và con người gắn với yếu tố lịch sử cụ thể. Do đó, việc định hướng phát triển hệ thống đô thị, nông thôn vùng ĐBSCL không phải là định hướng mới mà là kế thừa và chắt lọc lịch sử. Từ đó, lựa chọn định hướng tối ưu nhất gắn với bối cảnh mới mà thế hệ chúng ta đang sống.

Thu Thủy

tin nổi bật

Vùng đồng bào DTTS Lạng Sơn thoát nghèo nhờ các chính sách an sinh, hỗ trợ

Được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước bằng các chương trình, dự án hỗ trợ người dân phát triển kinh tế, xây dựng công trình hạ tầng nông thôn, đời sống của nhân dân và bộ mặt nông thôn ở vùng cao của tỉnh Lạng Sơn đã có nhiều khởi sắc.

“Bà Rịa – Vũng Tàu với biển đảo quê hương năm 2022”

Ngày 3/12, tại Nhà truyền thống số 1 Bacu, TP. Vũng Tàu đã diễn ra hoạt động triển lãm ảnh với chủ đề “Bà Rịa – Vũng Tàu với biển đảo quê hương năm 2022”. Triển lãm do Sở TN-MT tổ chức.

Lạng Sơn: Năm 2022 có 2 xã, 14 thôn ra khỏi diện đặc biệt khó khăn

Đồng bào DTTS đoàn kết tương trợ giúp đỡ nhau cùng phát triển, khối đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục được phát huy, củng cố vững chắc. Hết năm 2022, đã có 02 xã, 14 thôn ra khỏi khu vực đặc biệt khó khăn.

Ấn tượng sắc màu của đồng bào các dân tộc vùng Tây Bắc

Tối 2/12, tại Quảng trường Hùng Vương, thành phố Việt Trì, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch phối hợp tỉnh Phú Thọ và các tỉnh khu vực Tây Bắc khai mạc Ngày hội Văn hóa, thể thao và du lịch các dân tộc vùng Tây Bắc lần thứ XV năm 2022.

Tiêu thụ hàng hoá ở vùng đồng bào DTTS và MN đã khởi sắc

Sự kết hợp giữa giữa nông nghiệp và du lịch, đặc biệt ở những vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa gần đây đang có sự gắn kết khá rõ rệt, tạo điều kiện cho sự phát triển thương mại và tiêu thụ sản phẩm hàng hoá của bà con trong vùng.

Lào Cai phát động chiến dịch phòng chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết cho đồng bào DTTS

Các hoạt động nhằm đạt được mục tiêu đến năm 2025 sẽ ngăn chặn và xóa bỏ tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh.

Lạng Sơn chú trọng giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết trong vùng DTTS

Lạng Sơn đã phê duyệt mô hình điểm thực hiện “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào DTTS giai đoạn 2021 - 2025” tại xã Ái Quốc, huyện Lộc Bình.

KH&CN đóng góp trên 30% giá trị gia tăng trong sản xuất nông nghiệp

Theo đánh giá của Bộ NN&PTNT, khoa học và công nghệ đóng góp trên 30% giá trị gia tăng trong sản xuất nông nghiệp, 38% trong sản xuất giống cây trồng, vật nuôi.

Tuyên Quang: Xây dựng điểm bán hàng tại những vùng phát triển du lịch

Cùng với việc phát triển du lịch - văn hóa, việc tiêu thụ các sản phẩm của tỉnh Tuyên Quang đã có ý nghĩa hết sức quan trọng, đặc biệt tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Giao lưu hữu nghị Việt Nam-Hàn Quốc tại Bà Rịa - Vũng Tàu

Liên hiệp các tổ chức hữu nghị tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu vừa phối hợp Hội Hữu nghị Việt Nam-Hàn Quốc tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu tổ chức Giao lưu hữu nghị Việt Nam-Hàn Quốc nhân kỷ niệm 30 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Hàn Quốc.

Bảo tồn trang phục truyền thống của dân tộc Khơ Mú, tỉnh Điện Biên gắn với xây dựng NTM

Bộ VHTTDL vừa ban hành quyết định về việc tổ chức xây dựng và nhân rộng mô hình bảo tồn, phát huy trang phục truyền thống của dân tộc Khơ Mú, tỉnh Điện Biên gắn với xây dựng nông thôn mới.

Bình Phước: Khuyến công góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp

Hoạt động khuyến công Bình Phước đã không ngừng hỗ trợ, khuyến khích, động viên doanh nghiệp vượt qua khó khăn để ổn định sản xuất.

Chương trình phát triển KTXH vùng đồng DTTS: Lạng Sơn ước đạt 62% kế hoạch giải ngân

Các dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng DTTS và miền núi đang được tổ chức triển khai thực hiện khá đồng bộ trên toàn tỉnh; kết quả giải ngân đến hết năm 2022 ước đạt khoảng 62% kế hoạch vốn giao.

Phân bổ gạo cho học sinh ở xã đặc biệt khó khăn của Bình Phước

Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Phước vừa ban hành quyết định phân bổ gạo hỗ trợ học sinh và trường phổ thông ở các xã, thôn đặc biệt khó khăn trên địa bàn trong học kỳ 1 năm học 2022-2023.

Tiếp tục ưu tiên giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ vừa ký ban hành Nghị quyết số 68/2022/QH15 về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2023.