Thấy gì từ 'đại án' Phạm Công Danh, Hà Văn Thắm?

Thất thoát hàng nghìn tỷ đồng từ 2 đại án Phạm Công Danh và Oceanbank, cùng với những toan tính của người trong cuộc phần nào cho thấy được “quyền lực” thực sự của các ông chủ ngân hàng giai đoạn căng thẳng thanh khoản 2009-2012.

Thất thoát hàng nghìn tỷ đồng từ 2 đại án Phạm Công Danh và Oceanbank, cùng với những toan tính của người trong cuộc phần nào cho thấy được “quyền lực” thực sự của các ông chủ ngân hàng giai đoạn căng thẳng thanh khoản 2009-2012. Dù vậy, dấu chấm hỏi cho quyền kiểm soát của Ngân hàng Nhà nước đang ở đâu trong giai đoạn này khiến nhiều người phải bật thốt lên: Sao họ “rút” tiền dễ thế?

“Trò ma” của các đại gia ngân hàng

Không khó để tìm thấy điểm chung giữa các sai phạm của đại án Phạm Công Danh (VNCB) và đại án Hà Văn Thắm (Oceanbank), đó là khi “quyền lực” của các ông chủ ngân hàng thực sự quá lớn, cùng với mối quan hệ “zích zắc” với nhau nên bất chấp những thiếu sót trong hợp đồng vay vốn, bỏ qua quy trình thẩm định về năng lực, khả năng trả nợ của chủ thể vay vốn, quy định trong hoạt động cấp tín dụng cũng bị... lờ đi, nên dễ dàng dẫn đến những “lỗ thủng” mà hậu quả của nó sẽ còn ảnh hưởng rất lâu dài.

Cụ thể, với đại án Oceanbank, khi nắm trong tay tỷ lệ sở hữu lên tới 73,4% (theo lời khai của Hà Văn Thắm tại tòa), Thắm hoàn toàn có thể quyết định các quyết sách của Oceanbank. Thế nên, không khó hiểu khi Hà Văn Thắm lại duyệt cho Phạm Công Danh vay 500 tỷ đồng (thông qua Công ty Trung Dung) khi tổng giá trị tài sản đảm bảo cho khoản vay nói trên theo xác định của cơ quan điều tra tại thời điểm giải ngân chỉ đáng hơn... 70 tỷ đồng và đến nay Oceanbank cũng không thu hồi được số tiền này.

Chưa kể, với “quyền lực” của mình, Hà Văn Thắm đã sử dụng nguồn tiền từ hoạt động kinh doanh của OceanBank với gần 1.600 tỷ đồng để chi và nhận chi lãi ngoài, vi phạm nghiêm trọng quy định của Ngân hàng Nhà nước về trần lãi suất huy động vốn.

Còn với đại án Phạm Công Danh, sau khi nắm quyền kiểm soát Ngân hàng Đại Tín (sau này là Ngân hàng Xây dựng - VNCB) từ Hà Văn Thắm, với số cổ phần được chuyển nhượng là hơn 252.000 cổ phần (tương đương 84,9% vốn điều lệ), Phạm Công Danh với vai trò Chủ tịch HĐQT đã chỉ đạo thành lập hàng loạt công ty “ma” để rút tiền của nhà băng này. Hàng loạt “giám đốc” là bảo vệ, lái xe, lao công... của những công ty “ma” này sau đó ra tòa mới biết vô tình tiếp tay cho Phạm Công Danh rút ruột ngân hàng VNCB thế nào...

{keywords}

Đường đi của dòng tiền "lãi ngoài" sẽ rõ hơn trong giai đoạn 2 của đại án Phạm Công Danh?

Riêng với vai trò của ông Trầm Bê, liên quan đến khoản vay của Phạm Công Danh tại Sacombank, ông Trầm Bê khi đó với chức danh là Chủ tịch Hội đồng Tín dụng nên được cấp phép tối đa là 1.800 tỷ đồng. Nếu cho vay hơn số này thì phải trình lên HĐQT quyết định, sẽ rất mất thời gian không thể cho vay ngay được. Chưa kể, nếu trình lên HĐQT, sẽ có thể có nhiều ý kiến khác nhau đối với khoản vay này vì là khoản vay lớn. Do vậy, ông Trầm Bê đã quyết định cho Phạm Công Danh vay khi hồ sơ các khoản vay của 6 công ty (do Phạm Công Danh sở hữu) chưa đầy đủ.

Vì lý do gì Trầm Bê quyết định cho Phạm Công Danh vay 1.838 tỷ đồng chỉ trong vài ngày và vướng vào vòng lao lý, đến nay vẫn là điều bí ẩn? Dẫu vậy, giới tài chính vẫn có đồn đoán, nhiều khả năng Trầm Bê cũng nhận khoản “lót tay” đáng kể từ Phạm Công Danh khi duyệt khoản vay này.

Chi lãi ngoài: “Cực chẳng đã...” hay “Phóng lao phải theo lao”?

Công bằng mà nói, theo giới tài chính thì câu chuyện chi lãi ngoài trong giai đoạn căng thẳng thanh khoản 2009-2012 không phải là bất ngờ. Còn nhớ, trong giai đoạn 2008-2009, hệ thống ngân hàng phải chạy đua đẩy mạnh huy động vốn để giải quyết căng thẳng thanh khoản do tín dụng tăng trưởng quá “nóng”. Câu chuyện ở đây là với một Ngân hàng nhỏ như OceanBank khi đó, nếu muốn cạnh tranh thu hút tiền gửi thì buộc phải tăng lãi suất cao hơn, và nếu không dựa vào các mối quan hệ, không chịu chi “chăm sóc” khách hàng với những khoản tiền “lại quả” lớn thì chắc chắn sẽ không thu hút được dòng tiền.

Đáng nói, ẩn sau mỗi giao dịch tại OceanBank thường đi kèm những khoản tiền “lại quả” hàng chục, hàng trăm tỷ đồng cho người có quyền ký duyệt vẫn diễn ra âm thầm, suôn sẻ, bất chấp các chỉ đạo cũng như thanh tra gắt gao của Ngân hàng Nhà nước về hoạt động huy động lãi suất vượt trần, hay chi phí “chăm sóc” khách hàng… và không có bất kỳ vụ việc “đi đêm” lãi suất tiền gửi nào bị phát hiện, xử lý đến thời điểm vụ việc bị phanh phui.

Tương tự, tại Đại án Phạm Công Danh, câu chuyện về chi lãi ngoài cũng được chính ông Danh khai tại tòa trong phiên xét xử giai đoạn 1 của vụ án. Cụ thể, tại tòa Phạm Công Danh và nhiều bị cáo cũng khai rằng VNCB đã phải huy động vượt trần lãi suất 2-4%/năm. Riêng Danh khai đã chi lãi suất ngoài lên đến 2.500 tỷ đồng cho nhóm Trần Ngọc Bích... Tuy chưa xác định được lời khai này trong giai đoạn 1 của vụ án, nhưng chắc chắn đường đi của dòng tiền chi lãi ngoài này (nếu có), sẽ được làm rõ trong giai đoạn 2 của đại án này.

Dù vậy, không thể không nói đến việc “bất đắc dĩ” của Phạm Công Danh khi phải chi lãi ngoài dưới cái tên “chi chăm sóc khách hàng” như lời Danh thổ lộ tại tòa: “"Chi phí cho các khoản tiền chi nhánh ứng ra chi chăm sóc khách hàng (thậm chí dùng tiền nhà để chi chăm sóc) thì tôi không có giấy tờ, nhưng tôi có chứng cứ cho thấy việc huy động vượt trần trái quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam là có thật và tôi phải đứng ra chi trả đầy đủ các chi phí này thì ngân hàng (chi nhánh) mới huy động được...”.

Tiến sỹ - Luật sư Bùi Quang Tín, chuyên gia Kinh tế - Tài chính, thành viên Đoàn Luật sư TP.HCM

“Trần lãi suất huy động giai đoạn đó là 14% và rất nhiều ngân hàng đã vướng chi ngoài lãi suất vượt trần với mục đích huy động vốn. Nếu xét theo góc độ pháp lý thì việc chi ngoài trần lãi suất quy định đã là vi phạm pháp luật rồi. Tuy nhiên, nếu xét về nhu cầu vốn thì có thể hiểu được tại sao nhiều ngân hàng vẫn làm vậy bởi thời điểm đó thanh khoản rất căng, nên nhiều ngân hàng bắt buộc phải chi ngoài để huy động nguồn vốn. Trong điều kiện đó, Ngân hàng Nhà nước đưa ra trần lãi suất - một biện pháp hành chính mà không đưa ra sự hỗ trợ khác để hỗ trợ cho các ngân hàng hoạt động là rất khó.

Tôi ví dụ, hiện nay Ngân hàng Nhà nước quy định trần lãi suất chỉ áp dụng cho kỳ hạn 6 tháng trở xuống và các kỳ hạn trên 6 tháng thì được mở lãi suất huy động tự do; hỗ trợ cho các thanh khoản trên thị trường liên ngân hàng cũng như các chính sách về giá, cấp tín dụng vốn... Nhưng ngày xưa thì không có hoặc các chính sách chưa hỗ trợ hiệu quả, trong khi lại áp dụng trần lãi suất cho tất cả các kỳ hạn trong điều kiện thanh khoản căng như thế nên các Ngân hàng sai phạm cũng là dễ hiểu”.

(Theo Dân Việt)

tin nổi bật

Fed hành động mạnh tay, vàng vào đợt tăng giá mạnh

Giá vàng trên đà tăng giá trong tuần thứ 2 liên tiếp, các số liệu thống kê đang có lợi cho giá vàng. Tuy nhiên, Fed vẫn không ngừng thắt chặt lãi suất, vàng có nguy cơ quay đầu giảm.

Trào lưu lướt sóng chứng khoán, tiền kỹ thuật số: Cú sập hầm tan nát

Nếu như đầu tư chứng khoán đã có mặt tại Việt Nam từ hơn 20 năm nay, thì tiền kỹ thuật số, tiền điện tử bắt đầu trở nên “hot” chỉ vào khoảng vài năm trở lại đây.

Chứng khoán tuần tới: Thị trường vào sóng hồi phục?

Các chỉ báo kỹ thuật đang trở nên tích cực giúp nhà đầu tư có thể kỳ vọng thị trường quay lại vùng 1.297 - 1.315 điểm trong tuần tới.

Siết chặt thuế chuyển nhượng bất động sản

Khai giá giao dịch thấp hơn thực tế trong chuyển nhượng BĐS để gian lận, trốn thuế là tình trạng diễn ra khá phổ biến thời gian qua gây thất thu ngân sách nhà nước.

Kỹ thuật làm tiền giả của tội phạm ngày càng tinh vi

Trước thực trạng tội phạm tiền giả vẫn tiềm ẩn, kỹ thuật tinh vi hơn, Ngân hàng Nhà nước đưa ra dự thảo Nghị định quy định về phòng, chống tiền giả và bảo vệ tiền Việt Nam bổ sung quy định điều kiện khi sao chụp tiền.

Dùng 'thuốc liều cao' coi chừng di chứng: Mối nguy cơ và cửa thoát hiểm

Nếu không kiềm chế được lạm phát, phải dùng “thuốc liều cao” như tăng lãi suất, sẽ để lại hậu quả. Nhìn chung, sau những đợt tăng lãi suất để chống lạm phát, kinh tế sẽ suy giảm hoặc tăng trưởng dưới tiềm năng.

Giá vàng hôm nay 29/5: Tuần thứ hai tăng giá liên tục

Giá vàng thế giới kết thúc tuần tăng giá liên tiếp trong bối cảnh lợi suất trái phiếu Mỹ giảm và chỉ số USD so với rổ các đồng tiền chủ chốt đã giảm.

Giảm ngược chiều thế giới, vàng trong nước thấp nhất 2 tháng qua

Giá vàng trong nước liên tục giảm theo diễn biến của thị trường thế giới về ngưỡng 68 triệu đồng/lượng, mức thấp nhất hai tháng qua.

Token của dự án 'chạy bộ kiếm tiền' bốc hơi 40%

Sau tuyên bố chặn người dùng tại thị trường Trung Quốc, giá token của dự án StepN giảm mạnh xuống còn 0,8699 USD/đồng.

Diễn biến bất ngờ vụ Eximbank bán cổ phiếu Sacombank lãi 650 tỷ đồng

Trong khi hầu hết nội dung trình đại hội đều được thông qua, cổ đông Eximbank không thông qua báo cáo về việc chuyển nhượng cổ phiếu 165 triệu cổ phiếu Sacombank giai đoạn 2017-2018.

Ông Đỗ Thành Nhân bị bắt, ngân hàng tịch thu Porsche, Maybach siết nợ

Sau khi ông Đỗ Thành Nhân bị bắt, Ngân hàng SHB đã tiến hành thu giữ tài sản đảm bảo của Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Louis Rice, trong đó có 3 ô tô hạng sang và 3 bất động sản được ông Nhân mua.

Toàn sàn 'đỏ lửa', bất ngờ cổ phiếu ngược dòng, tăng gần gấp đôi

Thị trường chứng khoán đang trong giai đoạn ảm đạm nhưng vẫn ghi nhận có những cổ phiếu ngược dòng tăng mạnh. Diễn biến kinh tế thế giới cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam dự báo còn gặp nhiều khó khăn.

Giá vàng hôm nay 28/5: Nỗi lo giảm bớt, vàng lập tức tăng giá

Vàng tăng giá trong bối cảnh USD đang yếu trước khả năng Cục Dự trữ liên bang (Fed) nâng lãi suất.

Những đối tượng được hưởng hỗ trợ lãi suất 2%/năm

Gói hỗ trợ 2% lãi suất cho vay giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã giảm chi phí vốn, khôi phục sản xuất nhanh hơn.

Đồng Yen Nhật thấp kỷ lục so với đồng USD

Trong những tuần gần đây, đồng Yen Nhật đã liên tục suy yếu và được giao dịch ở mức thấp kỷ lục là 130 Yen mới đổi được 1 USD.