Tục rước lửa lấy may đêm giao thừa ở xứ Thanh

Đúng thời điểm chuyển giao năm cũ sang năm mới, người dân làng Động Bồng, xã Hà Tiến, huyện Hà Trung (Thanh Hóa) ra đình làng đốt Đình Liệu, rước lửa về nhà lấy may.

Đình làng Động Bồng được xây dựng từ đời vua Gia Long thứ 10 (1812), thờ thành hoàng Tô Hiến Thành, vị quan thời Lý có tiếng chính trực, công minh, luôn giúp đỡ người nghèo.

Ở ngôi làng này, từ xưa đã có tục đốt Đình Liệu (đốt lửa) vào đêm 30 Tết. Tục này hiện nay ở tỉnh Thanh Hoá không có địa phương nào còn lưu giữ.

Ông Bùi Văn Lô (77 tuổi), Trưởng Ban nghi lễ làng Động Bồng cho biết, để đốt Đình Liệu vào thời khắc giao thừa, hàng năm vào tháng Chạp dân làng cử trai tráng lên núi Ba Trạc, Bái Bò, Đầu Voi... tìm cây đóm (loại cây có dầu rất dễ bắt lửa), chọn những đoạn cây vừa chắc vừa dẻo làm đòn gánh bó đóm lại đưa về. Sau đó, phơi đóm thật khô mới thu lại để chuẩn bị cho việc kết, bó, tạo dáng Đình Liệu (một con rồng lớn).

Đình Động Bồng được công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2001.

Thông thường, vào thời điểm sau khi tiễn Táo quân lên trời, vào ngày 25 tháng Chạp, các trai tráng gom những cây đóm đã khô kết thành Đình Liệu có đường kính 50cm, chiều dài 9m, rồi đem đặt vào tòa đại đình. Đình Liệu được các cụ trong làng trông coi rất cẩn thận, không cho ai được đến gần.

Chiều 30 Tết, trai làng chia số người ra hai bên đều nhau, dùng những chiếc đòn kê đều tay chuyển đình liệu từ trong đình ra giữa sân đình.

Ông Bùi Văn Lô giới thiệu về Đình Liệu - Con rồng “khổng lồ” để đốt trong đêm 30 Tết.

Trước khi đốt Đình Liệu, ở sân đình, dân làng tổ chức tế lễ, kính cáo trời đất, thần linh sông núi về dự lễ. Tiếp đó, trong hậu cung các cụ cao niên làm lễ tâu với thành hoàng xin ngài cho phép dân làng rước lửa đốt Đình Liệu đón chào năm mới.

Đúng thời khắc giao thừa, Đình liệu - con rồng “khổng lồ” bỗng chốc hóa thân thành ngọn đuốc rừng rực cháy sáng.

Đình Liệu được các cụ trong làng trông coi rất cẩn thận, không cho ai được đến gần.

Sau khi chứng kiến lễ đốt Đình Liệu ở đình, mọi người châm những bó đuốc mang theo lấy lửa rước điều may mắn đem về. Tới nhà, họ long trọng thắp hương từ nguồn lửa ấy để cáo tế với thổ công, gia tiên và sau đó nhóm bếp làm đồ cúng đầu năm, giữ lửa trong suốt những ngày Tết.

Cần gìn giữ nét văn hóa đặc trưng

Bàn thờ trong đình cũng là nơi ban nghi lễ làm lễ xin lửa để đốt Đình Liệu

“Đêm giao thừa, cả Động Bồng như một hội hoa đăng, làm cho cả một vùng lấp lánh ánh sáng chụm lại rồi tỏa ra như những bông hoa. Người Động Bồng gọi là “hoa đuốc” linh thiêng.

Kể từ lúc giao thừa đến lễ hạ nêu (mùng 7 tết), những người trông coi đình và mỗi gia đình phải giữ ngọn lửa thiêng cẩn thận, không bị tắt. Giữ được ngọn lửa luôn cháy sáng thì người theo nghiệp khoa cử sẽ thông minh đỗ đạt, nhà nông làm ăn thuận lợi, mùa màng bội thu, dân khang vật thịnh”, ông Lô cho biết.

Sau lễ đốt Đình Liệu, trong những ngày tết tụ họp dưới mái đình, dân làng Động Bồng tổ chức hát ru, hát đúm, hát đối đáp và các trò chơi dân gian: chơi đu, chọi gà, bơi thuyền… thu hút đông đảo mọi người tham dự.

Buổi chiều 30 Tết, ban nghi lễ sẽ làm các thủ tục (ảnh tư liệu).

Ông Vũ Văn Được, Chủ tịch UBND xã Hà Tiến chia sẻ, có thời gian tục đốt Đình Liệu bị mai một. Song với mong muốn gìn giữ văn hóa truyền thống, người dân địa phương đã khôi phục lại nhằm tỏ lòng thành kính và nhớ ơn cha ông đã mang ngọn lửa sưởi ấm lòng người, xua tan bóng đêm. Đốt Đình Liệu đến nay đã là lễ hội truyền thống của người dân địa phương không thể thiếu được trong thời khắc giao thừa.

Đúng giờ khắc giao thừa, Đình Liệu được đốt, người dân sẽ dùng những bó đuốc xin lửa về nhà (ảnh tư liệu).

Bà Phan Thị Lan, Trưởng phòng Văn hóa Thông tin huyện Hà Trung cho biết, đình Động Bồng được công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2001. Tuy nhiên, thực tế đình Động Bồng và lễ tục gắn liền với đình chưa được quan tâm gìn giữ đúng tầm của một di tích cấp quốc gia.

“Để gìn giữ lễ tục đặc sắc này, tới đây UBND huyện sẽ tăng cường phối hợp với các cấp, ngành để tổ chức, khôi phục lại tục đốt Đình Liệu quy mô hơn, làm điểm nhấn của địa phương”, bà Lan cho biết.

tin nổi bật

Những tác động kỳ diệu của việc đi du lịch đối với bộ não con người

Nhiều nghiên cứu khoa học đã chứng minh, việc đi du lịch hoặc chuyển đến sống ở nước ngoài góp phần thay đổi bộ não con người một cách đầy tích cực.

Thầy giáo điển trai tung ảnh cưới bên cô gái được mai mối

Sau 6 tháng được mai mối, thầy giáo điển trai mạnh dạn về nhà bạn gái xin cưới.

8X Nam Định làm mô hình nhà Pháp cổ khiến nhiều người nhớ tuổi thơ

Anh Nguyễn Văn Dũng (SN 1984) ở đường Điện Biên, TP Nam Định nổi tiếng trên mạng xã hội vì khả năng chế tác các ngôi nhà mô hình theo kiến trúc Pháp cổ.

Cười phì khi thầy bói phán khách về xem lại chuyện tình cảm vợ chồng

Trong sân đền Sái (Đông Anh, Hà Nội), hàng chục thầy bói trải chiếu ngồi dịch quẻ, đoán vận mệnh tương lai. Có vị khách phì cười khi bị phán phải về xem lại chuyện tình cảm vợ chồng vì quá đào hoa.

Xu hướng thảm nội thất năm 2023

Thảm trải sàn được coi như một bức tranh giúp căn phòng thêm nổi bật. Năm 2023, những mẫu thảm màu sắc, họa tiết nổi bật được chú ý.

Đoàn lân sư rồng lâu đời nhất Chợ Lớn

Thành lập từ năm 1923, đoàn lân sư rồng có tuổi đời lâu đời nhất tại Chợ Lớn, TP.HCM đến nay vẫn thường xuyên khổ luyện để chuẩn bị các hoạt động biểu diễn nhân ngày đầu xuân.

Vợ chồng 8 năm được chọn thực hiện nghi thức 'tình phộc'

Năm nay là năm thứ 8 vợ chồng anh Chử Đức Chiến (45 tuổi) và chị Bùi Thị Thanh Huyền (33 tuổi) được người dân trong làng tín nhiệm giao nhiệm vụ thực hiện nghi thức “tình phộc”.

Món rau phụ nữ Nhật thường ăn trước bữa cơm 30 phút giúp trẻ lâu hơn

Khi muốn giảm cân hoặc chăm sóc da, phụ nữ Nhật thường ăn một món rau trước bữa cơm 30 phút, chúng bán đầy ngoài chợ với giá rẻ bèo.

Người phụ nữ 70 tuổi bị lừa mất trắng tiền tiết kiệm cả đời

"Tôi không nghĩ con người lại hiểm ác đến thế", bà Lim chia sẻ.

Phản ứng thú vị của du khách Mỹ khi ăn món đặc sản 'kinh dị' chuột đồng

Rất nhiều người Việt không dám ăn thịt chuột vì sợ bẩn, mất vệ sinh. Tuy nhiên, Brandon Hurley lại lặn lội tới tận Cao Lãnh (Đồng Tháp) để ăn món chuột đồng trứ danh miền Tây.

Lỡ miệng chê khả năng giường chiếu của chồng không bằng người cũ

Tôi là một cô gái xinh đẹp biết rất rõ ưu thế của mình nên không dễ dàng đón nhận ai dù nhiều người theo đuổi. Cho đến khi Hoàng xuất hiện.

Xuất xứ kỳ lạ của chùa ‘ba cô’ trầm mặc trên tầng cao chung cư cũ

Nếu trước đây chùa là nơi tu tập của 3 anh em ruột thì bây giờ nơi đây tiếp tục trở thành chốn tu hành của 3 chị em trong một gia đình.

Nhà trai bỏ về vì thái độ của nhà gái khi đang bàn chuyện cưới xin

Hai gia đình đang nói chuyện vui vẻ, bỗng mẹ anh nói vài câu khiến cuộc gặp gỡ trở nên gượng gạo.

Hơn 2 năm ở nhà vợ nuôi, chồng không biết ngại còn đưa ra đề nghị sốc

Khi nghe những lời anh nói trước mặt tôi và bố mẹ, tôi thực sự không biết mình còn tiếp tục được cuộc hôn nhân này bao lâu nữa.

15 biểu hiện của người có EQ cao, ai cũng muốn kết thân

Nhờ vả người khác, nếu họ đồng ý thì vui vẻ đón nhận và biết ơn, nếu họ không chịu dang tay thì cũng mỉm cười đáp lại.