Vay Trung Quốc gần 5 tỷ USD làm đường sắt, Kenya lỗ đậm, xin giãn nợ

Sau khi chấp nhận vay 4,7 tỷ USD từ Trung Quốc để “mua” tuyến đường sắt khổ chuẩn với kỳ vọng sẽ thúc đẩy nền kinh tế nước nhà, Kenya liên tục gặp rắc rối trong việc trả nợ.

Chấp nhận món nợ “khủng”

Kenya là quốc gia châu Phi đã vay 4,7 tỷ USD từ Sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc để xây đường sắt.

{keywords}
Người dân Kenya ăn mừng khai trương tuyến đường sắt chở khách nối Mombasa – Nairobi. Ảnh: SCMP

Cụ thể, dự án đường sắt khổ chuẩn dài 580 km, kết nối thành phố duyên hải Mombasa với thị trấn Naivasha, gần thủ đô Nairobi của Kenya đã hoàn thành vào tháng 10/2019, gồm hai phần: phần đầu tiên kết nối Mombasa với thủ đô Nairobi có vốn đầu tư 3,2 tỷ USD và phần thứ hai kết nối Nairobi với Naivasha, có vốn đầu tư 1,5 tỷ USD.

Theo SCMP, nhà thầu chính của một phần dự án là Tổng Công ty Cầu đường Trung Quốc (CRBC) – một thành viên của Tập đoàn Xây dựng Kiến thiết Trung Quốc (CCCC), phần còn lại do CCCC trực tiếp đảm nhận.

Để thực hiện dự án này, Kenya thực hiện 2 khoản vay từ Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc (Chexim) với thời hạn trả 20 năm, bao gồm một khoản vay trị giá 1,6 tỷ USD với mức lãi suất thương mại và một khoản vay nữa cũng có trị giá tương đương với mức lãi suất ưu đãi.

Những tưởng, con đường sắt tỷ đô này sẽ giúp cho nền kinh tế của quốc gia Đông Phi này có phần khởi sắc, khi 22 triệu tấn hàng hóa được dự đoán sẽ vận chuyển mỗi năm. Thời gian vận chuyển được cắt giảm từ 2 ngày còn 8 tiếng (tàu chở hàng vận tốc chậm hơn so với tuyến chở khách). Tuy vậy, mọi chuyện đều không như dự kiến.

“Bóng ma nợ khổng lồ”

{keywords}
Đoạn đường sắt 120 km nối Nairobi và Naivasha được kỳ vọng giúp phát triển kinh tế, song nhiều người lo nó khiến Kenya chìm sâu vào nợ nước ngoài. Ảnh: SCMP

Hàng loạt thách thức và khó khăn đặt ra đã khiến đoàn tàu trở thành tâm điểm luận chiến về gánh nợ mà nó chất nặng lên vai Chính phủ Kenya.

Tháng 12/2018, báo chí Kenya đưa tin, một bến cảng ở Mombasa có nguy cơ bị Bắc Kinh tịch thu liên quan đến các khoản nợ chưa trả. Kenya đã vay 9,8 tỷ USD của Bắc Kinh tính đến năm 2017, theo Viện Nghiên cứu sáng kiến Trung Quốc – châu Phi Johns Hopkins, hay gần 20% tổng nợ nước ngoài của quốc gia châu Phi.

Chính phủ Kenya và Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã bác báo cáo trên, song người dân Kenya vẫn không khỏi lo lắng về món nợ này.

Năm 2018, nợ công của Kenya chiếm đến 63,2% tổng sản phẩm nội địa (GDP) theo ước tính hồi tháng 10 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) làm tăng rủi ro nợ của nước này lên mức trung bình.

Dù Kenya đã trả xong khoản tiền lãi đầu tiên 350 triệu USD vào tháng 1 đầu năm nay cho Trung Quốc, song nước này vẫn còn đang bế tắc với phần thanh toán lãi tiếp theo vì tuyến đường sắt Mombasa-Naivasha vẫn chưa có lợi nhuận.

Theo chính phủ Kenya cho biết, năm ngoái, tuyến đường sắt nói trên tạo doanh thu 130 triệu USD nhưng chi phí phát sinh, chi phí vận hành lên tới 170 triệu USD.

Không những vậy, đại dịch Covid-19 đã làm tổn hại và bộc lộ khả năng sinh lời kém và đặc biệt tồi tệ hơn của tuyến đường sắt trị giá gần 5 tỷ USD đang khiến giới chức Kenya “lo lắng tột cùng” khi sắp tới hạn thanh toán.

Kêu gọi Trung Quốc đàm phán lại

{keywords}
Nhiều người dân nghèo tại Kenya cho rằng tuyến đường sắt tỷ USD này “chỉ dành cho người giàu”. Ảnh: Getty

Vào tuần trước, Ủy ban vận tải Kenya đề xuất tái thương lượng các khoản vay từ Chexim. Ủy ban này cho biết chính phủ Kenya cũng yêu cầu Công ty Africa Star Railway giảm 50% mức phí quản lý hàng tháng 10 triệu USD.

Chính phủ Kenya cũng hy vọng Bắc Kinh sẽ nới kỳ hạn trả nợ, trong bối cảnh nước này đang phải xoay xở từ nguồn thuế ít ỏi do ảnh hưởng của dịch Covid-19.

Bên cạnh tái thương lượng nợ với Trung Quốc ở các khoản vay trong dự án tuyến đường sắt Mombasa-Naivasha, các quan chức Bộ Tài chính Kenya cho biết họ cũng muốn đề nghị Trung Quốc giảm một phần trong tổng nợ của Kenya đối với Trung Quốc.

“Kenya buộc phải đàm phán lại với Trung Quốc về các khoản nợ. Dự án đường sắt không mang lại thu nhập, ngân sách từ thuế sụt giảm do đại dịch Covid-19 khiến Kenya không còn sự lựa chọn nào khác”, Tony Watima – chuyên gia kinh tế tại Kenya – nhận xét. “Tính riêng tuyến đường sắt do Trung Quốc xây dựng cũng đã chiếm tới 12% tổng các khoản nợ nước ngoài hiện Kenya đang phải chịu.”

Mỹ và một số nước phương Tây từ lâu đã cảnh báo Sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc là “bẫy nợ”. Mỹ cho rằng, các nước nghèo phải đánh đổi lợi ích kinh tế, chính trị, thậm chí là quân sự để đổi lấy các khoản vay từ Bắc Kinh.

Tại châu Phi, hiện đã có ba nước gồm Ethiopia, Cộng hòa Congo và Angola tái đàm phán nợ thành công với Trung Quốc.

(Theo SCMP / Dân Trí)

tin nổi bật

Người trưởng thành tại Trung Quốc giàu hơn châu Âu

Trung Quốc có tốc độ tăng trưởng ấn tượng và đang gây áp lực lên khu vực châu Âu về khối lượng tài sản trung bình của người dân.

Chưa rõ cơ sở pháp lý ngân sách mua lại 8 dự án BOT giao thông

Bộ Kế hoạch và Đầu tự nhận thấy, việc giải quyết dứt điểm các vấn đề còn tồn tại trong nhiều năm qua của 8 trạm thu phí/dự án BOT giao thông, do Bộ Giao thông vận tải được giao làm cơ quan nhà nước có thẩm quyền, là cần thiết.

Ngành ‘đói’ đơn hàng, ngành không dám nhận thêm hợp đồng

Các doanh nghiệp xuất khẩu gỗ gặp khó, đói đơn hàng trước tình trạng lạm phát ở Mỹ, châu Âu. Trong khi, ngành lương thực thực phẩm chịu áp lực về giá nguyên liệu đầu vào nên không dám ký thêm hợp đồng.

Từ cây chè cổ thụ rừng già đến bàn trà người Việt

Không chỉ giúp nhiều gia đình thay đổi cuộc sống, Shanam còn giúp người yêu trà thêm lựa chọn, đồng thời đưa tên tuổi trà Việt Nam ra thế giới.

Vội vàng bắt đáy, nhà đầu tư ‘chưa về bờ đã lại ra xa’

Nhiều nhà đầu tư tiếp tục gánh khoản lỗ trăm triệu sau khi vội vàng bắt đáy chứng khoán.

Bộ trưởng Lê Minh Hoan: 3,8 triệu ha lúa là quy hoạch mở, không đóng khung

Ngành nông nghiệp Việt Nam đang tập trung để tăng tỷ trọng trong lĩnh vực thuỷ sản và cây ăn trái, giảm lúa gạo. Quy hoạch 3,8 triệu ha trồng lúa là linh hoạt, có độ mở chứ không đóng khung.

Giá chung cư tăng, người mua chóng mặt

Giá chung cư trên thị trường Hà Nội khá cao khiến nhiều người ngậm ngùi, đành phải từ bỏ ước mơ mua nhà.

DN xuất khẩu thiếu đơn hàng, người lao động thiếu việc làm

Nhiều DN xuất khẩu rất thiếu đơn đặt hàng, trong khi những tháng cuối năm là thời điểm tăng tốc dẫn đến sản xuất gặp khó khăn, người lao động thiếu việc làm, thu nhập giảm.

Xu hướng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực khách sạn

Các khách sạn hợp tác quản lý với đối tác nước ngoài đổi tên, tham vọng của ông trùm khách sạn trong cuộc đua chiếm lĩnh thị phần

Lúng túng xác định giá bán điện cho dự án điện gió, mặt trời

Nhiều dự án điện gió, điện mặt trời đến nay vẫn chưa có giá bán điện sau khi Biểu giá ưu đãi (FIT) hết hạn. Nhiều chủ đầu tư vẫn đang ngóng cơ chế giá.

Biệt thự 700 tỷ, căn hộ triệu USD phục vụ siêu giàu Việt

Với mức giá cao ngất ngưởng, giới nhà giàu vẫn sẵn sàng bỏ triệu USD để sở hữu bất động sản siêu sang.

Việt Nam cần có các hãng tàu lớn

Việc thiếu các hãng tàu của riêng mình khiến hàng xuất khẩu của Việt Nam bị các hãng tàu nước ngoài chi phối, gây không ít khó khăn cho DN xuất khẩu.

Loạt giao dịch nghìn tỷ quanh lô đất hơn 6.000 m2 bị TP.HCM thu hồi

Trước khi bị UBND TP.HCM thu hồi, cổ phần của Công ty Việt Hân Sài Gòn đã được các cổ đông chuyển nhượng nhiều lần với giá trị lên tới hàng nghìn tỷ đồng.

Những 'đại bàng' rót vốn nhiều nhất vào Việt Nam

Lego, Trina Solar, Libra là những nhà đầu tư FDI công bố các dự án có quy mô lớn nhất tại Việt Nam từ đầu năm.

Nhiều nhà máy nhiệt điện 'đói' than

Bộ Công Thương cho hay nguồn cung than cho thị trường Việt Nam bị thiếu hụt, đặc biệt là than cho sản xuất điện.