Thủ tướng nào cũng muốn toàn bộ trưởng giỏi

- Thủ tướng nào cũng muốn có một tập hợp các vị bộ trưởng giỏi, đủ năng lực và trình độ để tham mưu cho mình. Song thực tiễn cho thấy có những vị bộ trưởng cả nhiệm kỳ Chính phủ không làm tốt vai trò được giao.

LTS: Tại kỳ họp đầu tiên Quốc hội khóa 13 khai mạc thứ năm tuần này, 500 tân đại biểu sẽ thảo luận về cơ cấu tổ chức của Chính phủ. VietNamNet giới thiệu bài viết củaVụ trưởng Vụ Cải cách hành chính, Bộ Nội vụ Đinh Duy Hòa, với nội dung Hướng tới một Chính phủ mạnh, hiệu lực, hiệu quả.

Làm đúng việc phải làm

Nếu chiếu theo Hiến pháp, có thể suy ra Chính phủ Việt Nam làm rất nhiều việc: 

"Chính phủ là cơ quan chấp hành của Quốc hội, cơ quan hành chính cao nhất của nước CHXHCN Việt Nam. 

Chính phủ thống nhất quản lý việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại của Nhà nước; bảo đảm hiệu lực của bộ máy nhà nước từ trung ương tới cơ sở; bảo đảm tôn trọng và chấp hành Hiến pháp và pháp luật; phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, bảo đảm ổn định và nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân". 

Không biết đã có ai làm một nghiên cứu so sánh để xem có nước nào trên thế giới có quy định về Chính phủ giống như của Việt Nam ta. Kết luận thứ nhất rút ra là Chính phủ ta làm rất nhiều việc, mà toàn những việc đại sự cả. Từ chính trị, kinh tế, đến an ninh, đối ngoại. 

Kết luận thứ hai: Tuy vậy nhưng lại có nhiều việc không rõ và không phù hợp. 

Hoạt động đối ngoại của cả nhà nước chắc chắn phải bao gồm hoạt động đối ngoại của Chủ tịch nước với vị trí là nguyên thủ quốc gia, hoạt động đối ngoại của Quốc hội. Vậy tại sao và làm thế nào Chính phủ lại thống nhất quản lý các nhiệm vụ đối ngoại của cả nhà nước? Hàng năm, Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội có nhiều chuyến đi công tác nước ngoài, vậy mỗi lần đi thì Chính phủ thống nhất quản lý như thế nào? Rất khó hình dung. 

Thủ tướng trò chuyện với một số thành viên Chính phủ bên hành lang Quốc hội khóa 12. Ảnh: Minh Thăng
Liệu Chính phủ có đủ năng lực, quyền hạn để bảo đảm hiệu lực bộ máy nhà nước từ trung ương tới cơ sở được không? Làm sao người đứng đầu hành pháp lại chịu trách nhiệm bảo đảm bộ máy tòa án, viện kiểm sát hoạt động có hiệu lực?

Qua mấy chục năm đổi mới, đặc biệt là cải cách hành chính (CCHC), nhiệm vụ, thẩm quyền của các cơ quan hành chính nói chung và Chính phủ nói riêng đã nhiều lần được điều chỉnh, xác định lại cho rõ hơn. Hướng đi đúng là thu gọn lại công việc của cơ quan hành chính, không ôm đồm, bao biện làm đủ mọi việc như thời bao cấp, trên cơ sở đó sắp xếp tổ chức bộ máy phù hợp hơn.

Mặc dù có những kết quả tích cực, nhưng xoay quanh vấn đề Chính phủ làm gì vẫn nổi lên các hạn chế sau đây: 

- Một là, khu vực công còn quá lớn. Nói cách khác, nhà nước, trong đó có Chính phủ, các cơ quan hành chính còn đang ôm đồm nhiều việc không nhất thiết phải làm, dẫn đến phải giải quyết, quyết định, thẩm định, cấp phép, cho phép… Cùng với đó là các thủ tục phức tạp, phiền hà, là một loạt các cơ quan với biết bao nhân lực. 

Nhiều trường hợp, cơ quan hành chính cấp dưới muốn chắc ăn, cứ trình lên xin cấp trên cho ý kiến. Nếu bị công luận phê phán thì nói cái này đã được Thủ tướng chấp nhận tại văn bản này, cái kia đã được bộ trưởng đồng ý ở văn bản kia…

Dựng cổng chào ở Hà Nội chuẩn bị đại lễ ngàn năm Thăng Long, mua máy bay mới của Tổng công ty hàng không Việt Nam… đều xin ý kiến của Thủ tướng. Đây có phải là việc của Thủ tướng hay không? Nếu đúng thì quy định ở đâu? Nay mai rất có thể Hà Nội muốn dẹp xích lô có khi cũng xin ý kiến của Thủ tướng! Tội gì mà không đẩy lên cho có người chịu trách nhiệm thay. 

DNNNqua nhiều năm đổi mới dù số lượng đã giảm, nhưng vẫn còn quá nhiều. Một loạt DNNN ở các ngành xây dựng, giao thông, thương mại, dịch vụ… không nhất thiết nhà nước phải tổ chức ra, phải quản lý và đặc biệt phải chi tiêu từ ngân sách nhà nước cho đầu tư, phát triển. Một lượng không nhỏ tài sản nhà nước trong tay các DNNN mà hiệu quả kinh doanh của chúng đến đâu chúng ta đều đã rõ. 

Còn các cơ quan hành chính, qua nhiều năm cải cách đã gọn hơn, nhưng tổ chức bộ máy vẫn lớn, còn nhiều tầng nấc. Trung bình mỗi năm lại có thêm gần 10 huyện mới và khoảng 50 đơn vị hành chính cấp xã mới. Đơn vị hành chính gia tăng thì bộ máy phải phình to. Xu hướng chia tách xã, phường, huyện, quận vẫn khá rõ, riêng chia tách tỉnh rất may đã có vẻ chững lại. 

- Hai là, trong những việc Chính phủ, cơ quan hành chính phải làm thì chưa rõ làm đến đâu.

Theo Luật tổ chức HĐND và UBND, chính quyền cấp nào cũng có trách nhiệm quản lý nhà nước về giáo dục, y tế trong phạm vi cấp đó.

Vấn đề là phạm vi quản lý nhà nước, phạm vi trách nhiệm của từng cấp hành chính đến đâu về giáo dục, y tế lại không rõ. Chính quyền cấp xã có chịu trách nhiệm về cơ sở vật chất, nhân lực của trường mầm non công lập trong phạm vi xã mình? Luật quy định phổ cập tiểu học bắt buộc, vậy nếu không có chỗ cho các cháu trong độ tuổi đi học thì chính quyền cấp xã có chịu trách nhiệm không? Đây là những vấn đề cụ thể phải được quy định rõ trong các văn bản pháp luật. 

 

- Ba là, trong những việc Chính phủ, cơ quan hành chính phải làm, cũng chưa hẳn đủ rõ Trung ương làm đến đâu, địa phương làm đến đâu. 10 năm qua, việc phân cấp trung ương - địa phương đã có khá nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề, tác động không tốt đến hiệu quả hoạt động của cả hệ thống hành chính. 

- Bốn là, đối với những việc phải làm thì làm chưa tốt.

Xét ở tầm vĩ mô, đó là chất lượng của thể chế, chính sách, quy hoạch, kế hoạch. Chính sách thuế nhập khẩu, xuất khẩu, thể chế về đất đai, thể chế về DNNN, quy hoạch phát triển ngành này, ngành kia là những ví dụ về những công việc đích đáng ở tầm bộ, Chính phủ phải làm.

Một chính sách kinh tế, một chính sách tài chính mới được ban hành, nếu sai thì vô cùng tai hại cho cả xã hội, đặc biệt là cho các doanh nghiệp.

Xét ở tầm vi mô, đó là chất lượng giải quyết các công việc của dân, tổ chức tại các cơ quan hành chính ở địa phương. Thái độ cửa quyền, ban ơn, gây phiền hà, đòi hối lộ… vẫn khá phổ biến trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức. 

Việt Nam vẫn đang trong quá trình chuyển đổi kinh tế, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước nói chung, của Chính phủ nói riêng đòi hỏi phải có những thay đổi phù hợp với cơ chế kinh tế thị trường định hướng XHCN. Chính phủ làm sao mạnh được khi chưa rõ những loại việc nào Chính phủ phải thực sự làm, những loại việc nào nên thôi, chuyển cho tổ chức phi chính phủ, doanh nghiệp thực hiện. Chính phủ làm sao mạnh được khi vấn đề phân cấp chưa giải quyết dứt điểm. Chính phủ làm sao có hiệu lực, hiệu quả khi chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức không đáp ứng yêu cầu. 

Top đầu thế giới về trình độ?

Muốn Chính phủ mạnh, hiệu quả thì đội ngũ người nhà nước phải có chất lượng, có trình độ. 

Trong 500 đại biểu Quốc hội khóa mới được bầu, có đến 42% trình độ trên đại học, 55% trình độ đại học. Trình độ của các thành viên Chính phủ nhiệm kỳ hiện tại, của các chức danh thứ trưởng và tương đương, vụ trưởng và tương đương ở các bộ cũng khá cao.

Nếu đây là một tiêu chí để đánh giá mức độ mạnh, hiệu quả thì bộ máy hành chính Việt Nam có lẽ sẽ ở top đầu trên thế giới. Tuy nhiên, thực tiễn không hẳn như vậy. Một trong những điểm yếu kém của 10 năm CCHC chính là trình độ, chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức. 

Hiển nhiên ôngthủ tướng nào cũng muốn có được một tập hợp các vị bộ trưởng giỏi, đủ năng lực và trình độ để tham mưu cho mình, cho Chính phủ quản lý lĩnh vực, ngành mà từng vị phụ trách.

Song thực tiễn cho thấy có những vị bộ trưởng cả nhiệm kỳ Chính phủ không làm tốt vai trò quản lý nhà nước ngành, lĩnh vực được giao. Công chức lãnh đạo giúp việc bộ trưởng ở tổng cục, vụ, cục chất lượng không đồng đều và có xu hướng suy giảm.

Những thể chế, cơ chế, chính sách do các bộ nghiên cứu trình Chính phủ xem xét ban hành theo thẩm quyền hoặc trình Quốc hội ban hành do đó cũng kém chất lượng, hậu quả là toàn xã hội, người dân, doanh nghiệp phải gánh chịu. Rất đáng tiếc, đến nay chưa có nghiên cứu, khảo sát lấy ý kiến người dân, doanh nghiệp về chất lượng, thứ hạng quản lý nhà nước của các vị bộ trưởng. 

Còn ở cấp độ thực thi, thừa hành, đội ngũ cán bộ, công chức cả nước nói chung là chất lượng cũng thấp, nhất là ở cấp cơ sở. Sau 10 năm cải cách, trên 30% công chức cấp xã, khoảng 40% cán bộ cấp cơ sở chưa qua đào tạo. 

Với đội ngũ như vậy, rất khó có được một bộ máy hành chính, một Chính phủ mạnh, hiệu lực, hiệu quả. 

Đinh Duy Hòa

Sau 10 năm cải cách, số đầu mối cơ quan của Chính phủ giảm khá mạnh, từ 38 xuống còn 30. Hiện tại là 22 bộ, cơ quan ngang bộ và 8 cơ quan thuộc Chính phủ. Tuy nhiên, số đầu mối bên trong các bộ lại tăng ở mức độ không cần thiết.

Nhiệm kỳ Chính phủ hiện tại có đặc trưng là số lượng tổng cục và tương đương thuộc bộ gia tăng. Chúng ta còn đang rất lúng túng trong thiết kế bộ máy các bộ quản lý đa ngành. Bộ Công thương là bộ duy nhất không tổ chức các tổng cục trực thuộc mà vẫn hoạt động bình thường. 

Bài 2: Làm bộ trưởng vừa khó vừa dễ


Xác định rõ trách nhiệm Thủ tướng
Một trong những định hướng cải cách cơ cấu Chính phủ khóa 13 sắp tới sẽ là xác định rõ, cụ thể chức năng, nhiệm vụ của từng tập thể, cá nhân như trách nhiệm Chính phủ, trách nhiệm Thủ tướng, các bộ trưởng...
Quốc hội muốn Chính phủ rút kinh nghiệm điều hành
Thảo luận tổ chiều 23/3 về báo cáo tổng kết nhiệm kỳ Chính phủ, các đại biểu Quốc hội phản ánh, "dân chưa thỏa mãn với kết quả kiểm điểm sai phạm ở Vinashin".

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Phó Thủ tướng sốt ruột về công tác bảo vệ trẻ em
Phó Thủ tướng sốt ruột về công tác bảo vệ trẻ em
Chính trịicon  22/03/2019 

Trước những vụ việc bức xúc liên quan đến trẻ em, tại cuộc họp UB quốc gia về trẻ em chiều nay, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam yêu cầu “thảo luận cụ thể để có chuyển biến nếu không thì rất sốt ruột”.

 
Thủ tướng: Làm rõ nguyên nhân khiến 8 học sinh đuối nước ở Hòa Bình
Thủ tướng: Làm rõ nguyên nhân khiến 8 học sinh đuối nước ở Hòa Bình
Chính trịicon  22/03/2019 

Thủ tướng giao Bộ Công an chỉ đạo điều tra làm rõ nguyên nhân trực tiếp, gián tiếp khiến 8 cháu bé ở Hòa Bình bị đuối nước.

 
8 học sinh chết đuối ở Hòa Bình: Phó Thủ tướng chia buồn với gia đình
8 học sinh chết đuối ở Hòa Bình: Phó Thủ tướng chia buồn với gia đình
Thời sựicon  21/03/2019 

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam gửi lời chia buồn sâu sắc và cử đại diện cơ quan thường trực của UB quốc gia về trẻ em lên thăm hỏi, động viên gia đình các em nhỏ.

 
Phản đối Đài Loan diễn tập bắn đạn thật ở đảo Ba Bình
Phản đối Đài Loan diễn tập bắn đạn thật ở đảo Ba Bình
Thời sựicon  21/03/2019 

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao hôm nay trả lời câu hỏi của phóng viên về việc Đài Loan diễn tập bắn đạn thật ở đảo Ba Bình, thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

 
Phản đối tàu hải cảnh Trung Quốc phun vòi rồng đuổi tàu cá Việt Nam
Phản đối tàu hải cảnh Trung Quốc phun vòi rồng đuổi tàu cá Việt Nam
Thời sựicon  21/03/2019 

Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao có buổi làm việc với đại diện Đại sứ quán Trung Quốc, trao công hàm và phản đối việc tàu Trung Quốc phun vòi rồng đuổi tàu cá Việt Nam.

 
Phó chủ tịch xã 'hô biến' 2,5ha rừng phòng hộ để trồng keo
Phó chủ tịch xã 'hô biến' 2,5ha rừng phòng hộ để trồng keo
Môi trườngicon  21/03/2019 

Gần 2,5ha rừng phòng hộ bị chặt hạ để trồng cây keo, Hạt Kiểm lâm huyện Quỳ Châu (Nghệ An) đã chuyển hồ sơ cho công an điều tra.

Nghệ An cần nỗ lực phấn đấu trở thành một trong những tỉnh đi đầu
Nghệ An cần nỗ lực phấn đấu trở thành một trong những tỉnh đi đầu
Chính trịicon  21/03/2019 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý Nghệ An cần thể hiện khát vọng vươn lên mạnh mẽ hơn, phấn đấu trở thành một trong những tỉnh đi đầu.

Lao vào gầm xe container, người đàn ông thoát chết khó tin
Lao vào gầm xe container, người đàn ông thoát chết khó tin
An toàn giao thôngicon  21/03/2019 

 Người đàn ông ở Sài Gòn thoát chết hy hữu khi tự đâm đầu vào xe container chạy trên đường.

Hải Dương: Hai phụ nữ đi xe máy bị tàu tông chết
Hải Dương: Hai phụ nữ đi xe máy bị tàu tông chết
An toàn giao thôngicon  21/03/2019 

Đi xe máy băng qua đường sắt đúng lúc tàu hỏa đi tới, 2 phụ nữ ở Hải Dương bị tàu tông tử vong.

Tổng bí thư, Chủ tịch nước: Chống hiện tượng co cụm, chạy chức chạy quyền
Tổng bí thư, Chủ tịch nước: Chống hiện tượng co cụm, chạy chức chạy quyền
Chính trịicon  21/03/2019 

Bộ Chính trị sáng nay họp, cho ý kiến về báo cáo kết quả 5 đoàn kiểm tra của Bộ Chính trị đối với 15 cấp ủy và tổ chức Đảng trực thuộc TƯ. 

Thủ tướng biểu dương tấm gương xả thân cứu người trong lũ
Thủ tướng biểu dương tấm gương xả thân cứu người trong lũ
Chính trịicon  21/03/2019 

100 triệu đồng trích từ nguồn vận động của gia đình Thủ tướng được trao đến gia đình ông Trương Văn Được đã xả thân cứu người trong lũ tại Quảng Nam.

Ông chủ bắt quả tang 'hotgirl' Điện Biên trộm 3,5 chỉ vàng
Ông chủ bắt quả tang 'hotgirl' Điện Biên trộm 3,5 chỉ vàng
Thời sựicon  21/03/2019 

Cô gái sinh năm 1992 xinh như hotgirl bị bắt quả tang ăn trộm 3,5 chỉ vàng ở chợ Trung tâm TP Điện Biên Phủ.

Công bố quyết định của Chủ tịch nước về công tác cán bộ
Công bố quyết định của Chủ tịch nước về công tác cán bộ
Chính trịicon  21/03/2019 

Tòa án nhân dân tối cao (TANDTC) vừa tổ chức lễ công bố và trao quyết định bổ nhiệm Thẩm phán cao cấp, lãnh đạo cấp vụ và Phó Chánh án TAND cấp cao tại Hà Nội.

Hà Nội: Va chạm giao thông, tài xế ô tô đâm thủng bụng nạn nhân
Hà Nội: Va chạm giao thông, tài xế ô tô đâm thủng bụng nạn nhân
An toàn giao thôngicon  21/03/2019 

 Công an TP Hà Nội đang điều tra làm rõ vụ việc nam thanh niên bị tài xế ô tô rút dao đâm gục trên đường Nguyễn Chí Thanh đêm qua, sau va chạm giao thông.

Phó ban đường sắt đô thị Hoàng Như Cương đã về nước
Phó ban đường sắt đô thị Hoàng Như Cương đã về nước
Thời sựicon  21/03/2019 

 Ông Hoàng Như Cương - Phó ban đường sắt đô thị TP.HCM vừa trở về Việt Nam và đến cơ quan để xử lý công việc.

Hà Tĩnh: Cháy lớn tại nhà thờ Thọ Vực
Hà Tĩnh: Cháy lớn tại nhà thờ Thọ Vực
Thời sựicon  21/03/2019 

Vụ cháy xảy ra lúc 8h30 tại nhà thờ Thọ Vực (thôn 4, xã Hà Linh, huyện Hương Khê, Hà Tĩnh).

Xế hộp chình ình trên đường ray, đầu tàu hỏa 'bất động' 2 tiếng
Xế hộp chình ình trên đường ray, đầu tàu hỏa 'bất động' 2 tiếng
An toàn giao thôngicon  21/03/2019 

Chủ xe đỗ sai quy định trên đường ray đã được Đội CSGT đường sắt (Phòng CSGT Công an TP Đà Nẵng) mời về trụ sở làm việc.

Thi thể kỹ sư xây dựng nổi lềnh bềnh trên sông Hàn
Thi thể kỹ sư xây dựng nổi lềnh bềnh trên sông Hàn
Thời sựicon  21/03/2019 

Người dân địa phương đã phát hiện thi thể người đàn ông nổi lềnh bềnh trên sông Hàn, đoạn gần cầu Tiên Sơn (phường Mỹ An, quận Ngũ Hành Sơn, TP Đà Nẵng).

Xuất hiện clip kẻ lạ khiêng thùng hồ sơ dự thầu ra khỏi trụ sở
Xuất hiện clip kẻ lạ khiêng thùng hồ sơ dự thầu ra khỏi trụ sở
Chống tham nhũngicon  21/03/2019 

Clip ghi lại cảnh 2 người lạ mặt khiêng thùng hồ sơ dự thầu ra khỏi cổng trụ sở BQL DA môi trường và biến đổi khí hậu TP Đồng Hới sáng 8/3.

Dinh thự hơn 100 tuổi sắp bị di dời khỏi 'cao điểm long mạch' Đà Lạt
Dinh thự hơn 100 tuổi sắp bị di dời khỏi 'cao điểm long mạch' Đà Lạt
Thời sựicon  21/03/2019 

Dinh thự có kiến trúc đẹp bậc nhất Đà Lạt dự kiến sẽ bị di dời để xây dựng trung tâm thương mại - khách sạn theo quy hoạch chi tiết khu trung tâm Hòa Bình.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN