Yếu tố giúp NATO thắng thế trong cuộc chiến Libya năm 2011

Trong cuộc chiến ở Lybia, NATO đã sử dụng rộng rãi các phương thức tác chiến điện tử, giành ưu thế và tạo thế áp đảo trước đối phương.

Từ 19/3 - 23/8/2011, lực lượng NATO do Mỹ, Anh, Pháp làm nòng cốt tiến hành chiến dịch Bình minh Odyssey (Odyssey Dawn) tấn công Libya nhằm lật đổ tổng thống nước này Muammar Gaddafi.  

Hệ thống tác chiến điện tử của liên quân

NATO chủ yếu sử dụng hệ thống tác chiến điện tử của không quân và hải quân, trong đó, các hệ thống trinh sát, chế áp chủ động và thụ động được liên kết với nhau khá chặt chẽ. 

Hệ thống tác chiến điện tử của không quân gồm nhiều loại máy bay tác chiến điện tử hiện đại như EA-18G, EC-130J, trinh sát tín hiệu EP-3, giám sát chiến trường E-8C, chỉ huy và cảnh báo sớm trên không E-2C và E-3, do thám Nimrod R1 và Sentinel R1... để thu thập tình báo, điện từ trường, cảnh báo đe dọa, hỗ trợ chỉ huy và kiểm soát hệ thống thông tin, chế áp hệ thống phòng không của Lybia. 

Máy bay EC-130J. Ảnh: Lockheed Martin 

Ngoài ra, các máy bay chiến đấu chiến lược (B-1B, B-2A) và chiến thuật (F-15, F-16, F-18…) có các hệ thống hỗ trợ tác chiến điện tử đã đóng góp một phần quan trọng vào hoạt động khai thác phổ điện từ trường và hỗ trợ theo dõi tình hình chiến trường. Toàn bộ các máy bay tác chiến điện tử được kết nối với hệ thống tác chiến điện tử ở các căn cứ không quân tại Tây Ban Nha, Italia, Anh và Hy Lạp. 

Hệ thống tác chiến điện tử của hải quân được cấu thành bởi các hệ thống tác chiến điện tử đặt trên các tàu chiến. Những tàu này được trang bị hệ thống radar trinh sát và các hệ thống tác chiến điện tử kiểu kết hợp AN/SLQ-29; máy gây nhiễu AN/ULQ-6; hệ thống tác chiến điện tử AN/SLQ-32, AN/SLQ-30; hệ thống phóng nhiễu tiêu cực MK-36SRBOC; hệ thống thu, theo dõi tác chiến điện tử AN/WLR-8...

Trước khi phát động cuộc chiến, các hoạt động giám sát chiến trường được tiến hành khá rầm rộ, nhiều đợt hoạt động của các loại máy bay như P-3C, RC-135… được tiến hành xung quanh lãnh thổ Lybia và truyền các tín hiệu xung về căn cứ. 

Tiến công điện tử

NATO đã sử dụng tối ưu năng lượng điện từ, năng lượng định hướng và tên lửa bức xạ tiến công vào lực lượng Lybia, phá hủy cơ sở hạ tầng và trang thiết bị kỹ thuật quân sự của Lybia, vô hiệu hoá khả năng đáp trả của quân đội Lybia, làm giảm hiệu quả sử dụng phổ điện từ để gây nhiễu, đánh lừa.

Đáng chú ý, ngoài việc sử dụng các vệ tinh trên quỹ đạo để giám sát chiến trường, NATO còn sử dụng máy bay E-2C, E-3, EA-6B và RC-135 để gây nhiễu, trinh sát điện tử và phát hiện các mục tiêu; sử dụng các máy bay trinh sát tầm cao U-2 và máy bay không người lái RQ-4B hoạt động liên tục trong nhiều giờ, chế áp các hệ thống chỉ huy, thông tin, radar phòng không Lybia. 

Máy bay E-2C. Ảnh : Wikipedia

Khi đạt được mục đích làm mù radar và gây rối loạn thông tin cho quân đội Lybia, NATO bất ngờ dùng máy bay chiến lược B-1B và B-2A ném bom và phóng tên lửa hành trình Tomahawk vào các trung tâm chỉ huy, thông tin… sử dụng máy bay chiến đấu phóng tên lửa chống bức xạ để phá huỷ radar phòng không của Lybia. 

Bảo vệ điện tử và hỗ trợ tác chiến điện tử 

NATO đã sử dụng số lượng lớn máy bay kết hợp cùng vệ tinh tiến hành trinh sát điện tử trong các môi trường khác nhau liên tục trước và trong quá trình tác chiến trên dải tần rộng và công nghệ tiên tiến nhất. 

Máy bay tác chiến điện tử chuyên dụng EA-6B, EC-130H chế áp, áp đảo các hệ thống radar, tên lửa và hệ thống kiểm soát thông tin và tình báo của Lybia, tạo điều kiện cho máy bay chiến đấu đánh phá các mục tiêu trọng yếu. Máy bay EA-6B gây nhiễu hộ tống cho máy bay B-2A đánh phá nhiều công trình trọng yếu của Lybia. 

Đặc biệt, lần đầu tiên Mỹ đã sử dụng máy bay tác chiến điện tử EA-18G Growler chở các loại radar, ăng-ten và nhiều loại thiết bị công nghệ cao, như thiết bị trinh sát thu sóng AN/ALQ-218, bộ thu sóng AN/ALQ-218, bộ gây nhiễu sóng radar AN/ALQ-99, thiết bị phá sóng liên lạc Raytheon ALQ-227(V)1, hệ thống thông tin liên lạc INCANS... gây nhiễu nặng cho môi trường xung quanh, tạo điều kiện thuận lợi cho các máy bay chiến đấu hoạt động, trong khi các hệ thống cảnh báo và phòng không của Lybia gần như bị tê liệt hoàn toàn không thể hoạt động được. 

Có thể nói, trong sử dụng lực lượng và trang bị tác chiến điện tử, NATO rất coi trọng ưu thế về công nghệ, tạo yếu tố bất ngờ làm đối phương trở tay không kịp, từ đó nhanh chóng giải quyết chiến trường, giành chiến thắng, giảm thiểu được thương vong.  

Tuy nhiên, do các hoạt động gây nhiễu và chế áp điện tử được tiến hành liên tục nên các thiết bị dễ bị phát hiện. Đặc biệt, làm tăng gánh nặng bảo đảm điều kiện dung hợp điện từ; số kênh liên lạc trùng lắp cũng tăng gây phức tạp cho việc chế áp vô tuyến điện; hệ thống chỉ huy và điều khiển vũ khí tuy hiện đại nhưng cũng bộc lộ nhiều khả năng bị tổn thương.   

Nguyên Phong

tin nổi bật

Ukraine nhận vũ khí từ Anh, Nga pháo kích dữ dội Kharkiv

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Oleksii Reznikov tuyên bố rằng nhiều hệ thống phóng tên lửa đa nòng (MLRS) từ Anh đã tới nước này.

Loại súng ngắn dùng thi đấu môn “Vùng tai nạn” ở Army Games 2022

Dưới đây là hình ảnh các tuyển thủ Nga luyện tập và làm quen với thao trường để chuẩn bị thi đấu Army Games 2022 tại Việt Nam.

Lo ngại thảm họa hạt nhân, Liên Hợp Quốc đề xuất khu phi quân sự ở Ukraine

Lo ngại thảm họa hạt nhân, Liên Hợp Quốc đề xuất một khu phi quân sự tại khu vực xung quanh Zaporizhzhia - nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu, sau khi Nga và Ukraine cáo buộc nhau đã pháo kích vào tổ hợp này.

Tổng thống Hàn Quốc ân xá cho 'Thái tử Samsung'

Bộ Tư pháp Hàn Quốc thông báo, Tổng thống Yoon Suk Yeol đã ân xá cho Phó Chủ tịch Samsung Lee Jae Yong nhằm giúp đất nước vượt qua "cuộc khủng hoảng kinh tế quốc gia".

Lịch thi đấu vòng loại của đội xe tăng Việt Nam ở Army Games 2022

Ban tổ chức Hội thao quân sự Army Games 2022 gần đây đã công bố lịch thi đấu của các đội tuyển tham gia môn “Xe tăng hành tiến” tại Nga.

Tank Biathlon 2022: Đội tuyển xe tăng Việt Nam sẵn sàng xung trận

Tuyển xe tăng Việt Nam đấu trận đầu với xe tăng màu xanh dương, cùng các đội Uzbekistan, Kazakhstan, Venezuela tại Army Games 2022.

Latvia, Estonia rút khỏi nhóm hợp tác với Trung Quốc

Latvia và Estonia vừa chính thức rút khỏi một nhóm hợp tác thương mại do Trung Quốc khởi xướng tại khu vực Trung và Đông Âu, tiếp sau động thái tương tự của Lithuania hồi năm ngoái.

Sư đoàn không quân Mỹ tới châu Âu sau tuyên bố của Nga về NATO

Sư đoàn lính dù 101 của không quân Mỹ đã được triển khai tới châu Âu để củng cố khả năng phòng thủ của NATO sau những tuyên bố của Nga.

Kẻ bắt giữ con tin ở Lebanon trở thành 'người hùng bất đắc dĩ'

Một nam giới có vũ trang đã nổi lên như một người hùng bất đắc dĩ ở Lebanon sau khi bắt giữ con tin tại một ngân hàng ở Beirut và đòi lấy tiền của chính mình đang bị đóng băng ở ngân hàng.

Ukraine yêu cầu tướng lĩnh không làm lộ chiến thuật, Nga mất hơn 20 chiếc Su-35

Tổng thống Ukraine yêu cầu các tướng lĩnh không tiết lộ chiến thuật của quân đội với báo chí. Trong khi đó, Nga được cho là đã mất hơn 20 tiêm kích Su-35 trong các cuộc giao tranh.

Nga và Ukraine đổ lỗi cho nhau, LHQ kêu gọi lập vùng phi quân sự

Ukraine và các quan chức địa phương do Nga bổ nhiệm đã đổ lỗi cho nhau về các cuộc pháo kích mới vào nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia ở phía nam Ukraine.

Nga đang đàm phán trao đổi tù nhân với Mỹ

Các quan chức Nga lần đầu tiên xác nhận đang đàm phán trao đổi tù nhân với Mỹ. Trước đó, Mỹ đề xuất đổi ngôi sao bóng rổ Brittney Griner và cựu lính thủy đánh bộ Paul Whelan với lái buôn vũ khí người Nga Viktor Bout.

Khám phá kho vũ khí của lực lượng đặc nhiệm Ukraine

Lực lượng đặc nhiệm Ukraine sở hữu khá nhiều vũ khí tương đồng với phía Nga, nhưng cũng được trang bị các loại vũ khí tới từ phương Tây trong thời gian gần đây.

Những tính năng vượt trội của máy bay Nga TU-22M

Trong chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, Nga đã sử dụng máy bay Tu-22M từ không phận Belarus bắn tên lửa hành trình vào lãnh thổ Ukraine.

FBI lục soát nhà ông Trump sau khi nhận được mật báo

Các nhân viên điều tra liên bang đã lục soát dinh thự riêng Mar-a-Lago của ông Trump ở Palm Beach sau khi một người cung cấp tin tức cho biết, cựu Tổng thống có thể cất giữ tài liệu mật tại đây.