40 năm UNCLOS: Quản trị biển và đại dương bền vững, hướng tới tương lai

Phần XII của UNCLOS năm 1982 được dành riêng để quy định về bảo vệ và bảo tồn môi trường biển với 11 mục.

Đã trải qua 40 năm Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) chính thức được ký kết. PGS, TS. Nguyễn Thị Lan Anh, Viện trưởng Viện Biển Đông, Học viện Ngoại giao trong bài nghiên cứu có tựa đề "Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982: Bốn mươi năm vì hòa bình, phát triển bền vững biển và đại dương" đã nhấn mạnh: UNCLOS năm 1982 còn có những quy định tiến bộ, gắn liền với định hướng quản trị biển và đại dương bền vững, hướng tới tương lai. Bà Lan Anh phân tích:

Không chỉ tạo ra một khuôn khổ pháp lý toàn diện, phổ quát, một cơ chế giải quyết tranh chấp sáng tạo, thúc đẩy hòa bình, ổn định trên biển, UNCLOS năm 1982 còn có những quy định tiến bộ, gắn liền với định hướng quản trị biển và đại dương bền vững, hướng tới tương lai. Nghĩa vụ hợp tác là tâm điểm của Công ước khi được đề cập tới 60 lần tại 14 điều khoản khác nhau trong Công ước, trong đó có quy định về hợp tác trong lĩnh vực bảo vệ, gìn giữ môi trường biển, hợp tác nghiên cứu khoa học biển, hợp tác chuyển giao khoa học - kỹ thuật, hợp tác tại vùng biển nửa kín, hợp tác trong trấn áp tội phạm trên biển...

Biển xanh

Trong lĩnh vực bảo vệ và gìn giữ môi trường biển, UNCLOS năm 1982 quy định xuyên suốt, quy trách nhiệm nghĩa vụ của quốc gia ven biển trong phạm vi vùng đặc quyền kinh tế; đồng thời, xác định nghĩa vụ hợp tác giữa các quốc gia trong phạm vi biển cả. Đặc biệt Phần XII của UNCLOS năm 1982 được dành riêng để quy định về bảo vệ và bảo tồn môi trường biển với 11 mục.

Ngoài mục 1 quy định về nghĩa vụ chung áp dụng với các quốc gia, Phần XII của UNCLOS năm 1982 có các quy định cụ thể về hợp tác ở cấp độ khu vực và quốc tế, trợ giúp kỹ thuật cho các quốc gia đang phát triển, đánh giá tác động của các nguồn ô nhiễm môi trường biển. Trong đó, để có thể xây dựng các quy định phòng ngừa ô nhiễm môi trường biển ở cấp độ quốc gia và quốc tế và xác định trách nhiệm với các hành vi gây ô nhiễm môi trường biển, UNCLOS năm 1982 phân loại nguyên nhân gây ô nhiễm từ nguồn đất liền, từ các hoạt động khai thác tại Vùng, từ tàu thuyền, từ hoạt động nhận chìm, đổ thải ra biển, từ không khí và khí quyển. Bên cạnh đó, UNCLOS năm 1982 cũng có những quy định đặc thù cho các vùng biển bị băng bao phủ và xác định mối quan hệ với các điều ước quốc tế chuyên ngành trong lĩnh vực bảo vệ môi trường khác.

Trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học biển, UNCLOS năm 1982 nhấn mạnh tới sự bảo đảm hài hòa giữa một bên là quyền chủ quyền, quyền tài phán của các quốc gia ven biển và một bên là lợi ích của cộng đồng. Theo đó, Công ước quy định các quốc gia và tổ chức quốc tế phổ biến các thông tin và kiến thức là kết quả của công tác nghiên cứu khoa học biển. Đồng thời, Công ước cũng yêu cầu các quốc gia, tổ chức quốc tế hợp tác, tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi các dữ kiện, thông tin khoa học và cho việc chuyển giao các kiến thức thu được từ công tác nghiên cứu khoa học biển, nhất là cho các quốc gia đang phát triển cũng như cho việc tăng cường xây dựng năng lực cho các quốc gia đang phát triển trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học biển.

Đặc biệt, nhận thức được tầm quan trọng của khoa học - kỹ thuật, đồng thời, khắc phục tình trạng bất bình đẳng giữa các quốc gia trong lĩnh vực này, UNCLOS năm 1982 dành riêng Phần XIV để quy định về vấn đề chuyển giao kỹ thuật. Theo đó, Công ước xác định nguyên tắc các quốc gia hợp tác trực tiếp, hoặc thông qua các tổ chức quốc tế nhằm tích cực tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển, chuyển giao khoa học - kỹ thuật biển theo các thể thức, điều kiện công bằng và hợp lý. Công ước đặc biệt chú trọng đến nhu cầu được hưởng hỗ trợ kỹ thuật của các quốc gia đang phát triển, quốc gia không có biển hay bất lợi về mặt địa lý, trong việc thăm dò, khai thác, bảo vệ và quản lý các tài nguyên của biển, bảo vệ và giữ gìn môi trường biển, nghiên cứu khoa học biển và các hoạt động khác nhằm tiến hành trong môi trường biển phù hợp để thúc đẩy tiến bộ xã hội và kinh tế của các quốc gia đang phát triển. Công ước cũng khuyến khích việc thành lập các trung tâm nghiên cứu khoa học - kỹ thuật biển của quốc gia và khu vực để động viên và xúc tiến việc nghiên cứu khoa học biển nhằm sử dụng và gìn giữ các tài nguyên biển cho mục đích phát triển bền vững.

Để hướng tới các mục tiêu bảo tồn các nguồn gen biển quý nhằm phục vụ cho sự phát triển bền vững trong tương lai, hiện nay, các nước thành viên của Công ước đang tham gia quá trình đàm phán, ký kết một hiệp định về đa dạng sinh học tại vùng nằm ngoài quyền tài phán quốc gia. Đồng thời, cùng với sự phát triển của khoa học - công nghệ và các vấn đề mới nảy sinh, như tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu, nước biển dâng, tác động của dịch bệnh sẽ tiếp tục được các nước thành viên thảo luận để bổ sung cho các quy định của Công ước.

Hải Đông (lược trích)

tin nổi bật

Quảng Nam: Nâng cấp đường biên giới, tuyên truyền Luật Biên phòng Việt Nam tới bà con

UBND tỉnh Quảng Nam vừa phê duyệt dự án 47 tỷ đồng nâng cấp tuyến đường biên giới; Lực lượng Biên phòng tỉnh đổi mới hình thức tuyên truyền Luật Biên phòng Việt Nam tới bà con.

Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2022 tại Bình Dương

TECHFEST VIETNAM 2022 hướng tới tìm kiếm những giải pháp cho các lĩnh vực chịu nhiều tác động của đại dịch Covid-19 và có tiềm năng trong tương lai.

Với lợi thế từ UKVFTA, dư địa cho cá tra xuất khẩu sang thị trường này vẫn rộng mở

Lạm phát tại Anh liên tục tăng nóng kể từ đầu năm nay, song dư địa cho cá tra xuất khẩu sang thị trường này vẫn đang rộng mở, đặc biệt với lợi thế thuế quan nhập khẩu theo hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Anh (UKVFTA).

Cạnh tranh trên thị trường Anh, phải nắm bắt được xu thế thị trường, văn hóa tiêu dùng

Nếu doanh nghiệp chịu khó đáp ứng, năng lực cạnh tranh sẽ phát triển trong dài hạn. Và không nên coi các tiêu chuẩn, quy định như rào cản, mà đây chính là thách thức để doanh nghiệp học hỏi vượt qua, vươn lên.

Đẩy mạnh chuyển đổi số ngành tài nguyên và môi trường tỉnh Bình Dương

Sở Tài nguyên và Môi trường Bình Dương đã và đang đẩy mạnh chuyển đổi số, từ đó có những đóng góp tích cực, hiệu quả trong công cuộc xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội.

“Dân vận khéo” trong thực hiện nếp sống văn hóa văn minh ở xã Minh Hòa

Đề án “Công tác dân vận tham gia xây dựng nếp sống văn hóa văn minh” ở Minh Hòa, huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương đã từng bước đi vào cuộc sống và trở thành phong trào thi đua sôi nổi, thu hút đông đảo nhân dân tham gia.

Hội thảo Biển Đông lần thứ 14: "Biển hòa bình – Phục hồi bền vững"

Hội thảo Biển Đông lần thứ 14 hướng tới mục tiêu tìm hiểu những thay đổi địa chính trị toàn cầu mới nhất trên Biển Đông, xác định các rủi ro tiềm ẩn và tìm cách khôi phục lòng tin, thúc đẩy đối thoại và hợp tác.

Bế mạc Hội thảo quốc tế về Biển Đông lần thứ 14

Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 14 về chủ đề “Biển hòa bình-Phục hồi bền vững” đã kết thúc tốt đẹp

Xuất khẩu thủy sản sang Anh đang có những tín hiệu tích cực

Dư địa cho cá tra xuất khẩu sang thị trường này vẫn đang rộng mở, đặc biệt với lợi thế thuế quan NK theo hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Anh (UKVFTA).

Bình Dương tăng cường hợp tác với tỉnh Yamaguchi (Nhật Bản)

Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương đề nghị tăng cường hợp tác nhiều lĩnh vực từ công nghiệp, khoa học công nghệ, y tế, giáo dục và nông nghiệp công nghệ cao… với tỉnh Yamaguchi (Nhật Bản).

Hội chợ Sâm Lai Châu năm 2022: Dấu ấn quan trọng và lan tỏa nhiều giá trị

Hội chợ Sâm Lai Châu năm 2022 đã tạo được sức lan tỏa, mang lại nhiều giá trị, những dấu ấn quan trọng, góp phần giới thiệu tiềm năng, lợi thế, chính sách ưu đãi đầu tư phát triển và quảng bá cây sâm bản địa quý hiếm.

Bình Dương tận dụng các Hiệp định thương mại tự do hiệu quả của các DN trên địa bàn

Với Hiệp định UKVFTA: Bình Dương xuất khẩu đạt 224,1 triệu USD, giảm 15,22% so với cùng kỳ, chiếm 0,8% tổng kinh ngạch xuất khẩu cả tỉnh; nhập khẩu đạt 43 triệu USD, giảm 26,75% so với cùng kỳ

Luật Đất đai sửa đổi cần khắc phục những bất cập đang có trong luật hiện hành

Theo đại biểu Trần Nhật Minh, việc sửa đổi lần này cần khắc phục những bất cập đang có trong luật hiện hành, đảm bảo thống nhất trong hệ thống pháp luật, đảm bảo quyền lợi của người sử dụng đất.

Những cách thức thoát nghèo đầy năng động của người dân huyện Văn Chấn

Bằng sự nỗ lực của chính mình cùng những chính sách hỗ trợ, những chương trình mục tiêu, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, nhiều người dân ở huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái đã vươn lên làm giàu từ chính quê hương mình.

An ninh, an toàn, tự do hàng hải, hàng không tại Biển Đông là lợi ích chung

Các nước kêu gọi ASEAN và Trung Quốc thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố Ứng xử giữa các Bên ở Biển Đông (DOC), xây dựng Bộ Quy tắc Ứng xử tại Biển Đông (COC) hiệu quả, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982.