Bác sĩ chỉ cách hạ sốt an toàn cho trẻ sốt xuất huyết

Dùng thuốc hạ sốt sai có thể khiến trẻ sốt xuất huyết nguy kịch. Ngay cả loại thuốc phù hợp, nếu uống sai cách cũng gây hại cho gan của bệnh nhi.

Tiến sĩ bác sĩ Nguyễn Minh Tuấn, Trưởng khoa Sốt xuất huyết, Bệnh viện Nhi đồng 1 TP.HCM cho biết, trẻ dưới 6 tuổi nếu sốt cao không hạ liên tục rất dễ bị co giật. Do đó, hạ sốt là mối quan tâm đầu tiên của phụ huynh khi con mắc sốt xuất huyết hoặc các bệnh nhiễm trùng khác. 

Với sốt xuất huyết, loại thuốc an toàn để hạ sốt cho trẻ là paracetamol. Thuốc có thể ở dạng viên, gói, siro hoặc dạng đặt hậu môn nhưng liều dùng phải dựa trên cân nặng. Liều thông tường là 10-15mg/kg cân nặng/lần, lặp lại sau 4-6 giờ.

Bác sĩ Minh Tuấn lưu ý, thuốc chỉ nên sử dụng khi trẻ sốt từ 39 độ C trở lên, không dùng thường quy hay quá sớm, quá nhiều. Lý do vì virus dengue (gây bệnh sốt xuất huyết) có thể ảnh hưởng chức năng gan, bệnh dễ biến chứng suy gan. Nếu sử dụng paracetamol “dễ dãi”, gan của trẻ sẽ càng dễ bị tổn thương hơn.

Bệnh sốt xuất huyết đang vào mùa, rất nhiều ca nặng.

Tuy nhiên, nếu trẻ có tiền sử dị ứng với paracetamol, hạ sốt bằng thuốc khác có hiệu quả không? Một số thuốc như aspirin, ibuprofen cũng có tác dụng hạ sốt, giảm đau nhưng bác sĩ cảnh báo, tuyệt đối không sử dụng cho trẻ mắc sốt xuất huyết.

Bác sĩ Nguyễn Minh Tuấn lý giải, trẻ sốt xuất huyết dễ bị xuất huyết tiêu hóa, chảy máu chân răng, chảy máu mũi, ra máu âm đạo… do tăng tính thấm thành mạch, giảm tiểu cầu, rối loạn đông máu.

Thuốc aspirin, ibuprofen ngoài tác dụng hạ sốt còn ức chế chức năng tiểu cầu, giảm độ tập trung tiểu cầu, làm cho tiểu cầu không còn khả năng cầm máu. Bệnh nhân sốt xuất huyết uống hai thuốc trên sẽ có nguy cơ cơ xuất huyết tiêu hóa do viêm loét dạ dày tá tràng. 

Phương án an toàn nhất lúc này là lau mát cho trẻ. Phụ huynh dùng khăn bông nhỏ nhúng nước ấm vừa phải, vắt khô và đắp trên những vùng mạch máu lớn đi qua như hai bên cổ, hai bên nách, hai bên háng của trẻ. Lau mát trên trán, lau ngực và nới rộng quần áo và nên cho trẻ uống thêm nhiều nước. 

Thông thường, khoảng 1 giờ sau khi lau mát, nhiệt độ của trẻ sẽ giảm từ 39 độ C xuống dưới 38,5 độ C. Việc lau mát có thể lặp lại sau đó nhiều lần. 

"Đây là biện pháp rất hiệu quả và an toàn", bác sĩ Tuấn khẳng định. Tuy nhiên, ông cũng bày tỏ lo ngại khi còn tồn tại quan niệm sai lầm như cạo gió, cắt lể để giải cảm, hạ sốt, chữa đau nhức mình trong dân gian. 

Vị trí cạo gió da sẽ bị trầy, đỏ bầm hoặc rỉ máu. Các vết cắt lể chảy máu có thể không cầm được vì đặc điểm của bệnh là xuất huyết. Từ đây, vi trùng xâm nhập bên ngoài vào gây nhiễm trùng máu, diễn tiến sốc nhiễm trùng. Trẻ sẽ nguy kịch vì bệnh cảnh rất nặng. 

"Tuyệt đối không cạo gió, cắt lể khi trẻ sốt xuất huyết", bác sĩ nói.

Hạ sốt đúng cách cho trẻ rất quan trọng.

Để chăm sóc trẻ sốt xuất huyết tại nhà, bác sĩ khuyên trẻ cần bù nhiều nước, ăn đồ ăn mềm, loãng dễ tiêu như cháo, súp, nước trái cây nhưng tránh các món màu nâu đỏ để phát hiện nếu xuất huyết tiêu hóa. Khuyến khích trẻ uống nhiều nước để tránh tình trạng cô đặc máu do thất thoát huyết tương.

Ông nhấn mạnh, phụ huynh cần theo dõi kỹ thời gian từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 6 của bệnh, trẻ có thể giảm sốt nhưng dễ trở nặng nhất. Nếu lúc này, trẻ chảy máu mũi, chảy máu răng, lừ đừ, đau bụng, nôn ói, đi ngoài phân đen, mệt mỏi… cần được đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức để tránh vào sốc. Đây là khác biệt của sốt xuất huyết so với các bệnh siêu vi hay nhiễm trùng khác: giảm sốt nhưng vẫn nguy kịch.

Cũng tại bệnh viện Nhi đồng 1 TP.HCM, các bác sĩ vừa cứu sống 2 trẻ dưới 1 tuổi sốc sốt xuất huyết nặng. Hai trẻ đều bị sốt cao 3 ngày, đến ngày thứ 4 giảm sốt nhưng lừ đừ, bú kém, tay chân lạnh, môi tái nên gia đình đưa đi khám.

Các bé được chuyển cấp cứu trong tình trạng trụy tim mạch, huyết áp không đo được, gan to, chấm xuất huyết rải rác kèm máu cô đặc. Ngoài ra, trẻ còn bị suy hô hấp nặng do phù mô kẽ và tràn dịch màng phổi, màng bụng lượng nhiều được hỗ trợ bằng thông khí áp lực dương liên tục qua mũi.

Sau nhiều ngày nỗ lực điều trị, trẻ mới qua giai đoạn nguy kịch và phục hồi, xuất viện sau đó. 

Linh Giao

Sốt xuất huyết gần vào mùa: Triệu chứng, nguyên nhân và cách phòng tránhSốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm khá nguy hiểm, nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến nhiều biến chứng sức khỏe, thậm chí gây tử vong.

tin nổi bật

Đường Vị An - Công thức thảo dược ngừa nguy cơ biến chứng bệnh tiểu đường

Lá dâu, lá dây thìa canh... là những thảo dược có công dụng tốt trong việc hỗ trợ ổn định đường huyết, giúp phòng ngừa những biến chứng nguy hiểm do tiểu đường gây nên.

Đi khám vì sưng mang tai, người đàn ông phát hiện mắc u hiếm

Nam bệnh nhân mắc khối u khoảng bên họng, một loại u vùng đầu cổ khá hiếm gặp, đường kính lên tới 10 cm.

Nam thanh niên nhồi máu cơ tim sau bữa rượu

Sau bữa rượu liên hoan, nam thanh niên 26 tuổi nôn, đau ngực trái, khó thở phải đi cấp cứu gấp.

Bí quyết khỏe mạnh của ca sĩ 80 tuổi vẫn hát trên sân khấu

Huyền thoại Paul McCartney bắt đầu ăn chay gần 50 năm trước, thường xuyên tập luyện yoga vào buổi sáng.

Những thực phẩm phổ biến cản trở việc giảm cân

Ăn nhiều cơm, mì ăn liền, thịt hay uống nước trái cây không giúp bạn loại bỏ mỡ thừa.

Người đàn ông 2 lần chữa khỏi ung thư nhờ phát hiện sớm triệu chứng

Ông Seddon được chẩn đoán mắc ung thư tuyến tiền liệt vào năm 2018 và ung thư vòm họng vào năm ngoái.

Nhiễm biến thể BA.5 người bệnh có triệu chứng gì?

Dòng virus BA.5 thuộc biến thể Omicron chủ yếu tác động tới đường hô hấp trên, khiến người bệnh sốt, ớn lạnh, mất khứu giác, ho, nghẹt mũi, sổ mũi…

Ngã xe đạp, bé trai bị thủng tầng sinh môn

Phần nhựa của bàn đạp xe bị vỡ, trơ ra lõi kim loại. Cậu bé đạp xe bị ngã, bị kim loại đâm vào cơ thể, chảy máu rất nhiều.

Vắc xin Covid-19 hiện nay có hiệu lực với biến thể BA.5 của Omicron?

Các chuyên gia cho rằng việc Việt Nam đã ghi nhận sự xâm nhập biến thể BA.5 của Omicron là điều tất yếu.

Niềm vui bất ngờ của người đàn ông trẻ khuyên vợ đi tìm chồng khác

Gặp tai nạn lao động phải nằm một chỗ, anh Đức nhiều lần muốn kết thúc cuộc sống và khuyên vợ nên đi tìm hạnh phúc mới.

BV Mắt Trung ương lên tiếng nhiều đối tượng lừa đảo 'hồ sơ vàng' khám, chữa bệnh miễn phí

Một số đối tượng tự xưng là cán bộ của Bệnh viện Mắt Trung ương thông báo cho người dân đã được duyệt vào danh sách "hồ sơ vàng", miễn phí khám chữa bệnh trong nhiều năm.

Hương Anh Fitness Yoga kỷ niệm 10 năm thành lập

Ngày 26/6, Trung tâm Hương Anh Fitness Yoga tổ chức Lễ kỷ niệm 10 năm hành trình thắp sáng Yoga Việt Nam (2012-2022) tại trụ sở chính.

Người phụ nữ lại mắc bệnh lý hiếm gặp, 15.000 người mới có 1 người mắc

Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức vừa điều trị thành công cho một phụ nữ mắc chứng bệnh hiếm có đa u mỡ đối xứng.

Bệnh viện đa khoa triệu đô xuống cấp sau nhiều năm 'đắp chiếu'

Sau khi xây xong một số hạng mục, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hạ Long (phường Hùng Thắng, TP Hạ Long, Quảng Ninh) bỏ hoang, cỏ mọc um tùm.

Nhiều ca sốt xuất huyết nguy kịch vì thiếu dịch truyền, Việt Nam lên kế hoạch sản xuất

Dung dịch cao phân tử Dextran chỉ dùng riêng cho sốt xuất huyết nặng. Hiện nay chỉ còn duy nhất công ty tại Thái Lan sản xuất. 2 năm qua, cả nước đều thiếu dịch truyền này.