Hỗ trợ doanh nghiệp: Không đo được sẽ không làm được

Cái gì đo được thì mới làm được: Công cụ giám sát từng địa phương, bộ ngành trong việc hỗ trợ doanh nghiệp.

 - Cái gì đo được thì mới làm được: Công cụ giám sát từng địa phương, bộ ngành trong việc hỗ trợ doanh nghiệp.

LTS: Nhóm chuyên gia toàn cầu thuộc Sáng kiến Việt Nam (trụ sở tại ĐH Indiana, Hoa Kỳ) khuyến nghị một hệ thống giám sát quốc gia để phát triển doanh nghiệp. VietNamNet giới thiệu cùng bạn đọc:

Không phải ngẫu nhiên mà một trong những việc lớn đầu tiên Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chọn làm sau khi nhậm chức là tiến hành một hội nghị lớn với doanh nghiệp.

{keywords}

Đối thoại với doanh nghiệp để lắng nghe những khó khăn, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đặt doanh nghiệp vào trung tâm đổi mới của nền kinh tế.

Sự có mặt của nhiều ủy viên Bộ Chính trị, các Phó Thủ tướng, các bộ trưởng hùng hậu cho thấy Chính phủ gửi đi một tín hiệu quan trọng: quyết tâm đổi mới kinh tế và đặt doanh nghiệp là yếu tố trung tâm để đạt được sứ mệnh này.

Nhưng việc này đầy thách thức, chỉ quyết tâm thôi thì không đủ. Vậy cách nào thực hiện?

Cần một hệ thống giám sát tin cậy

Tổ sư của ngành quản lý hiện đại Peter Drucker có một câu nói nổi tiếng là “Cái gì mà không đo được thì sẽ không làm được”. Nghĩa là, nếu chúng ta không đo và công bố chỉ số môi trường biển đều đặn, thì biển của chúng ta sẽ dễ thành bãi rác thải.

Nếu Chính phủ không đo và công bố định kỳ chỉ số về phát triển doanh nghiệp của địa phương, bộ ngành nào, thì sẽ khó hỗ trợ doanh nghiệp ở đó.

Do vậy, Chính phủ cần xây dựng một hệ thống đánh giá, giám sát đáng tin cậy cho việc hỗ trợ doanh nghiệp của từng địa phương, bộ ngành. Mỗi địa phương, bộ ngành cũng cần có thước đo hiệu quả để biết các đơn vị trực thuộc phục vụ doanh nghiệp thế nào.

Nếu không đo được, thì nơi làm tốt cũng như nơi nhũng nhiễu, không ai phải chịu trách nhiệm với doanh nghiệp. Trách nhiệm của người đứng đầu vì thế cũng rất khó thực hiện.

Có 7 nguyên tắc của hệ thống giám sát phát triển doanh nghiệp

Nguyên tắc 1 - Chọn chỉ số đúng:

Chỉ số đúng là chỉ số thể hiện trung thực sự phát triển doanh nghiệp, dễ đo, và khó bị thổi phồng. Chỉ số phải chuẩn thì cố gắng của các bộ ngành, địa phương mới đúng hướng. Mỗi bộ cần có bộ chỉ số riêng dựa trên chức năng của mình, và khác với bộ chỉ số dành cho các tỉnh.

Nguyên tắc 2 - Đo đầu ra:

Thay vì dùng các chỉ số đầu vào chúng ta quen sử dụng (như tổng số tín dụng được cấp, số giấy phép được duyệt, vv.) nên dùng các chỉ số đầu ra (như doanh thu, số việc làm, lợi nhuận doanh nghiệp tạo ra).

Nếu ta dùng chỉ số đầu vào làm căn cứ đánh giá thì chính quyền có thể tăng các đầu vào này một cách lãng phí, không hiệu quả cho doanh nghiệp. Nếu ta dùng chỉ số đầu ra thì chính quyền sẽ tìm mọi giải pháphiệu quả để tăng đầu ra cho doanh nghiệp như doanh thu, lợi nhuận, và việc làm. Đó chính là cái doanh nghiệp cần.

Nguyên tắc 3 - Doanh nghiệp tham gia:

Đối tượng phục vụ của hệ thống này giám sát là doanh nghiệp nên họ cần được tham gia vào việc thiết kết hệ thống và chọn chỉ số. Sự thống nhất của Chính phủ với từng bộ ngành về bộ chỉ số, cùng với sự đóng góp của các chuyên gia độc lập là rất cần thiết.

Nguyên tắc 4 - Đánh giá độc lập:

Việc thu thập số liệu đánh giá không nên để cho đơn vị bị giám sát báo cáo lên, mà cần để một cơ quan trung ương, hoặc một tổ chức độc lập có uy tín khảo sát, đánh giá. Cái này chúng ta đã có kinh nghiệm thành công từ Chỉ số Cạnh tranh tỉnh.

Nguyên tắc 5 - Công bố công khai:

Minh bạch, công khai là chìa khóa cho kỷ luật, kỷ cương, và là cách tốt nhất để gây dựng niềm tin từ cộng đồng doanh nghiệp. Chỉ cần công khai kết quả chỉ số thì tự địa phương, bộ ngành có động lực mạnh phấn đấu.

Nguyên tắc 6 - So sách với chính nó:

Không thể so sánh chỉ số của Hà Nội với Cà Mau vì các điều kiện đặc thù của mỗi địa phương. Cũng không thể so sánh kết quả thực hiện nhiệm vụ của Bộ Tài chính với Bộ Công thương do những chức năng khác nhau. Do vậy, Chính phủ sử dụng bộ chỉ số này để giám sát sự tiến bộ của từng đơn vị qua thời gian, so sánh với kết quả của chính đơn vị đó qua các năm.

Nguyên tắc 7- Trách nhiệm của người đứng đầu:

Chính phủ giao cho người đứng đầu bộ ngành, địa phương quyền và trách nhiệm cải thiện chỉ số đầu ra này. Họ có trách nhiệm phát triển doanh nghiệp, và quyền huy động mọi nguồn lực trong đơn vị để thực hiện mục tiêu này.

Ứng dụng hoàn cảnh Việt Nam

Kinh nghiệm quốc tế có thể cho ta một số bài học. Tại Trung Quốc, Chính phủ trung ương giao trách nhiệm cho lãnh đạo các tỉnh phải phát triển GDP cấp tỉnh.

Các nghiên cứu gần đây chỉ ra là lãnh đạo các tỉnh ở Trung Quốc thổi phồng GDP khá dễ dàng. Hơn nữa, một số lãnh đạo tỉnh còn đầu tư ồ ạt, thiếu hiệu quả để tăng GDP.

Ngược lại, các nước OECD thì thường sử dụng số việc làm tạo ra, và mức lương trung bình. Hai chỉ số này này có điểm mạnh là tập trung vào thu nhập của người lao động nhưng có nhược điểm là bỏ qua thu nhập của doanh nghiệp.

Dựa trên kinh nghiệm quốc tế như vậy, nghiên cứu của chúng tôi đưa ra 2 đề xuất.

- Với các địa phương:

Việt Nam nên sử dụng tổng số giá trị gia tăng (bao gồm cả lương và lợi nhuận) do doanh nghiệp trong tỉnh tạo ra làm chỉ số đánh giá sự phát triển của doanh nghiệp của địa phương đó. Chỉ số này Tổng Cục thuế hoặc Tổng cục Thống kê có thể cung cấp dễ dàng và có độ tin cậy khá cao.

- Với các bộ:

Chính phủ có thể đưa ra bộ chỉ số dựa trên thời gian, chi phí và sự hài lòng mà các doanh nghiệp về các chức năng nhiệm vụ của mỗi bộ. Chính phủ có thể xây dựng chương trình Doanh nghiệp chấm điểm chính quyền tương tự như chương trình Dân chấm điểm chính quyền đã có thành công.

Tóm lại, đưa ra các chính sách hỗ trợ hay cho doanh nghiệp là xây cái ngọn, rất cần thiết. Tuy nhiên, tạo được động lực cho từng đơn vị, cán bộ hết lòng phục vụ doanh nghiệp mới là sửa cái gốc.

Khi công bố đều đặn kết quả phục vụ của từng bộ ngành, địa phương, thì lãnh đạo các đơn vị sẽ có động lực và trách nhiệm mạnh mẽ để phát triển doanh nghiệp. Xây dựng được một hệ thống thông tin, giám sát hiệu quả như vậy là đi đến cái gốc của vấn đề. Vì thông tin là sức mạnh.

PGS Trần Ngọc Anh (Đại học Indiana, Hoa Kỳ), TS Nguyễn Lan Hương (Viện Chiến lược phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư), Nhóm Sáng kiến Việt Nam

tin nổi bật

Thông tin nổi bật trong chỉ đạo, điều hành của Chính phủ và Thủ tướng

Trong 6 tháng đầu năm 2022, Lãnh đạo Chính phủ đã có hơn 30 chuyến công tác hoặc làm việc với các địa phương; đã xử lý hơn 230 kiến nghị của các địa phương, cơ quan, đơn vị.

Phó Thủ tướng: Tuyệt đối không chủ quan trước hoàn lưu bão số 1

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương cần cảnh giác, tuyệt đối không chủ quan với tình huống gió mạnh tại khu vực ven biển và mưa lớn do hoàn lưu bão gây lũ lụt, sạt lở đất tại các tỉnh miền núi phía bắc.

Việt Nam phản đối Đài Loan tập trận tại đảo Ba Bình

Việt Nam kiên quyết phản đối và yêu cầu Đài Loan hủy bỏ hoạt động trái phép và không tái diễn vi phạm tương tự.

Chủ tịch nước: Bến Tre cần phấn đấu trở thành tỉnh khá cả nước vào năm 2030

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc mong muốn Bến Tre cần phấn đấu trở thành tỉnh khá cả nước vào năm 2030.

Thủ tướng: Tây Nguyên cần phát triển nhanh, bền vững, hài hòa

Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, việc tổng kết Nghị quyết số 10-NQ/TW và Kết luận số 12-KL/TW của Bộ Chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng với việc phát triển Tây Nguyên thời gian tới.

Thượng tá Nguyễn Hồng Phong làm Giám đốc Công an Hà Tĩnh

Phó cục trưởng Cục An ninh đối nội Thượng tá Nguyễn Hồng Phong vừa được bổ nhiệm làm Giám đốc Công an tỉnh Hà Tĩnh từ ngày 1/7.

Hà Nội khuyết Chủ tịch UBND TP sẽ có ảnh hưởng đến kỳ họp HĐND

HĐND TP Hà Nội sáng nay (1/7) tổ chức họp báo thông tin về kỳ họp thứ 7 HĐND thành phố khoá XVI.

Thiếu tướng Nguyễn Sỹ Quang làm Giám đốc Công an Đồng Nai

Lãnh đạo Bộ Công an công bố quyết định điều động, bổ nhiệm Thiếu tướng Nguyễn Sỹ Quang, Phó Giám đốc Công TP.HCM làm Giám đốc Công an tỉnh Đồng Nai.

Thủ tướng chủ trì hội nghị tổng kết sau 20 năm phát triển vùng Tây Nguyên

Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung trao đổi, đánh giá thực trạng việc tổ chức triển khai và kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân sau 20 năm thực hiện Nghị quyết 10-NQ/TW và Kết luận số 12-KL/TW đối với vùng Tây Nguyên.

Đề nghị tăng phòng ngừa, giảm xử hình sự để không phải xử lý nhiều cán bộ

VKSND tối cao kiến nghị Tổng Bí thư, Bộ Chính trị, Trung ương cho chủ trương phòng chống tham nhũng, tiêu cực theo hướng tăng phòng ngừa, giảm xử lý hình sự để không phải băn khoăn “phải xử lý nhiều cán bộ, đồng chí của mình”.

Thứ trưởng Công an: Vụ Việt Á là điển hình cho thấy cán bộ chưa biết sợ

Thứ trưởng Công an lưu ý tham nhũng, tiêu cực vẫn tiềm ẩn rất lớn, nhiều “đối tượng chưa biết sợ” như vụ Việt Á dù trước đó đã xử lý vụ CDC Hà Nội lợi dụng dịch bệnh để trục lợi nhưng nhóm cán bộ vẫn chưa biết sợ.

Tổng Bí thư: 'Không được cậy có quyền, uốn thẳng thành cong'

Tổng Bí thư nhắc lại, “Ban Chỉ đạo phải trong sạch, xứng đáng, nếu nhúng chàm thì nói không ai nghe. Ai trong Ban Chỉ đạo vi phạm tội sẽ xử lý trước. Không được cậy mình có quyền muốn làm gì làm, muốn uốn thẳng thành cong”.

Trưởng Ban Nội chính T.Ư: Nhiều án tham nhũng nghiêm trọng có bóng dáng cán bộ tiếp tay

Trưởng Ban Nội chính Trung ương nêu thực tế, đằng sau những vụ việc, vụ án tham nhũng, tiêu cực nhất là những vụ án đặc biệt nghiêm trọng có bóng dáng cán bộ, công chức tiếp tay, bao che, đồng phạm, thậm chí là chủ mưu, cầm đầu.

Quốc hội Anh có các nghị sỹ luôn ủng hộ Việt Nam như những người bạn

Nhận lời mời của Chủ tịch Thượng viện Anh John Mcfall và Chủ tịch Hạ viện Lindsay Hoyle, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam thăm chính thức Vương quốc Anh từ ngày 28 - 30/6.

Phòng chống tham nhũng không chịu bất cứ tác động không trong sáng nào

Từ khi thành lập đến nay, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, tiêu cực đã quyết liệt chỉ đạo xử lý các vụ án, vụ việc tham nhũng, tiêu cực, không chịu bất cứ tác động không trong sáng nào.