Minh bạch để hạn chế tình trạng "hổ báo cáo chồn" trong hoạt động báo chí

Vừa qua không ít địa phương, cơ quan, doanh nghiệp phản ánh đã bị quấy nhiễu, gây phiền hà bởi một số phóng viên đã đặt vấn đề nằm ngoài chuyên ngành, tôn chỉ mục đích của ngành báo chí.

 

Mới đây, khi chia sẻ với Góc nhìn thẳng, Báo VietnamNet, ông Nguyễn Văn Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Báo chí (Bộ Thông tin & Truyền thông) cho hay, việc hoạt động báo chí đang bị lợi dụng, gây phiền hà cho cơ quan quản lý, doanh nghiệp là vấn đề rất đáng quan tâm, đặc biệt những vụ việc như vậy có xu hướng tăng trong thời gian vừa qua.

Đơn cử, tình trạng "suy đoán có tội" phát triển trong báo chí hiện nay gây thiệt hại rất lớn đến cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp, làm giảm lòng tin của công chúng, của chính quyền các cấp vào báo chí.

Một số văn phòng đại diện, phóng viên thường trú của cơ quan báo chí tại địa phương, đội ngũ cộng tác viên hoạt động không đúng chức năng, nhiệm vụ, vi phạm đạo đức nghề nghiệp. Nhiều trường hợp phóng viên chỉ soi mói, tìm sơ hở, hạn chế của tổ chức, doanh nghiệp, của địa phương để gây áp lực với động cơ không lành mạnh.

{keywords}

Cơ quan ANĐT Công an TP.Cần Thơ đã chuyển hồ sơ vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản có liên quan tới Trưởng Văn phòng đại diện phía Nam của Tạp chí Hướng nghiệp và Hòa nhập đến công an Q.Ninh Kiều để tiếp tục điều tra theo thẩm quyền.

Thậm chí, có tình trạng phóng viên kết thành những "liên minh báo chí", tổ chức theo nhóm, lấy danh nghĩa đi tác nghiệp nhằm  sách nhiễu, vòi vĩnh doanh nghiệp, theo kiểu ép kí hợp đồng quảng cáo, hợp đồng truyền thông và gỡ, sửa bài sau khi đăng một cách tùy tiện, vụ lợi. Cá biệt, một số phóng viên, nhà báo đã vi phạm pháp luật trong quá trình tác nghiệp, bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Từ góc nhìn của cơ quan quản lý, Nguyễn Văn Hiếu phân tích, thứ nhất, bản thân phóng viên khi đi tác nghiệp không thực hiện đúng quy định pháp luật trong quá trình tác nghiệp.

Thứ hai, trong quá trình tác nghiệp đôi khi không thực hiện đúng quy định đạo đức nghề nghiệp người làm báo. Bản thân cơ quan báo chí có sự buông lỏng, dễ dãi trong việc cấp giấy giới thiệu, cử phóng viên, nhà báo đi tác nghiệp không đúng tôn chỉ mục đích, chuyên ngành của mình.

Thứ ba, cơ quan chủ quản không thực hiện đầy đủ trách nhiệm trong việc chỉ đạo cơ quan báo chí, phóng viên trong quá trình tác nghiệp cũng như quá trình đăng tải nội dung thông tin, đảm bảo đúng tôn chỉ mục đích, theo trách nhiệm của mình, theo Luật Báo chí.

Và, một điểm rất quan trọng nữa các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp theo quy định của pháp luật, đối với quyền của mình đôi khi không nhận thức đầy đủ và thực hiện một cách rõ ràng, dẫn đến tình trạng có sự nể nang, cho rằng báo chí là một quyền lực rất lớn.

Trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan báo chí

Cách đây một vài năm khá phổ biến tình trạng nhiều cơ quan báo chí đã cung cấp cho phóng viên những giấy giới thiệu có nội dung chung chung, thời hạn khá dài. Từ đây, phóng viên có quyền rất lớn để nhũng nhiễu cho các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.

Sau đó, Bộ Thông tin & Truyền thông cũng đã biết việc này và vào cuối năm 2018 đã có văn bản hướng dẫn cho các sở, các cơ quan báo chí khi cấp giấy giới thiệu cho phóng viên, những phóng viên chưa có thẻ nhà báo để tác nghiệp. Trong đó, yêu cầu rất rõ giấy giới thiệu phải ghi rõ làm việc với cơ quan, tổ chức nào, trong thời gian nào, về nội dung gì. Việc cấp phải do lãnh đạo cơ quan báo chí cấp.

Việc cấp giấy giới thiệu không chính tắc thể hiện ở một số điểm như không do lãnh đạo cơ quan báo chí cấp, nội dung chung chung, không chỉ rõ cơ quan tổ chức, hoặc về việc gì. Những giấy giới thiệu như thế không đảm bảo yêu cầu tác nghiệp báo chí. Với giấy giới thiệu này, cơ quan, tổ chức có quyền cân nhắc cung cấp hay từ chối cung cấp thông tin. 

Trong dự thảo nghị định 159 sửa đổi đã trình lên Chính phủ, đã xin ý kiến thành viên Chính phủ, đang hoàn chỉnh để trình Chính phủ ban hành trong thời gian tới, có hành vi bị xử lý vi phạm, đó là việc người đứng đầu cơ quan báo chí hoặc người được giao quyền cử phóng viên, nhà báo đi tác nghiệp không đúng tôn chỉ, mục đích cũng là một hành vi bị xử lý vi phạm hành chính.

Đa dạng hình thức thông tin

Để hạn chế tối đa tình trạng "hổ báo cáo chồn" trong hoạt động báo chí thì yếu tố công khai, minh bạch là điều cần được tính đến đầu tiên.

Lãnh đạo Bộ TT&TT mới đây đã có công văn gửi các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; Tỉnh ủy, Thành ủy, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; các cơ quan báo chí. Trong văn bản này có nội dung, các tổ chức có liên quan, trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình xem xét, cân nhắc việc cung cấp thông tin khi nhận được yêu cầu cung cấp thông tin của cơ quan báo chí, bảo đảm các cơ quan báo chí hoạt động đúng pháp luật, đúng tôn chỉ, mục đích. 

Điều này hoàn toàn phù hợp với luật phòng chống tham nhũng trước đây và luật phòng chống tham nhũng 2018. Điều 75 quy định rất rõ nhà báo có trách nhiệm phản ánh khách quan, trung thực, chấp hành các quy định pháp luật về báo chí, quy định đạo đức nghề nghiệp khi đưa tin về phòng chống tham nhũng. Hoàn toàn không có yếu tố cản trở ở đây.

Luật Báo chí quy định rất rõ quyền, nghĩa vụ các bên. Trong đó, có quyền, nghĩa vụ của nhà báo cũng như quyền, nghĩa vụ của các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác. 

Trong văn bản 2595 của Bộ Thông tin &Truyền thông đã nói rất rõ tôn chỉ, mục đích của từng cơ quan báo chí, và chúng tôi đã đăng tải toàn bộ trong Cổng thông tin của Bộ. Khi cơ quan, tổ chức, cá nhân tiếp xúc, nhận được đề nghị của các phóng viên, nhà báo, có quyền cân nhắc hoạt động của cơ quan, lĩnh vực của mình để cân nhắc việc cung cấp thông tin đó.

Về giải pháp, liên quan đến các thông tin về công khai, minh bạch đã được hoàn thiện dần theo Luật Phòng chống tham nhũng, Luật Thanh tra và pháp luật  các chuyên ngành khác.

“Tôi đề nghị các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thông tin cần công khai, minh bạch, có thể dùng các hình thức thông tin khác như cổng thông tin của mình, đăng tải, công khai theo các hình thức pháp luật quy định, để cơ quan, báo chí người dân cũng tham gia giám sát. Đây sẽ là thông tin chính thống mà cơ quan báo chí có thể khai thác, giảm bớt việc phải đến trực tiếp trao đổi với cơ quan, tổ chức, đỡ mất thời gian và gặp phải các vấn đề khác”, ông Hiếu góp bàn.

Hồng Thúy 

tin nổi bật

BR-VT tăng cường phòng, chống dịch bệnh động vật các tháng cuối năm 2022, đầu năm 2023

UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu vừa ban hành Chỉ thị số 7473/CT-BNN-TY về việc tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh động vật các tháng cuối năm 2022 và đầu năm 2023 theo quy định.

BR-VT kiến nghị 6 nhóm vấn đề nhằm thúc đẩy triển khai hiệu quả Nghị quyết 24

Để có thể sớm hiện thực hóa được các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp mà Nghị quyết 24 đã đề ra, tỉnh xin được đề xuất, kiến nghị kiến nghị 6 nội dung.

Quảng Nam: Nâng cấp đường biên giới, tuyên truyền Luật Biên phòng Việt Nam tới bà con

UBND tỉnh Quảng Nam vừa phê duyệt dự án 47 tỷ đồng nâng cấp tuyến đường biên giới; Lực lượng Biên phòng tỉnh đổi mới hình thức tuyên truyền Luật Biên phòng Việt Nam tới bà con.

Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2022 tại Bình Dương

TECHFEST VIETNAM 2022 hướng tới tìm kiếm những giải pháp cho các lĩnh vực chịu nhiều tác động của đại dịch Covid-19 và có tiềm năng trong tương lai.

Công tác kết hợp nghỉ dưỡng: Xu hướng mới sau đại dịch

Công tác kết hợp nghỉ dưỡng là một xu hướng mới trong lĩnh vực du lịch trong thời gian gần đây.

Với lợi thế từ UKVFTA, dư địa cho cá tra xuất khẩu sang thị trường này vẫn rộng mở

Lạm phát tại Anh liên tục tăng nóng kể từ đầu năm nay, song dư địa cho cá tra xuất khẩu sang thị trường này vẫn đang rộng mở, đặc biệt với lợi thế thuế quan nhập khẩu theo hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Anh (UKVFTA).

Cạnh tranh trên thị trường Anh, phải nắm bắt được xu thế thị trường, văn hóa tiêu dùng

Nếu doanh nghiệp chịu khó đáp ứng, năng lực cạnh tranh sẽ phát triển trong dài hạn. Và không nên coi các tiêu chuẩn, quy định như rào cản, mà đây chính là thách thức để doanh nghiệp học hỏi vượt qua, vươn lên.

Đẩy mạnh chuyển đổi số ngành tài nguyên và môi trường tỉnh Bình Dương

Sở Tài nguyên và Môi trường Bình Dương đã và đang đẩy mạnh chuyển đổi số, từ đó có những đóng góp tích cực, hiệu quả trong công cuộc xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội.

“Dân vận khéo” trong thực hiện nếp sống văn hóa văn minh ở xã Minh Hòa

Đề án “Công tác dân vận tham gia xây dựng nếp sống văn hóa văn minh” ở Minh Hòa, huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương đã từng bước đi vào cuộc sống và trở thành phong trào thi đua sôi nổi, thu hút đông đảo nhân dân tham gia.

Hội thảo Biển Đông lần thứ 14: "Biển hòa bình – Phục hồi bền vững"

Hội thảo Biển Đông lần thứ 14 hướng tới mục tiêu tìm hiểu những thay đổi địa chính trị toàn cầu mới nhất trên Biển Đông, xác định các rủi ro tiềm ẩn và tìm cách khôi phục lòng tin, thúc đẩy đối thoại và hợp tác.

Bế mạc Hội thảo quốc tế về Biển Đông lần thứ 14

Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 14 về chủ đề “Biển hòa bình-Phục hồi bền vững” đã kết thúc tốt đẹp

TP Thủ Dầu Một: Nỗ lực cải cách hành chính phục vụ người dân

Năm 2021 là năm thứ 8 liên tiếp TP Thủ Dầu Một dẫn đầu cấp huyện về Chỉ số cải cách hành chính của tỉnh Bình Dương và có đến 10 đơn vị cấp xã ở tốp dẫn đầu trong 91 xã, phường, thị trấn toàn tình.

Xuất khẩu thủy sản sang Anh đang có những tín hiệu tích cực

Dư địa cho cá tra xuất khẩu sang thị trường này vẫn đang rộng mở, đặc biệt với lợi thế thuế quan NK theo hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Anh (UKVFTA).

Bình Dương tăng cường hợp tác với tỉnh Yamaguchi (Nhật Bản)

Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương đề nghị tăng cường hợp tác nhiều lĩnh vực từ công nghiệp, khoa học công nghệ, y tế, giáo dục và nông nghiệp công nghệ cao… với tỉnh Yamaguchi (Nhật Bản).

Hội chợ Sâm Lai Châu năm 2022: Dấu ấn quan trọng và lan tỏa nhiều giá trị

Hội chợ Sâm Lai Châu năm 2022 đã tạo được sức lan tỏa, mang lại nhiều giá trị, những dấu ấn quan trọng, góp phần giới thiệu tiềm năng, lợi thế, chính sách ưu đãi đầu tư phát triển và quảng bá cây sâm bản địa quý hiếm.