Hành trình 43 năm và tấm bằng “Tổ quốc ghi công”

“Ước nguyện của mẹ tôi chỉ mong được nhìn thấy tấm 'Bằng Tổ quốc ghi công' và được nghe mọi người gọi anh tôi bằng hai tiếng 'Liệt sĩ' thiêng liêng chứ không phải là hai từ “Tử sĩ” của người đảo ngũ như 43 năm qua”.

Ông Trần Văn Sắc, em trai quân nhân Trần Đình Thi bắt đầu câu chuyện về hành trình của người mẹ 93 tuổi, người dành nửa cuộc đời để “tìm lại tên cho con".

Cụ Nguyễn Thị Mùi nhìn ảnh mộ phần quân nhân Trần Đình Thi, nhớ về người con trai 19 tuổi của 43 năm về trước

“Em nó đi bộ đội được 1 năm thì hy sinh. Từ đó đến nay đã hơn 40 năm em nó vẫn chưa được về nhà. Lúc nào tôi cũng nhớ em”, cụ Nguyễn Thị Mùi, mẹ đẻ quân nhân Trần Đình Thi ngậm ngùi nhớ về người con trai 19 tuổi của 43 năm về trước mà cụ vẫn gọi với cái tên thân thương: "Em nó".

Ngậm ngùi 2 tiếng “Tử sĩ”

Quân nhân Trần Đình Thi sinh năm 1959, tại xóm Chăn Nuôi, xã Vạn Thọ, huyện Đại Từ (tỉnh Thái Nguyên), là con trai cả trong gia đình. Tháng 5/1978, anh lên đường nhập ngũ khi tròn 19 tuổi, đóng quân tại Đại đội 4, tiểu đoàn 2, Ban Chỉ huy quân sự huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. 

Cuối năm 1979, gia đình nhận được giấy báo tin và chứng nhận ghi ngày 30/10/1979 với nội dung: “Đồng chí Trần Đình Thi đã chết vào ngày 27/2/1979 tại Bằng Khẩu, Ngân Sơn, Cao Bằng trong trường hợp “Tự ý bỏ nhiệm vụ về phía sau địch bắn chết”. Được xác nhận là Tử sĩ, đơn vị mai táng tại Bằng Khẩu, Ngân Sơn, Cao Bằng”.

“Sau khi nhận được thông tin này, cả gia đình tôi, nhất là bố mẹ tôi rất đau buồn. Đau buồn vì mất con và đau buồn vì phải sống trong tủi nhục khi có con “đảo ngũ” nhưng vẫn bị địch bắn chết”, ông Trần Văn Sắc nhớ lại những ngày tháng đã qua.

Tuy nhiên, những thông tin này lại chỉ dựa vào bản tự thuật sự việc của ông Nông Quốc Thái trên cơ sở cấp dưới cung cấp thông tin, có xác nhận của Thủ trưởng đơn vị Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Cao Bằng ghi ngày 20/10/1979. Ông Thái cũng là người tự thuật cho 2 trường hợp khác tương tự như quân nhân Trần Đình Thi và sau đó đã được minh oan. 

Vì vậy, trong suốt gần 43 năm, gia đình cụ Mùi càng có niềm tin để đi tìm kiếm sự thật cho con mình.

“Rất may, gia đình tôi liên lạc được với một số đồng đội đã chiến đấu cùng anh tôi. Trong đó có người đã khẳng định anh tôi hy sinh tại chiến trường Hà Quảng và được các đồng đội an táng tại đấy chứ không phải là Tử sĩ đảo ngũ”, ông Trần Văn Sắc kể.

Từ đó, gia đình cụ Mùi cùng với 2 đồng đội của quân nhân Trần Đình Thi đã làm đơn gửi lên Bộ Quốc phòng và Quân khu 1 để minh oan.

Đến ngày 15/5/2018, Bộ Chỉ huy quân sự (CHQS) tỉnh Cao Bằng đã tổ chức đối thoại làm rõ trường hợp từ trần của quân nhân Trần Đình Thi. Các bên tại buổi đối thoại đã đi đến kết luận khẳng định “quân nhân Trần Đình Thi hy sinh ngày 17/2/1979 tại xã Trường Hà, Hà Quảng, Cao Bằng và đã được quy tập vào nghĩa trang liệt sĩ huyện Hà Quảng”. 

Vì vậy, ngày 30/5/2018, Bộ CHQS tỉnh Cao Bằng đã thu hồi giấy báo Tử sĩ ký ngày 30/10/1979. Trong đó nêu rõ lý do: “Bản tự thuật của ông Nông Quốc Thái một mình tự thuật, tự ký và kết luận về quân nhân Trần Đình Thi là không đúng bản chất của sự việc và không có giá trị về mặt pháp lý”.

Ngày 1/8/2018, Sở Lao động-Thương binh và Xã hội tỉnh Cao Bằng đã ban hành văn bản xác nhận quân nhân Trần Đình Thi là Liệt sĩ.

Ông Trần Văn Sắc, em trai của quân nhân Trần Đình Thi. Ảnh: Thu Hằng

Ngày 5/11/2018, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thái Nguyên đã cấp giấy báo tử đối với quân nhân Trần Đình Thi với nội dung: “Đơn vị hy sinh huyện đội Hà Quảng; ngày hy sinh 17/2/1979, có mộ số 12, tầng I khu B, nghĩa trang liệt sĩ huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng”.

Ngày 24/4/2019, Cục Chính trị Quân khu I đã có văn bản gửi Cục Chính sách, Tổng Cục Chính trị kèm theo hồ sơ đề nghị xác nhận liệt sĩ và cấp bằng Tổ quốc ghi công đối với quân nhân Trần Đình Thi. Sau đó, Tổng Cục Chính trị đã gửi hồ sơ đến Cục Người có công, Bộ LĐ-TB&XH xem xét giải quyết. 

Đưa vào diện Ủy ban Thường vụ Quốc hội theo dõi, giám sát

Tuy nhiên, trong mấy năm qua, đề nghị của gia đình cụ Mùi vẫn chưa được các cơ quan chức năng chấp thuận với lý do thiếu giấy tờ. Vì vậy, gia đình cụ Nguyễn Thị Mùi đã kêu cứu đến Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên.

Ngày 7/7/2021, Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên đã tiếp nhận đơn của cụ Mùi. Sau khi xem xét đơn và nghiên cứu hồ sơ thấy đề nghị của gia đình cụ Mùi có cơ sở, Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên đã chuyển đơn đến Cục Người có công (Bộ LĐ-TB&XH), Bộ Quốc phòng và thực hiện giám sát quá trình giải quyết.

Liên tục sau đó, Đoàn ĐBQH tỉnh nhiều lần nhận đơn thư, kiến nghị của gia đình cụ Mùi về vụ việc này. Ngay tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XV vào tháng 7/2021, Đoàn ĐBQH tỉnh đã đưa vụ việc này ra thảo luận và nhận được sự quan tâm rất tích cực của các đại biểu trong đoàn.

Hiểu rõ nỗi khổ và bức xúc của gia đình cụ Mùi, Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên đã chuyển đơn đến Ban Dân nguyện của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để giám sát việc giải quyết của các cơ quan chức năng có thẩm quyền. Từ đó, vụ việc đã được đưa vào diện Ủy ban Thường vụ Quốc hội theo dõi, giám sát hàng tháng. 

Ngày 22/6/2022, Quân khu 1, Bộ Chỉ huy Quân sự Tỉnh Cao Bằng đã có báo cáo kết quả xác minh nhân chứng trong trường hợp từ trần của quân nhân Trần Đình Thi.

Kết quả đối thoại, xác minh cho thấy có 2 nhân chứng là ông Nông Quốc Thái và ông Hoàng Văn Pú cung cấp thông tin về trường hợp từ trần của quân nhân Trần Đình Thi trong biên bản tự thuật chỉ dựa trên báo cáo tổng hợp từ đơn vị cơ sở, không trực tiếp chứng kiến.

Nhân chứng khác là ông Nguyễn Văn Cương, nguyên chính trị viên Đại đội 4 trực tiếp quản lý, chỉ huy quân nhân Trần Đình Thi khẳng định ông Thi không chạy về phía sau, mà bị bắn chết trên đường từ tiểu đoàn về đại đội khi chiến sự xảy ra.

Khi nghe những thông tin này, gia đình cụ Mùi không khỏi vui mừng và xúc động: “Anh em chúng tôi còn sức, còn tuổi đề chờ đợi được chứ mẹ tôi năm nay đã 93 tuổi, gần đất xa trời, không còn thời gian để chờ đợi nữa rồi”.

Ông Trần Văn Sắc mong các cơ quan chức năng sớm công nhận Liệt sĩ cho anh trai mình và cấp Bằng Tổ quốc ghi công để gia đình, nhất là người mẹ già được yên lòng ở tuổi xế chiều.

Bài phát biểu xúc động của Thủ tướng về nhiệm vụ thiêng liêng, đặc biệt

Bài phát biểu xúc động của Thủ tướng về nhiệm vụ thiêng liêng, đặc biệt

Chiều ngày 25/7, tại Hà Nội, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tới thăm Trung tâm Giám định ADN hài cốt liệt sĩ thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và làm việc với 3 cơ quan được giao thực hiện nhiệm vụ này.
Quyền Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan thăm gia đình liệt sĩ Đặng Thùy Trâm

Quyền Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan thăm gia đình liệt sĩ Đặng Thùy Trâm

Nhân kỉ niệm 75 năm ngày Thương Binh - Liệt sĩ, bà Đào Hồng Lan - quyền Bộ trưởng Bộ Y tế cùng đoàn công tác tới thăm nhà bà Doãn Ngọc Trâm - mẹ liệt sĩ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm.
Chủ tịch nước: Triệu người ưu tú hy sinh để đất nước nở hoa độc lập, kết trái tự do

Chủ tịch nước: Triệu người ưu tú hy sinh để đất nước nở hoa độc lập, kết trái tự do

Trong suốt lịch sử “sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa” của dân tộc, hàng triệu người con ưu tú đã hiến dâng tuổi thanh xuân, sẵn sàng xả thân cho Tổ quốc, sẵn sàng chiến đấu, anh dũng hy sinh.

tin nổi bật

Chủ tịch nước gặp tài năng văn học trẻ dịch Truyện Kiều sang tiếng Anh

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã gửi tặng dịch giả trẻ Nguyễn Bình một món quà đặc biệt, đó là cuốn sách với tựa "Khát vọng phát triển Việt Nam hùng cường" do chính Chủ tịch nước là tác giả.

Chủ tịch nước mời Tổng thống Chile sớm thăm Việt Nam

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc chiều 28/11 tiếp Đại sứ Chile Patricio Becker đến chào từ biệt kết thúc nhiệm kỳ công tác tại Việt Nam.

Thủ tướng Việt Nam - Pháp trao đổi về tuyến đường sắt Nhổn - ga Hà Nội

Thủ tướng Phạm Minh Chính chiều 28/11 đã điện đàm với Thủ tướng Pháp Elisabeth Borne để trao đổi các biện pháp tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam - Pháp.

8 tỉnh, thành đề nghị tăng dự toán vay hơn 234 tỷ đồng

Tám địa phương gồm: Hải Dương, Hải Phòng, Yên Bái, Bắc Giang, Bắc Kạn, Phú Thọ, Nam Định, Trà Vinh đề nghị tăng dự toán vay lại, với tổng số đề xuất tăng hơn 234,8 tỷ đồng.

Phát huy truyền thống yêu nước, đồng hành cùng dân tộc của Phật giáo

Với chủ đề “Kỷ cương-trách nhiệm-đoàn kết-phát triển”, Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ IX, nhiệm kỳ 2022 - 2027 đã khai mạc sáng 28/11 tại Hà Nội với sự tham dự của 1.091 đại biểu.

Trung ương yêu cầu chuyển đổi số toàn diện, thực chất, hiệu quả, bền vững

Trung ương yêu cầu xây dựng khung pháp luật cho phát triển kinh tế số, xã hội số, chính phủ số; ban hành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, các chính sách thí điểm, đặc thù cho các hoạt động phát triển, thử nghiệm...

Toàn văn Nghị quyết về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN

VietNamNet trân trọng giới thiệu toàn văn Nghị quyết 27 Hội nghị Trung ương 6 khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới mà Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng ký ban hành ngày 9/11/2022.

Giảm số lượng bộ ngành, nghiên cứu thí điểm sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa thay mặt Ban Chấp hành Trung ương ký ban hành Nghị quyết 27 Hội nghị Trung ương 6 khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới.

Thủ tướng làm việc với TP.HCM về thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công

Chiều 27/11, tại trụ sở UBND TP.HCM, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã có cuộc làm việc với lãnh đạo chủ chốt TP về nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, giải ngân vốn đầu tư công và tiến độ triển khai các công trình trọng điểm.

Thủ tướng Phạm Minh Chính khảo sát các dự án phát triển hạ tầng tại TP.HCM

Sáng 27/11, Thủ tướng Phạm Minh Chính khảo sát các dự án phát triển hạ tầng tại TP.HCM gồm Dự án mở rộng nhà máy xử lý nước thải Bình Hưng; Dự án xây dựng đường bộ cao tốc Bến Lức - Long Thành và Dự án xây dựng, mở rộng Quốc lộ 50.

Chủ tịch nước: Người cán bộ Mặt trận thầm lặng 'ăn cơm nhà thổi tù và hàng tổng'

Sáng 27/11, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tổ chức Hội nghị biểu dương Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã và Trưởng ban công tác Mặt trận tiêu biểu toàn quốc giai đoạn 2017-2022.

Thủ tướng ấn nút khánh thành hạng mục quan trọng của tổ hợp hóa dầu hơn 5 tỷ USD

Chiều 26/11, tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã dự lễ khánh thành Cụm cảng - Bồn bể chuyên dụng và Nhà máy tiện ích trung tâm của Dự án Tổ hợp Hóa dầu miền Nam (LSP) có tổng vốn đầu tư hơn 5 tỷ USD.

Trồng rau, chống ngập ở châu Phi, nữ sĩ quan Việt Nam trở thành hình mẫu đặc biệt

Khi sang thăm Việt Nam, Phó Tổng thư ký Liên Hợp Quốc đánh giá, nữ sĩ quan gìn giữ hòa bình là hình mẫu đặc biệt, để lại dấu ấn giúp người dân châu Phi trồng rau xanh, dạy học, khám chữa bệnh từ thiện, làm đường, chống ngập lụt...

Tổng Bí thư: Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, đáp ứng kỳ vọng của nhân dân

Chiều 26/11, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã gặp mặt 63 đại biểu Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc cấp xã và Trưởng ban Công tác Mặt trận tiêu biểu đại diện cho 63 tỉnh, thành phố trong cả nước.

Thủ tướng Phạm Minh Chính khảo sát vùng Đông Nam Bộ

Chiều 26/11, tại Bà Rịa-Vũng Tàu, Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng đoàn công tác tiến hành khảo sát thực địa khu vực Đông Nam Bộ từ trên cao bằng trực thăng.