Sai lầm chết người của Hitler trong chiến dịch Blau

Mùa hè năm 1942, quân đội Đức Quốc xã tiến hành chiến dịch Blau nhằm vào những vựa lúa mì rộng lớn ở tây nam Liên Xô và những mỏ dầu lớn tại khu vực Kavkaz.

Theo kế hoạch, chiến dịch chia làm 4 giai đoạn; lực lượng chủ chốt tham gia chiến dịch là Cụm tập đoàn quân (TĐQ) Nam do Thống chế Fedor von Bock chỉ huy. Đây là một trong những cánh quân chủ lực của Đức Quốc xã tham chiến trong hầu như toàn bộ Thế chiến thứ hai, đặc biệt là tại mặt trận Xô-Đức.

Ngày 28/6/1942, chiến dịch Blau được mở màn bằng cuộc tấn công của TĐQ thiết giáp số 4 do Thượng tướng Hermann Hoth chỉ huy vào Voronezh, một thành phố có tầm quan trọng chiến lược nằm trên bờ sông Đông. Đòn đột phá mạnh mẽ của quân Đức đã chọc thủng tuyến phòng ngự của quân đội Liên Xô tại điểm tiếp giáp giữa TĐQ 13 (Phương diện quân Bryansk) và TĐQ 40 (Phương diện quân Tây Nam).

{keywords}
Lính Đức tham gia chiến dịch Blau. Ảnh: Wikipedia

Sau hai ngày, Hoth đã mở được một đột phá khẩu rộng hơn 50km và sâu 40km về hướng Voronezh và đến ngày 6/7 thì chiếm được một nửa thành phố Voronezh trên bờ tây sông Đông.

Đúng vào lúc này, tức giận vì sự chậm trễ trong việc kết liễu Liên Xô và tin rằng “Xô-viết đang trên đà tan rã”, lại bị "ngây ngất" bởi những thắng lợi ban đầu của chiến dịch, một tham vọng lớn đã nảy sinh trong đầu Hitler. Ngày 7/7/1942, nhận được tin báo cáo về những bước tiến khả quan của tướng Hoth, từ đại bản doanh ở Đông Phổ, Hitler thực hiện chuyến thị sát mặt trận phía đông và dừng chân tại Poltava, Ukraina.

Tại đây, ông ta quyết định chia Cụm TĐQ Nam thành hai phần: Cụm TĐQ A và Cụm TĐQ B. Cụm A do Thống chế Siegmun Wilhelm List chỉ huy (bị Hitler thay thế ngày 10/9/1942) và gồm các TĐQ số 11, 17, TĐQ thiết giáp số 1, số 4 và TĐQ số 8 của Italia, sẽ tiến công vào khu vực Kavkaz. Cụm B do Thống chế Fedor von Bock (sau là Đại tướng Maximilian von Weichs) chỉ huy và gồm các TĐQ số 6, TĐQ số 2, TĐQ thiết giáp số 4 của Đức, các TĐQ số 2 của Hungary, số 8 của Italia... chịu trách nhiệm tác chiến tại hướng Volga-Đông.

Trước lời can ngăn của một số chỉ huy dưới quyền, Hitler vẫn không thay đổi quyết định và khăng khăng cho rằng "chỉ cần một cú huých mạnh bằng các TĐQ xe tăng là chế độ Xô-viết sẽ đổ nhào".

Nhiều nhà nghiên cứu - kể cả trong nội bộ quân đội Đức Quốc xã cho rằng, bằng việc chia tách này, Hitler đã vi phạm nguyên tắc tối quan trọng của nghệ thuật chiến tranh là tập trung binh lực: Quân Đức tiến công đồng thời theo hai hướng ngày càng xa rời nhau, đây là tiền đề cho việc bị Hồng quân Liên Xô bao vây tiêu diệt về sau.

Thượng tướng Kurt von Tippelskirch đánh giá, cùng với việc mở rộng phạm vi tác chiến trên cả hai mặt trận Stalingrad và Kavkaz, quyết định chia Cụm TĐQ Nam thành hai phần là “một sai lầm", bởi đã làm "quá tải" các đơn vị quân đội Đức khi trung bình mỗi TĐQ phải tác chiến trên một chính diện từ 350 đến gần 600km, trong khi quân số và phương tiện không phải là vô hạn.

Không những thế, nó còn làm cho các đơn vị ở tuyến trước ngày càng xa rời các đầu mối căn cứ hậu cần và không quân chủ yếu như Rostov, Poltava, Dniepropetrovsk, Zaporozhe từ 700 đến 900km. Trong khi mạng lưới đường sắt phía sau mặt trận không đáp ứng được một khối lượng luân chuyển quân đội và phương tiện khổng lồ như vậy. Sự tắc nghẽn giao thông sau đó đã làm chậm quá trình tấn công của cả hai Cụm TĐQ A và B.

Việc Hitler truất quyền chỉ huy Cụm TĐQ A của Thống chế Wilhelm List và tự mình điều hành cánh quân này với những quyết sách rất không phù hợp, cũng làm cho tình hình quân đội Đức vốn đã bế tắc về chiến lược ngày càng trở kém cơ động hơn.

Hitler và các tướng lĩnh chủ chốt Đức Quốc xã đã đánh giá thấp sức mạnh chính trị-tinh thần và tiềm lực quốc phòng của Liên Xô. Kết quả của sự coi thường đối thủ đó đã dẫn đến việc chia đều Cụm TĐQ Nam và tấn công vào Kavkaz trong khi các diễn biến ở khu vực Stalingrad chưa thể hứa hẹn một chuyển biến có tính bước ngoặt. Cả hai Cụm quân A và B đều không đủ lực lượng để tác chiến lâu dài trên hai hướng chiến lược có trung tâm mặt trận cách xa nhau từ 800 đến trên 1.000km, nghĩa là bằng hơn 1/3 chiều dài toàn bộ mặt trận Xô - Đức sau tháng 10/1942.

Với việc đưa quân vào Kavkaz, mật độ tác chiến trung bình của quân Đức giảm đi 1/3, trong đó, mật độ xe tăng trên 1km chính diện giảm chỉ còn một nửa; mật độ tác chiến của không quân cũng thưa mỏng hơn trên một vùng trời có diện tích gấp đôi so với thời điểm tháng 6/1942.

Ngoài những đòn phản công quyết liệt của Hồng quân Liên Xô đã chặn đứng hai đạo quân khổng lồ thì những toan tính, tham vọng quá mức của Hitler đã làm suy yếu sức chiến đấu của quân Đức trên thực tế. Kết cục là sau một năm, quân Đức đã mất toàn bộ những kết quả mà họ giành được trước đó. Đồng thời, họ còn mất đi vĩnh viễn quyền chủ động chiến lược với những tổn thất không gì có thể bù đắp được.

>>> Đọc tin thế giới mới nhất trên Vietnamnet

Nguyên Phong

Giải mã chiến dịch tàn khốc trong Thế chiến 2 mang mật danh Blau

Giải mã chiến dịch tàn khốc trong Thế chiến 2 mang mật danh Blau

Những mục tiêu cơ bản và ý đồ chiến lược áp dụng trong chiến dịch Blau được nhiều nhà nghiên cứu coi đây là một phiên bản của “Barbarossa”.

Cái kết của một đạo quân tinh nhuệ Nhật Bản

Cái kết của một đạo quân tinh nhuệ Nhật Bản

Đạo quân Quan Đông là một trong 6 tổng quân của lục quân Nhật Bản, được thành lập năm 1919 để bảo vệ Quan Đông là tô giới của Nhật tại Trung Quốc.

tin nổi bật

Mùa hè định mệnh làm thay đổi thế giới

Ngày 15/8/2021, lực lượng Taliban tiến vào thủ đô Kabul của Afghanistan sau vài tuần tấn công và giành quyền kiểm soát hàng loạt thành phố. Các phóng viên ảnh của tờ New York Times đã ghi lại hình ảnh về mùa hè định mệnh ở đây.

Vị tướng Hồng quân từng 4 lần làm thất thế thống chế Đức khét tiếng

Anh hùng Liên Xô Nikolai Fyodorovich Vatutin (1901-1944) được các quân nhân đặt cho biệt danh "Đại kiện tướng tấn công", bởi ông có 4 lần giáp mặt Thống chế Đức Manstein trên chiến trường.

Hé lộ lý do FBI tiến hành đột kích chưa từng có nhà ông Trump

Eric Trump, con trai cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump và hai nguồn tin nắm được sự việc cho biết, cuộc đột kích dinh thự riêng Mar-a-Lago của ông Trump là một phần của cuộc điều tra đang diễn ra.

Tính ưu việt của loại tên lửa Pháp sử dụng trong cuộc chiến Libya năm 2011

AASM còn được gọi là “vũ khí mô-đun hoá không đối đất”, được thiết kế với nhiều loại đầu dẫn như laser, hồng ngoại, điều khiển quán tính (INS)...

Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh khủng bố al-Qaeda như thế nào?

Al-Zawahiri, 71 tuổi, thủ lĩnh mạng lưới khủng bố quốc tế al-Qaeda, cấp phó cuồng tín của Osama bin Laden, đã bị tiêu diệt bởi hai tên lửa Hellfire "Ninja" có gắn các lưỡi dao dài.

Những điểm then chốt trong xung đột Nga - Ukraine

Chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga ở Ukraine đã bước sang tháng thứ 6, với nhiều bước ngoặt và ít nhất 2 lần Moscow thay đổi mục tiêu chiến lược.

Những thiết kế xe tăng “kỳ lạ” nhất mọi thời đại

Thế giới đã chứng kiến rất nhiều mẫu xe tăng kỳ lạ được thiết kế và sản xuất trong hơn 100 năm qua.

Kinh nghiệm xử lý rác thải hiệu quả của Đức

Đức được coi là quốc gia đi đầu trong lĩnh vực tái chế và quản lý chất thải. Thành công của nước này được tin là nhờ có chính sách mạnh mẽ và ý thức cộng đồng cao.

Hé lộ diện mạo của quân đội Pháp vào năm 2025

Dự kiến, quân đội Pháp sẽ giảm nhân sự ở nhiều quân, binh chủng khác nhau trong những năm tới.

Bài học xử lý rác thải của Singapore

Cách Singapore, nước được xếp vào danh sách những quốc gia sạch nhất trên toàn cầu, xử lý rác thải có thể mang tới bài học hữu ích cho phần còn lại của thế giới.

Điểm danh những vũ khí 'độc' của đặc nhiệm hải quân Nga

Giai đoạn đầu của chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, một số đơn vị đặc nhiệm hải quân Nga đã được huy động.

Những dấu mốc trong cuộc khủng hoảng tồi tệ làm rung chuyển Sri Lanka

Sri Lanka đang chìm trong khủng hoảng kinh tế - chính trị trầm trọng nhất 7 thập kỷ qua, trong đó tổng thống đã rời bỏ đất nước đi lánh nạn giữa lúc người dân đổ ra đường biểu tình suốt nhiều tháng, thậm chí đốt phá tư dinh của lãnh đạo.

Hé lộ bộ máy đảm bảo dòng chảy vũ khí viện trợ Mỹ cho Ukraine

Kể từ khi chiến sự Nga - Ukraine nổ ra, Washington đã chi hàng tỷ USD viện trợ quân sự cho Kiev. Hàng nghìn người, bao gồm cả các chuyên gia hậu cần của quân đội Mỹ, được giao nhiệm vụ đảm bảo quá trình diễn ra suôn sẻ.

Chân dung tổng chỉ huy quân Mỹ ở chiến trường Thái Bình Dương

Đó là Tướng Douglas MacArthur, người mà con đường lên đỉnh danh vọng được xây dựng trong các cuộc chiến khốc liệt tại Philippines hồi Thế chiến Hai.

Thành phố phát triển không ngờ vì xung đột Nga - Ukraine

Những chuyến hàng viện trợ vũ khí của phương Tây cho Ukraine chống quân Nga đã biến thành phố biên giới Rzeszow của Ba Lan trở thành nơi phát triển không ngờ.