Các 'ông lớn' muốn gì ở Trump?

Donald Trump đắc cử Tổng thống Mỹ. Trong khi đây là tin mừng với các địch thủ của Mỹ, thì với các đồng minh, thực tế này ‘lành ít dữ nhiều’.

Donald Trump đắc cử Tổng thống Mỹ. Trong khi đây là tin mừng với các địch thủ của Mỹ, thì với các đồng minh, thực tế này ‘lành ít dữ nhiều’.

Lo ngại từ đồng minh

Đồng minh của Mỹ là Liên minh châu Âu (EU) và Khối hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) lo sốt vó khi Trump thắng Hillary hôm 8/11.

{keywords}
Tổng thống đắc cử Donald Trump

Mỹ luôn coi châu Âu là đối tác kinh tế lớn nhất của Mỹ, và lợi ích kinh tế của Mỹ phải gắn liền với một châu Âu ổn định và thịnh vượng. Nhưng các lãnh đạo châu Âu giờ đây hết sức lo ngại với chủ nghĩa biệt lập mà tỷ phú Donald Trump hô hào trong lúc tranh cử.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Jean Claude Juncker có lời lẽ cứng rắn, nói rằng việc bầu nên Trump gây ra ‘nguy cơ đổ vỡ quan hệ liên lục địa từ nền tảng lẫn cấu trúc’. Juncker lo rằng có khi phải cần tới 2 năm để giải thích cho Trump hiểu châu Âu làm việc ra sao.

Về quốc phòng, tờ Tấm Gương (Đức) tiết lộ các nhà chiến lược của NATO đang bí mật chuẩn bị các tình huống xử lý nếu ông Trump ra lệnh cho quân đội Mỹ rút khỏi châu Âu. Nếu Mỹ rời khỏi NATO, tổ chức này có nguy cơ tan rã.

Trump từng tuyên bố Mỹ có thể rút khỏi NATO nếu các đồng minh trong NATO không đóng góp nhiều hơn và tôn trọng cam kết với Mỹ.

Trước mắt, các lãnh đạo châu Âu sẽ phải khiến Trump đảm bảo sẽ không rút khỏi NATO, ngay cả khi ông muốn từng nước trong EU phải chi thêm tiền cho ngân sách quốc phòng.

{keywords}
Trụ sở của NATO

Hiện tại, Mỹ đang đóng góp 70% ngân sách chi tiêu cho NATO. Trong thời gian tới, các ngoại trưởng EU sẽ thảo luận xem liệu Trump có tiếp tục áp đặt trừng phạt với Iran nữa hay không, nhằm buộc Tehran từ bỏ vũ khí hạt nhân.

EU cũng muốn Trump cam kết rằng việc Trump cải thiện quan hệ với Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ không dẫn tới việc hủy bỏ trừng phạt nhằm vào Moscow.

Tại châu Á, Donald Trump đã nói với Hàn Quốc rằng sẽ cam kết bảo vệ nước này theo liên minh an ninh hiện thời. Trong chiến dịch tranh cử, ông Trump nói sẵn sàng rút 28.500 lính Mỹ đóng ở Hàn Quốc nếu Seoul không tăng phần đóng góp cho việc triển khai quân này.

Với Hàn Quốc cũng như Nhật, điều trước nhất họ muốn ở chính quyền Trump là đảm bảo tiến trình phi hạt nhân hóa Triều Tiên.

Nhưng với Nhật, Tokyo có lẽ mong muốn Washington duy trì thế ‘xoay trục’ như từ thời Obama, do bối cảnh tại biển Hoa Đông, biển Đông rất cần tới sự can dự của Mỹ, đặc biệt là trong bối cảnh Bắc Kinh đang trỗi dậy theo cách không mấy hòa bình.

Nga đắc lợi

Nga là bên phấn khởi nhất khi Trump đắc cử. Chính sách của Washington đối với Nga suốt 3 thập kỷ qua đều dựa trên hai hy vọng: Một là đánh bại Nga hoàn toàn, hai là Nga phải chuyển đổi thành nền dân chủ. Cả hai điều này Putin không bao giờ chấp nhận.

{keywords}
Donald Trump và Vladimir Putin

Nhưng với một niềm ái mộ cho cá nhân Putin của Trump, Moscow vẫn có thể “phát triển một cuộc đối thoại hợp tác với chính quyền mới trên các nguyên tắc bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và không can thiệp vào công việc nội bộ của mỗi bên – như Putin mong muốn, khi điện đàm với Trump vào hôm 13/11.

Mối quan hệ nồng ấm ‘bền vững và lâu dài’ Trump – Putin có thể khiến Moscow thoát khỏi cấm vận mà chính quyền Obama áp đặt, sau vụ sáp nhập Crưm và nội chiến ở Ukraina.

Moscow còn có thể nghĩ tới việc đẩy lui binh sĩ NATO cách xa khỏi biên giới Nga như hiện nay. Một NATO bị vô hiệu, hoặc thậm chí có thể bị sụp đổ - nếu Mỹ rút khỏi NATO – sẽ là lá số độc đắc mà Trump dành cho Putin.

Phát ngôn viên Quốc hội Nga Vyacheslav Volodin nói rằng các lãnh đạo Nga Mỹ chưa từng có nhiều quan điểm chung như vậy đối với các vấn đề then chốt trong nền chính trị thế giới.

Điều này có nghĩa là Putin có thể hối thúc Trump tạo đà cho thỏa thuận Minsk thực thi trên thực tế tại đông Ukraina. Từ đó, Nga có thể cùng rút vũ khí hạng nặng khỏi miền đông và hồi sinh hòa đàm này.

Mặt khác, Trump từng nói sẵn lòng cùng làm việc với Nga và Assad để đánh bại phiến quân IS. Nếu làm giữ lời, Trump sẽ tạo bước ngoặt hoàn toàn trong cục diện tại Syria theo cách chưa ai ngờ tới.

Trung Quốc hợp tác

Dù Trung Quốc là đề tài công kích của Trump trong suốt chiến dịch tranh cử, nhưng Bắc Kinh tỏ vẻ tích cực đón nhận kết quả bầu cử Mỹ 2016.

{keywords}
Donald Trump dịu giọng với Trung Quốc sau khi thắng cử.

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cho biết nước này đã sẵn sàng cải thiện quan hệ với Mỹ dưới thời Tổng thống đắc cử Donald Trump.

Trong cuộc điện đàm hôm 13/11, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống đắc cử Donald Trump nhất trí rằng các quan hệ song phương giữa hai cường quốc này có vai trò “quan trọng” và hai bên sẽ tăng cường hợp tác.

“Thực tế cho thấy, hợp tác là sự lựa chọn đúng đắn duy nhất cho Trung Quốc và Mỹ" - ông Tập nói.

Trong chiến dịch tranh cử, Trump cho rằng các thỏa thuận thương mại không công bằng với Bắc Kinh làm suy yếu diện rộng sức sản xuất và nền kinh tế Washington. Ông cáo buộc Trung Quốc trợ cấp xuất khẩu phi pháp, thao túng tiền tệ và trộm cắp tài sản trí tuệ.

Ông cam kết sẽ áp thuế 45% với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, hứa sẽ gọi Trung Quốc là nước thao túng tiền tệ trong ngày đầu tiên làm việc tại Nhà Trắng. Trump từng gây lên lo ngại về một cuộc chiến thương mại với Trung Quốc.

Nhưng khi nói với ông Tập Cận Bình, ông Trump cho biết sẵn sàng làm việc với Trung Quốc để củng cố sự hợp tác Mỹ-Trung. Ông Trump bày tỏ tin tưởng các quan hệ Mỹ-Trung có khả năng “chắc chắn đạt được phát triển lớn hơn”.

Lê Thu

Obama lo lắng cho nhiệm kỳ của Trump

Đương kim Tổng thống Barack Obama nói rằng ông “hoàn toàn” lo lắng về nhiệm kỳ tổng thống của Donald Trump.

Trump thắng cử nhờ năm sinh may mắn?

Donald Trump sinh năm 1946, cùng tuổi với Bill Clinton và George W. Bush và đây được coi là một năm may mắn với những ứng viên tổng thống Mỹ.

Trump sẽ là Tổng thống Mỹ thông minh nhất?

Tổng thống đắc cử Donald Trump dường như có chỉ số thông minh cao hơn những người tiền nhiệm của mình như George H. W. Bush, Bill Clinton hay John F. Kennedy.

tin nổi bật

Ấn Độ - Ẩn số lớn với phương Tây trong cuộc đối đầu với Nga

Phương Tây muốn Ấn Độ là đối tác chiến lược, trong khi Nga coi nước này là đồng minh kinh tế. Bất chấp sự lôi kéo của Mỹ và các đồng minh trong cuộc đối đầu với Nga, Ấn Độ vẫn nhất quyết không chọn bên.

Nguồn gốc cuộc khủng hoảng năng lượng ở châu Á

Giá nhiên liệu tăng khiến một loạt quốc gia ở châu Á phải đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất trong nhiều năm giữa lúc phải vật lộn với tình trạng chi phí sinh hoạt tăng nhanh.

Những điểm đáng chú ý trong luật kiểm soát súng đạn mới được Mỹ ban hành

Tổng thống Biden mới đây đã ký ban hành dự luật kiểm soát súng đạn, nhằm giải quyết các lỗ hổng đã tồn tại hơn 30 năm trong hệ thống quản lý và kiểm soát sở hữu vũ khí tại Mỹ.

Vì sao Trung Đông không đứng về phía Mỹ trong xung đột Nga - Ukraine?

Mỹ muốn Ảrập Xêút bơm thêm dầu ra thị trường và Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) ngưng che giấu các tài sản cũng như siêu du thuyền của các nhà tài phiệt Nga, nhưng đều không được đáp ứng.

Lý do Trung Quốc lo ngại hệ thống Starlink của Elon Musk tại Ukraine

Việc hệ thống Starlink của Elon Musk chứng minh được hiệu quả trong cuộc xung đột Ukraine khiến Trung Quốc không hài lòng khi cho rằng đây là một phần trong kế hoạch phát triển "quân sự không gian" của Mỹ.

Cạnh tranh Mỹ-Trung, xung đột Nga-Ukraine sẽ hâm nóng Đối thoại Shangri-La?

Hội nghị thượng đỉnh an ninh hàng đầu châu Á diễn ra ở Singapore tuần này dự kiến sẽ bàn về nhiều vấn đề thu hút sự chú ý của toàn thế giới, trong đó có cạnh tranh địa chính trị Mỹ - Trung và cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Bài toán khó của Ukraine: rút lui hay quyết giữ một thành phố 'chết'

Tình thế tại thành phố Sievierodonetsk giống như câu hỏi mà Ukraine phải tự trả lời từ khi cuộc xung đột nổ ra, họ muốn tránh thương vong ngắn hạn hay sẵn sàng đánh đổi.

Lệnh cấm vận dầu Nga của EU có thực sự hiệu quả?

Quyết định cấm vận dầu Nga của EU dựa trên một tính toán đơn giản: Các nước EU không nhập khẩu dầu khí sẽ làm giảm một nửa lợi nhuận của Nga. Song, lệnh cấm này có thực sự hiệu quả?

Hy vọng của Ukraine sau hơn 100 ngày giao tranh với Nga

Sau hơn 100 ngày giao tranh, Ukraine đang cố gắng chống chọi với hỏa lực áp đảo của Nga ở mặt trận phía đông đủ lâu để vũ khí phương Tây kịp đến và có thể tạo cho họ lợi thế cần thiết.

Viễn cảnh Mỹ mong muốn khi chiến sự Ukraine kết thúc

Chính phủ Mỹ vẫn đang thể hiện sự ủng hộ và cung cấp khí tài quân sự cho Kiev trong cuộc xung đột với Moscow. Nhưng viễn cảnh kết thúc ra sao mới làm cho chính quyền của Tổng thống Biden chấp nhận?

Đòn trừng phạt mới của EU ảnh hưởng đến Nga thế nào?

Lệnh cấm vận mới của Liên minh châu Âu (EU) chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu dầu thô của Nga, nhưng có thể sẽ không gây tổn hại lớn đến nền kinh tế nước này cho đến khi các giới hạn chính thức có hiệu lực.

'Gót chân Asin' của dầu mỏ Nga

Nga đến nay đã giảm bớt được phần lớn tác động của các lệnh trừng phạt với việc kinh doanh dầu mỏ. Song, ngành bảo hiểm đe dọa sẽ giáng đòn vào hoạt động, trừ khi Moscow có thể lấp đầy khoảng trống do các công ty phương Tây để lại.

Nước Nga thay đổi ra sao sau 3 tháng chiến sự với Ukraine?

Khi Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố mở chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhiều người Nga cảm thấy xung đột dường như ở rất xa lãnh thổ.

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ muốn chặn Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO?

Sau do dự ban đầu, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tăng gấp đôi đe dọa của ông về việc sẽ phủ quyết đơn xin gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Phần Lan và Thụy Điển.

Vì sao Mỹ khó ‘cấm cửa’ kim cương và vàng từ Nga?

Các nhà sản xuất kim hoàn và giới chức Mỹ đang phải đứng trước một nhiệm vụ khó khăn: chặn dòng chảy đá quý và kim loại quý của Nga vào nước này.