Đừng làm khổ học sinh vì thứ ‘giấy thông hành’ giả dối

Phải giải phóng sức lao động và trí tuệ người Thầy, để họ dồn tâm huyết cho chuyên môn dạy chữ dạy người thay vì chạy theo thành tích.

 

Mấy ngày qua, dư luận cả nước bàn tán chuyện Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng tổ chức Hội thi giáo viên giỏi thành phố cấp tiểu học tại Trường Tiểu học Lê Hồng Phong (quận Ngô Quyền) liên quan đến việc giáo viên chủ nhiệm lựa chọn học sinh giỏi tham gia, học sinh yếu nghỉ học ở nhà.

Vụ việc xuất phát từ tin nhắn của nhà trường gửi phụ huynh với nội dung: Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức hội thi giáo viên giỏi thành phố cấp tiểu học tại trường. Học sinh được giáo viên chủ nhiệm lựa chọn tham gia các tiết dạy của giáo viên dự thi có mặt tại trường theo sự dặn dò của giáo viên chủ nhiệm. Học sinh khác nghỉ học.

Thông tin từ tin nhắn là rất rõ ràng, không gây mập mờ, khó hiểu cho người nhận: Có một cuộc thi giáo viên giỏi sẽ tổ chức tại trường; Giáo viên chủ nhiệm lựa chọn học sinh tham dự; Giáo viên chủ nhiệm dặn dò các em trước; Những em không được lựa chọn sẽ nghỉ học.

Điều đáng chú ý là “giáo viên chủ nhiệm được quyền lựa chọn học sinh”. Một lớp bốn năm chục em nhưng chỉ có 20 em được tham dự thì liệu có giáo viên chủ nhiệm nào lại đi chọn học sinh yếu kém? Ai dám làm “mất mặt” nhà trường lúc này? Danh dự, uy tín của nhà trường là trên hết, như chính giáo viên đã thừa nhận với báo chí.

Và đương nhiên quá nửa số học sinh trong lớp “bị loại” thì không chỉ có học sinh yếu kém mà cả học sinh khá giỏi bởi vì, trong thực tế số học sinh yếu kém trong một lớp chiếm tỉ lệ rất thấp vì lí do gì thì ai cũng biết. 

{keywords}
Ảnh minh họa: TTO

“Dạy giỏi” phải là nỗ lực không ngừng

Để tổ chức một cuộc thi GVG cấp Sở, phải lên kế hoạch chuẩn bị từ lâu, phải điều động một lượng lớn giáo viên, cán bộ quản lí tham gia, cùng với cơ sở vật chất trường sở tại nơi tổ chức thi.

Để có 2 tiết dạy thi theo qui định, người đi thi phải mất ăn mất ngủ hàng tháng trời cho việc soạn giáo án, tổ chuyên môn phải duyệt “kịch bản”, học sinh phải được gà bài trước, tổ chức dạy thử nhiều lần. Cá nhân người thi, thậm chí cả lãnh đạo trường phải lo lót các mối quan hệ vì danh dự, vì bộ mặt nhà trường bởi đã đi thi thì không thể về không.

Các tiết dạy thi vì thế nặng về tính chất diễn, hình thức phô trương, không phản ánh đúng bản chất dạy học. Suy cho cùng, đấy là sự lừa dối – một bài học đau đớn mang tên thành tích, mà người phải hứng chịu hậu quả chính là “học sinh thân yêu” của chúng ta.

Tại các trường được chọn làm địa điểm tổ chức thi, việc thực hiện kế hoạch chuyên môn bị đảo lộn.

Ở Trường Tiểu học Lê Hồng Phong, toàn trường có 1.892 học sinh, số học sinh đi học trong những ngày thi giáo viên giỏi là 1.229 em, số nghỉ học là 663 em. Có một số lớp số học sinh phải nghỉ học chiếm phân nửa sĩ số.

Nếu tiết dạy thi theo đúng lịch trình qui định thì nhà trường phải tổ chức học bù cho số em đã nghỉ học vì cuộc thi.

Không biết tự bao giờ, danh hiệu “giáo viên giỏi” trở thành cái giấy thông hành khiến nhiều giáo viên bằng mọi cách phải đoạt cho bằng được mà không cần phải là người dạy giỏi thực sự.

Chúng ta đã sai lầm khi đánh giá một nhà giáo chỉ qua 45 phút của một tiết dạy thi và mấy câu hỏi lí thuyết chỉ cần chịu khó đọc trước là thuộc làu.

Chúng ta cũng đã quá sai lầm khi mặc nhiên công nhận giá trị vượt thời gian của cái danh hiệu mà người thầy có được không phải bằng tâm huyết nghề nghiệp và trí tuệ sắc sảo, để rồi chỉ một lần thi trở thành “giáo viên giỏi” suốt đời.

Bởi thế, những cuộc thi giáo viên dạy giỏi không được như kì vọng, không còn là hoạt động chuyên môn nghiệp vụ nhằm “tuyển chọn, công nhận và suy tôn giáo viên đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi các cấp, tạo điều kiện để giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục thể hiện năng lực, học tập, trao đổi kinh nghiệm...”[1]

Giải phóng trí tuệ người Thầy

Đã có rất nhiều ý kiến tranh luận về việc tổ chức thi giáo viên giỏi, từ các chuyên gia giáo dục, lãnh đạo trường phổ thông, các thầy cô giáo cho đến dư luận xã hội. Tựu trung lại, đa phần đều đồng thuận đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét lại Thông tư 21/2010/TT-BGDĐT Ban hành Điều lệ hội thi giáo viên dạy giỏi các cấp học phổ thông và giáo dục thường xuyên; dũng cảm bỏ thi giáo viên giỏi vì không còn phù hợp với hiện tại.

Tại cuộc gặp giáo viên tỉnh Yên Bái cuối năm 2018, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho biết:

"Các cuộc thi, hội thi dạy giỏi cũng đang gây áp lực lớn cho giáo viên. Nhiều cuộc thi mang tính hình thức. Thi đua dạy tốt học tốt là việc cần có trong mỗi nhà trường nhưng phải tốt thật, thiết thực chứ không phải gây áp lực theo hướng xấu. Từ năm ngoái, Bộ đã cắt giảm rất nhiều cuộc thi rồi, nhưng vẫn phải tiếp tục rà soát để cố gắng đưa thi đua thành việc thiết thực và hiệu quả".

Gần đây, trước phản ánh của dư luận về Hội thi GVG ở Hải Phòng, ông Thái Văn Tài, quyền Vụ trưởng Vụ Giáo dục tiểu học (Bộ GD-ĐT) cũng khẳng định, nội dung và hình thức cuộc thi không còn phù hợp.

Vậy là, dưới đã đồng thuận, trên đã thông. Những cuộc thi không đem lại tác động sư phạm tích cực như thi giáo viên giỏi cần phải được rà soát lại và sớm bãi bỏ.

Đó là giải pháp tốt nhất để giải phóng sức lao động và trí tuệ người thầy, để họ dồn tâm huyết cho chuyên môn dạy chữ dạy người thay vì “phải chạy theo thành tích, dù vẫn biết bệnh thành tích là nguyên nhân dẫn đến “thầy không ra thầy - trò không ra trò”, thậm chí phải đồng lõa với cái xấu trong nghề làm thầy”.[2]

Nguyễn Duy Xuân

------

[1]. Thông tư 21/2010/TT-BGDĐT Ban hành Điều lệ hội thi giáo viên dạy giỏi các cấp học phổ thông và giáo dục thường xuyên

[2]. Bộ GD-ĐT khẳng định thi giáo viên dạy giỏi không còn phù hợp, Báo Thanh niên, 16/01/2019.

tin nổi bật

Vài điều suy nghĩ về Tết cổ truyền dân tộc

Chúng ta đã ăn xong cái Tết kéo dài nhiều ngày, nhưng tôi vẫn muốn nói lại một số điều đang níu kéo, cản trở các bà, các mẹ của chúng ta trong dịp Tết.

Nhà trí thức có nên giàu không?

Đầu Xuân mới, xin bàn về một chủ đề tương đối nhạy cảm nhưng lại hết sức thực tế: Nhà trí thức có nên giàu không?

"Từ chức 20" nhìn từ "Khoán 10"

Xin gọi năm 2022 vừa kết thúc là năm ‘Từ chức 20’ từ Kết luận số 20-TB/TW ngày 8.9.2022 của Bộ Chính trị.

Quốc phục nam của người Việt

Thời gian trước đây, cộng đồng mạng nói nhiều đến bộ quần áo của một vị đại sứ nọ mặc trong buổi lễ trình Quốc thư. Người bảo chẳng giống ai, người thì bảo như vậy cho khỏi “đụng hàng”.

Tết là dịp để kích cầu

“Tết” với người Việt là thời điểm được nghỉ khá dài theo luật lao động. Ở đây, xin không bàn luận góc độ phong tục, tập quán, văn hóa truyền thống mà nhìn Tết ở góc độ kinh tế.

Người gửi tiền bỗng trở thành nhà đầu tư bảo hiểm

Việc những người gửi tiền tiết kiệm ngân hàng tố bị lừa trở thành nhà đầu tư bảo hiểm là có thật, đang gây nhức nhối. Song, vì điều đó mà có những quy định kỹ thuật thắt chặt dịch vụ này cũng không nên”.

‘Chênh lệch địa tô’ từ lý thuyết đến thực tiễn

Đất ở và đất thương mại, dịch vụ thường có giá cao gấp cả chục lần, thậm chí cả trăm lần so với đất nông nghiệp. “Chênh lệch địa tô” hình thành từ đó: do chuyển mục đích từ loại đất có giá trị thấp sang loại đất có giá trị cao hơn.

Việt Nam tăng trưởng kinh tế số mạnh nhất khu vực Đông Nam Á

Sau hai năm đại dịch vừa qua đã đẩy nhanh xu hướng thay đổi thói quen mua sắm và kinh doanh trực tuyến của Việt Nam theo hướng tích cực.

Con số, phận người

Những con số thất nghiệp thì vô tình, có thể mang gam màu sáng hay xám, nhưng mỗi phận người trong đó rất riêng và chứa đựng biết bao nỗi lòng.

Những điều suy ngẫm sau vụ án Alibaba

Tôi không bênh vực Luyện và không bình luận về tính đúng, sai của bản án mà chỉ bàn về khía cạnh luật pháp, thể chế để ngăn chặn những vụ như Alibaba có thể xảy ra.

An cư, lạc nghiệp nhìn từ khung giá đất

Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đã bỏ khung giá đất để thể chế hóa chủ trương của Nghị quyết 18 - NQ/TW và bổ sung các cơ chế, phương pháp xác định giá đất theo nguyên tắc thị trường.

Chuyện ngẫm từ vụ giám đốc đăng kiểm 'lớp 3'

Đừng vì ông giám đốc không biết chữ, e ngại chuyện “con sâu làm rầu nồi canh” mà thu lại chủ trương xã hội hóa đăng kiểm rất đúng đắn.

Lương giáo viên cao nhất 22 triệu đồng/tháng: Tin tốt và tin xấu

Tin vui cho thầy cô giáo ở thành phố Hồ Chí Minh khi lương có thể tăng lên mức cao nhất 22 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, trong số hơn 78.000 giáo viên của thành phố này, có bao nhiêu được hưởng mức lương mơ ước ấy mới là điều cần quan tâm.

‘Việc tốt, việc xấu dân đều ghi lại hết’

“Dân nhớ lâu lắm. Việc tốt, việc xấu dân đều ghi lại hết, lúc cần thì sẽ nói”. Đây là kinh nghiệm của nguyên Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc sau những lần tiếp xúc trực tiếp với người dân khi còn công tác.

Xe ‘hai giá’ và cái giá 5.000 tỷ đồng

Câu chuyện bán xe “hai giá” đã tồn tại nhiều chục năm qua nhưng đến nay chưa một đại lý nào bán xe “hai giá” bị các cơ quan chức năng xử lý.