Một năm chia hai nửa vui buồn của doanh nghiệp

Nhiều doanh nghiệp thắng lớn nửa đầu năm nhờ xuất khẩu tốt, nhưng thị trường 2 quý cuối năm ảm đạm khiến nỗi lo lớn dần.

Đảo chiều nhanh

“Nếu như đầu năm hừng hực khí thế thì cuối năm đổi chiều nhanh chóng" là câu mà ông Lê Tiến Trường, Chủ tịch Tập đoàn Dệt may (Vinatex) đúc kết về năm qua.

Dù 2022 Vinatex ước doanh thu và lợi nhuận hợp nhất tăng lần lượt 15% và 14,6% so với năm ngoái, song kết quả này phần lớn là đóng góp của nửa đầu năm. “Lượng đơn hàng của quý 1/2022 tăng vọt. Nhưng đến cuối tháng 6, tồn kho hàng hóa tăng lên tới 50 - 60%. Xu thế 6 tháng cuối năm xấu và triển vọng cho đầu năm 2023 là thấp”, ông Trường nói.

Không riêng gì Vinatex, mà nửa cuối năm, nhiều đơn vị trong ngành giảm đơn hàng đến 70 - 80%, khiến ông Trường phải thốt lên rằng “tròn 25 năm làm dệt may chưa bao giờ thấy chỉ trong thời gian ngắn mà mọi tín hiệu khác biệt đến thế”.

Nói về bức tranh chung của ngành, ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may cho hay, sản xuất chững lại 3 tháng cuối năm nhưng nhờ mức tăng trưởng cao trong 3 quý trước đó, ngành dệt may vẫn cán đích xuất khẩu khoảng 44 tỷ USD, tăng 10% so với 2021. Theo ông đây là "nỗ lực tuyệt vời" trong bối cảnh thị trường đảo chiều.

Câu chuyện này cũng lặp lại tương tự với ngành thuỷ sản. Dù là doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản đạt giá trị 135 triệu USD trong năm 2022, tăng 35% so với cùng kỳ, nhưng ông Trần Văn Lĩnh, Chủ tịch HĐQT Công ty Thủy sản và thương mại Thuận Phước, vẫn rất lo cho năm tài chính 2023.

Theo ông Lĩnh, đó là bởi con số tăng trưởng trên chủ yếu dồn vào nửa đầu năm 2022 do quá trình trả nợ các hợp đồng tồn của năm 2021. Trong khi đó, khó khăn đến với các doanh nghiệp từ quý IV/2022. Doanh số xuất khẩu chững lại, đối tác từ chối nhập hàng, đồng tiền của họ mất giá từ 20-25% so với đồng USD, dẫn đến giá cả hàng hóa cao, sức mua giảm sút nghiêm trọng. Người tiêu dùng ưu tiên mua các thực phẩm cơ bản như lúa mỳ, còn mua tôm chững lại.

Trao đổi với PV. VietNamNet, Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), ông Trương Đình Hòe, cho biết, dù xuất khẩu thủy sản năm 2022 đạt con số kỷ lục 11 tỷ USD, song nhu cầu của các thị trường đang giảm nhanh, cần thêm thời gian để hồi phục.

Đại diện VASEP dự báo, giá trị xuất khẩu thủy sản trong quý I/2023 chắc chắn không thể bằng quý I/2022, sức cầu chậm, nhiều đơn hàng không được ký trong quý đầu tiên của năm mới.

Thủy sản là một trong những mặt hàng xuất khẩu bị ảnh hưởng khi sức mua giảm. (Ảnh minh họa: Hoàng Hà)

Nhìn sang ngành gỗ cũng không có nhiều khác biệt. Chủ một doanh nghiệp đồ gỗ nội thất tại TP.HCM chia sẻ, đơn vị có quy mô xuất khẩu gần 400 container hàng/năm. Trong đó, doanh số bán hàng khoảng 40% đến từ thị trường Mỹ, châu Âu 40%, các thị trường khác chiếm 20%. Giai đoạn từ tháng 1-6/2022, doanh nghiệp này sản xuất bình thường, tín hiệu vui do tăng trưởng tốt so với cùng kỳ các năm, nhiều đơn hàng cũ được xuất dồn liên tục.

Nhưng “ngày vui ngắn chẳng tày gang”. Tới tháng 7/2022, doanh nghiệp bắt đầu bị ảnh hưởng khi đơn hàng cho quý III/2022 chậm lại. Lúc này, doanh số xuất khẩu trong các tháng 7,8,9 giảm 30-40% so với cùng kỳ. Đại diện doanh nghiệp lý giải, đối tác không đặt mới vì hàng nhập khẩu còn tồn kho nhiều, người dân các nước chỉ quan tâm tới gas và thực phẩm. Tình hình khó khăn dự báo kéo dài ít nhất hết quý I/2023.

Ông Nguyễn Chánh Phương, Phó Chủ tịch Hội Mỹ nghệ & Chế biến gỗ TP.HCM (HAWA), cho hay, một số doanh nghiệp có đơn hàng nhưng cũng rất nhiều doanh nghiệp lượng đơn hàng giảm sâu. Có đơn vị gỗ giảm vài phân xưởng sản xuất, tạm dừng hoạt động trước Tết Nguyên đán Quý Mão 2023.

Doanh nghiệp Việt làm gia công nên phụ thuộc nhiều vào thị trường, đặc biệt, thị trường truyền thống Mỹ đang gặp khó. Mặt khác, hồi giữa năm 2022, doanh nghiệp ngành nội thất kỳ vọng lĩnh vực bất động sản ổn định, nhưng thực tế lại trái ngược. Khi các dự án bất động sản bán chậm, gián tiếp làm sức tiêu thụ đồ gỗ trong nước “nguội lạnh” theo. Các doanh nghiệp ngành gỗ cũng đang phải cầm cự.

Tăng trưởng toàn cầu giảm tốc

"Không mấy lạc quan" cũng là nhận định đến từ hơn 1.300 thành viên của Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) qua báo cáo “Kết quả Chỉ số môi trường kinh doanh quý IV/2022” vừa công bố.

Dù nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng 8,02% trong cả năm, nhưng bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động với các yếu tố như: suy giảm tăng trưởng kinh tế toàn cầu; lãi suất tăng vọt; lạm phát kéo dài và niềm tin của người tiêu dùng bị tổn hại. 

“Chỉ 27% số người được hỏi dự đoán sự ổn định hoặc cải thiện kinh tế trong quý I/2023, kết quả cho thấy sự lạc quan giảm sút”, báo cáo của EuroCham nêu.

Giám đốc Phân tích VNDirect, bà Trần Khánh Hiền, đánh giá, ngành công nghiệp Việt Nam có xu hướng tăng trưởng chậm lại trong quý IV/2022. Cụ thể, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 3% so với cùng kỳ, thấp hơn đáng kể so với quý trước (quý III/2022 tăng 10,9% so với cùng kỳ). IIP tháng 12/2022 cũng giảm 1% so với tháng 11/2022 và chỉ tăng 0,2% so với cùng kỳ. 

Bên cạnh đó, đơn đặt hàng mới của lĩnh vực sản xuất liên tục giảm trong vài tháng qua khiến xuất khẩu của Việt Nam giảm đáng kể từ tháng 11/2022 với giá trị xuất khẩu giai đoạn tháng 11-12/2022 giảm còn 58,1 tỷ USD (giảm 12,4% so với cùng kỳ).

Trong quý IV/2022, giá trị xuất khẩu của Việt Nam đạt 88,8 tỷ USD (giảm 6,8% so với cùng kỳ). Hầu hết các mặt hàng xuất khẩu chủ lực đều ghi nhận sụt giảm, bao gồm: điện thoại các loại (giảm 21,9%); thiết bị điện tử và máy tính (giảm 3,3%); máy móc và thiết bị (giảm 4,6%), dệt may (giảm 8,3%), sợi (giảm 38%), thép (giảm 56%) và thủy sản (giảm 9,4%).

Khó khăn của ngành công nghiệp do thiếu đơn hàng còn thể hiện qua việc nhiều doanh nghiệp cắt giảm giờ làm, thậm chí sa thải công nhân.

Bà Trần Khánh Hiền cho rằng, sự chậm lại trong hoạt động sản xuất công nghiệp sẽ kéo dài sang nửa đầu năm 2023 trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế toàn cầu giảm tốc. Đáng chú ý, chỉ số quản trị mua hàng (PMI) tháng 12/2022 của Việt Nam giảm còn 46,4 điểm, đánh dấu tháng thứ hai liên tiếp nằm dưới ngưỡng 50 điểm. Tình trạng thu hẹp sản xuất có thể còn tiếp diễn trong vài tháng tới.

Lãi suất sẽ giảm từ quý II/2023?Chuyên gia dự báo, lãi suất hạ nhiệt trong quý I/2023, trở về ổn định vào cuối quý tiếp theo. Doanh nghiệp sản xuất kinh doanh sẽ có nguồn tín dụng tăng dần với lãi suất tốt từ quý II/2023 trở đi.

tin nổi bật

'Mất hút' căn hộ bình dân, TP.HCM lo thị trường bất động sản thiếu bền vững

Theo nhu cầu thực tế, phân khúc căn hộ bình dân thường chiếm tỷ lệ cao nhất nhưng thời gian qua không có trên thị trường. Đây là dấu hiệu lệch pha cung cầu, là chỉ dấu rõ rệt nhất của sự phát triển thị trường bất động sản thiếu bền vững tại TP.HCM.

Nhà đất bỏ hoang đánh thuế cao, nhà đất lấn chiếm thẳng tay thu hồi

Đồng tình với đề xuất đánh thuế cao với nhà đất bỏ trống, không sử dụng, chậm sử dụng hoặc sử dụng chưa đúng mục đích; còn với nhà, đất lấn chiếm, các chuyên gia cho rằng cần thu hồi chứ không đánh thuế.

Xuất khẩu cà phê thu 4 tỷ USD, ông Đặng Lê Nguyên Vũ 'góp' bao nhiêu?

Năm 2022, Việt Nam xuất khẩu 1,7 triệu tấn cà phê, thu về khoảng 4 tỷ USD, trong đó giá trị sản phẩm cà phê chế biến sâu chiếm 15% trong tổng kim ngạch xuất khẩu.

Thủ tướng: Giá điện quá cao thì người dân, doanh nghiệp không chịu được, phải hài hòa

Tại Hội nghị thúc đẩy sản xuất tiêu dùng trong nước và mở rộng thị trường xuất khẩu năm 2023 ngày 3/2 dưới sự chủ trì của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Công Thương kiến nghị Chính phủ phê duyệt khung giá bán lẻ điện bình quân

Giá vàng lập tức giảm mạnh sau ngày vía Thần Tài, sao năm nào cũng đổ xô mua vàng giá đắt?

Mua vàng cầu may và ngày vía Thần Tài trở thành thói quen của nhiều người. Song, quy luật giá vàng thường giảm mạnh ngay sau ngày Thần Tài mùng 10/1 âm lịch khi nhu cầu không còn

EVN lo tài chính u ám, 'lỗ lịch sử' trong năm 2023

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) năm qua lỗ đậm gần 29.000 tỷ đồng, nhưng con số này còn có thể tăng mạnh, thậm chí gấp đôi trong năm 2023 này

Mua vàng vía Thần Tài, sau 5 năm lãi gần 30 triệu đồng/lượng

Nhiều người mua vàng vào dịp vía Thần Tài chỉ để cầu may mắn, tài lộc. Song, có người giữ suốt 5 năm nay thu về khoản lãi tới gần 30 triệu đồng/lượng khi đem bán.

Người dân 'vật vã' mua vé máy bay, khó đặt taxi sau Tết

Nhiều người dân rất chật vật khi mua vé máy bay sau Tết, dù chấp nhận giá cao. Tương tự, nhiều hành khách cũng khó đặt xe taxi qua ứng dụng dù giá đội lên gấp đôi, gấp ba ngày thường.

9 triệu khách du xuân dịp Tết, số lượng tăng chi tiêu giảm

Trong 6 ngày nghỉ Tết, toàn quốc ước phục vụ 9 triệu lượt khách nội địa du xuân, tăng 47,5% so với cùng kỳ Tết năm ngoái. Tuy nhiên, tổng thu từ khách du lịch lại giảm 30%.

Nhiều thủy điện phải xả nước lãng phí do chưa có giá điện

Nhiều nhà máy thủy điện nhỏ không được huy động do chưa có giá điện mới, gây lãng phí. Tập đoàn Điện lực Việt Nam liên tục có văn bản đề nghị Bộ Công Thương gỡ vướng nhưng chưa được trả lời.

Khởi nghiệp kiểu 'bia kèm lạc', vợ chồng 8X đưa bánh dừa nướng ra thế giới

Những ngày đầu không bán được bánh dừa nướng, chị còn tặng kèm cho khách mua bánh mì theo kiểu "bia kèm lạc". Nhưng có người còn gọi điện nói thẳng “mày đừng cho tao bánh nữa, đem cho gà nó cũng không ăn".

Tiền phải chảy vào đúng nơi cần tiền

Ngân hàng hiểu khách hàng, hiểu dự án, nắm được hiệu quả sử dụng vốn. Tiền phải tìm được đến nơi cần tiền, phục vụ sản xuất kinh doanh, nếu không, doanh nghiệp sẽ gặp khó năm 2023.

Con đường để Việt Nam thành nước phát triển: Cần giai đoạn tăng trưởng thần kỳ

Việt Nam đạt tăng trưởng nhanh nhưng chưa đủ, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế vẫn đáng lo ngại. So với các nước phát triển và cả các nước trong khu vực, Việt Nam vẫn còn phải nỗ lực nhiều để thoát nguy cơ tụt hậu.

Bí quyết đầu tư bất động sản của người trong cuộc ‘được ăn cả, ngã về không’

Đầu tư bất động sản có lãi cũng là một cái duyên, nhưng bên cạnh đó cần phải nắm được thông tin, có đủ sự kiên trì… đặc biệt, cần lựa chọn đúng.

Thúc đẩy quyền tự do kinh doanh để Việt Nam có thể 'hóa rồng'

Xu hướng cải thiện môi trường kinh doanh đang bị chững lại, thậm chí mức độ can thiệp của Nhà nước vào thị trường có dấu hiệu tăng lên. Điều này cho thấy, quyền tự do kinh doanh tại Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa để cải cách.