Miên man thắc mắc khi đi xe buýt Hà Nội thời 4.0

 - Hãy thử nhìn vào xe buýt của Hà Nội, sơ bộ xem nó đang ở đâu trên thang bậc vận hành xe buýt của thế giới, của “4.0”. 

Chúng ta thường nghe nói “hướng đến công nghệ  4.0” nhưng giống như những thuật ngữ hô hào về các loại phong trào trước đây, việc đưa công nghệ 4.0 vào cuộc sống dường như còn rất xa vời. 

Chẳng hạn, hãy thử nhìn vào xe buýt của Hà Nội, sơ bộ xem nó đang ở đâu trên thang bậc vận hành xe buýt của thế giới, của “4.0”. 

Hiện nay, trên mỗi xe buýt có một phụ xe với công việc là bán vé, xé vé, kiểm tra vé tháng. Người đi xe buýt có thể mua vé tháng, đó là một cái thẻ to bằng bàn tay, có dán ảnh và tem vé hoặc mua vé từng chuyến trực tiếp từ phụ xe. Kiểu cách vận hành “cổ điển” ấy rõ ràng là rất lạc hậu, có lẽ ngang với phương thức sơ khai mà hệ thống xe buýt của thế giới áp dụng cả nửa thế kỷ trước. 

Nhiều năm trước các nước đã áp dụng hình thức thẻ từ để quản lý vé tháng xe buýt. Trên xe có một hộp điện tử nhận tín hiệu từ vé tháng có gắn chip điện tử, người lên xe chỉ cần áp tấm vé đó vào mắt thu tín hiệu để gần lái xe, hộp phát ra tiếng “tít” là báo hiệu vé hợp lệ. Việc số hóa vé tháng vừa giúp đảm bảo không thể làm giả vé, đồng thời cũng chấm dứt cảnh phụ xe phải chăm chăm kiểm tra vé tháng của khách.  

Miên man thắc mắc khi đi xe buýt Hà Nội thời 4.0
Cách vận hành của xe buýt ở Hà Nội vẫn lạc hậu.  Ảnh minh họa

Năm 2008, tôi có dịp đi xe buýt ở Quảng Châu, Trung Quốc đã thấy họ không hề có phụ xe. Nếu ai không có vé tháng, cần mua vé thì bắt buộc có 2 đồng để cho vào cái hộp đựng để cạnh lái xe. Cái hộp này có con chip nhận tín hiệu vé tháng luôn. Chỉ cần một thay đổi nhỏ đã có thể tiết kiệm được chi phí cho một phụ xe trên mỗi chuyến xe buýt. 

Làm cuộc “cách mạng” số hóa vé tháng như vậy hoàn toàn trong tầm tay của người Việt. Tại sao chúng ta không làm, mà lại chăm chăm cải tiến quản lý xe buýt bằng cách đưa vào vận hành cái gọi là “xe buýt nhanh BRT” rất không hiệu quả mà tốn kém. 

Năm ngoái, tôi đi đến Vancouver, Canada thấy người ta vận hành hệ thống giao thông công cộng với xe buýt, tàu điện ngầm, tàu điện trên cao… đều dùng đồng bộ một loại vé như nhau. Rất nhiều điểm bán vé tự động. Về mức giá, có loại giá đi một lần, loại đi một ngày, loại đi 7 ngày và loại đi 1 tháng hoặc hàng tháng. Người mua dùng cái vé đó để qua cửa một cách tự động. 

Hệ thống tàu điện ngầm, tàu trên cao cũng được lái tự động, không có người lái, không người soát vé. Còn xe ô tô buýt thì người lái chỉ có nhiệm vụ lái, việc trình vé được giao phó cho mắt điện tử. Đó có phải là cuộc sống công nghệ 4.0 không? Họ lắc đầu. Bởi vì ô tô buýt chưa phải là loại tự lái, và các hình thức vận chuyển công cộng còn chưa cá nhân hóa đến từng người, chưa đáp ứng nhu cầu cá nhân. Tức là họ đang hướng đến thuê xe công cộng để thỏa mãn nhu cầu cá nhân, chứ không phải là rất nhiều người đi chung xe nữa. 

Trở lại với hệ thống ô tô buýt của Hà Nội, tuy đã có loa trên xe báo các bến, nhưng nó vẫn đang ở trình độ sơ khai trong việc hướng dẫn người đi xe. 

 

Đầu tiên là bản đồ ở các điểm đỗ xe, có khó gì khi in thì đánh dấu bằng ký hiệu/ màu dễ chú ý để báo hiệu “bạn đang ở đây”, thay vì bến nào cũng như bến nào, coi như bản đồ mù luôn. 

Thứ hai, là hệ thống các điểm đỗ của từng tuyến. Chỉ so sánh với Trung Quốc, đã thấy cách làm của họ quy củ và “khôn” hơn ta. Tại điểm đỗ có n tuyến đường đi qua, thì trên bảng dán ở điểm đỗ có các n “line”, mỗi line như vậy có đủ các điểm đỗ của tuyến đó, và điểm đỗ bạn đang đứng thì có dấu to (thường là màu đỏ) hơn mọi điểm khác. Trên vách tàu xe các tuyến cũng vậy, có một đường thẳng ghi tất cả các điểm đỗ. 

Tôi không hiểu sao ở Hà Nội, tất cả biển báo ở các điểm đỗ xe buýt đều như nhau và chỉ ghi ngẫu hứng vài điểm trong số điểm đỗ của tuyến đó. Tại sao lại ghi điểm này mà không ghi điểm khác, không ai biết được! 

Có vẻ hệ thống xe buýt của Hà Nội chỉ dành cho người đã quen thuộc chứ không dành cho mọi người muốn đi xe buýt lần đầu. Hầu như lúc nào trên xe hay điểm đỗ cũng có thể bắt gặp một người hỏi thăm. Nhân viên phụ xe nào nhiệt tình thì chỉ dẫn ôn tồn, còn không thì mệt mỏi nói năng nhát gừng, chán luôn. 

Ở một số nước khác, tôi thấy ngoài hệ thống chỉ dẫn chi tiết, rõ ràng tại các điểm đỗ, thì các điểm bán vé và khắp nơi có rất nhiều tờ gấp miễn phí giới thiệu về hệ thống giao thông công cộng, và chỉ đường rất cặn kẽ. 

Như vậy, kể sơ sơ cho thấy cái hệ thống xe buýt của ta nói riêng, hệ thống vận tải hành khách công cộng nói chung trong thành phố hiện đại vào bậc nhất nước ta đang ở trình độ nào. Có thể nó đang ở khoảng trên 1.0 một chút, vì đã áp dụng “số hóa” chụp ảnh thẻ mà thôi. 

Đấy là chưa nói đến “phần cứng” thô thiển là cái xe ô tô buýt của Hà Nội, phần lớn phát ra tiếng kẽo kẹt, lọc xọc như xe cộ cách đây vài ba thập kỷ, máy rất ồn. Gần đây, người ta có gắn camera trên xe, nhưng chắc gì đã hoạt động tốt cả. Tôi rất ít đi xe buýt, nhưng đã gặp những xe mà camera chết một vài trong số 4 cái gắn trên xe. Hiện nay, quản lý xe bằng hộp đen, theo hành trình GPS chắc là đã được áp dụng, nhưng đó chỉ là áp dụng tối thiểu để quản lý nội bộ đơn vị vận hành, chưa có tác dụng đến việc vận chuyển và tương tác với khách đi xe. 

Tóm lại, các lãnh đạo cấp cao của ngành giao thông, của thành phố thay vì nói đến cách mạng 4.0 một cách chung chung, đừng nghĩ đến ngân hàng, thanh toán hay tìm kiếm quản lý công dân vội, đừng nghĩ đến thành phố thông minh vội, hãy làm cuộc cách mạng trong vận chuyển hành khách công cộng đã. Cũng chưa cần sáng tạo đột phá, cứ học và làm như những gì người ta đã từng làm. Như vậy, ắt là đến lúc sẽ có cuộc cách mạng 3.0 hay 4.0 vào cuộc sống, thoát khỏi cung cách của công nghệ 1.0 như hiện nay.

Xuân Hưng

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Hồ hởi từ nước ngoài trở về, giáo sư thành… anh thất nghiệp
Hồ hởi từ nước ngoài trở về, giáo sư thành… anh thất nghiệp
Blogicon  30/12/2018 

Một số địa phương đã có chính sách trải thảm đỏ mời gọi, đãi ngộ người tài. Tuy nhiên, chưa có tổng kết xem đã có bao nhiêu người đến rồi đi, ở lại bao nhiêu, có thực đạt yêu cầu đề ra không?

 
Không còn là ‘hồi chuông cảnh tỉnh’ mà đã ‘báo động đỏ’
Không còn là ‘hồi chuông cảnh tỉnh’ mà đã ‘báo động đỏ’
Blogicon  22/12/2018 

Tầm mức của vấn đề không dừng ở “hồi chuông cảnh tỉnh” mà là báo động đỏ về đạo đức nhà giáo hiện nay.

 
Khi sự im lặng trở thành đồng lõa
Khi sự im lặng trở thành đồng lõa
Blogicon  21/12/2018 

Trang bị kiến thức, kỹ năng chống xâm hại cho các em là cần thiết, nhưng nó sẽ tác dụng đến đâu khi mà ngay cả những người thầy của các em dù có biết cũng có thể sẽ lảng tránh, tảng lờ như không hay?

 
Cố thủ đòi mua vé: Thương binh chân chính không làm điều đó
Cố thủ đòi mua vé: Thương binh chân chính không làm điều đó
Blogicon  15/12/2018 

Những người thương binh thật từng vào sinh ra tử, để lại máu thịt trên chiến trường không bao giờ làm vẩy đục danh dự vào những việc đáng xấu hổ thế này.

 
‘Thích là nhích’ và chuyện ý thức người Việt trốn đâu?
‘Thích là nhích’ và chuyện ý thức người Việt trốn đâu?
Blogicon  12/12/2018 

Khi niềm tin của người dân vào pháp luật bị "sa mạc hóa" thì câu hỏi ý thức công dân, văn hoá ứng xử của người Việt mình “trốn” đâu hết rồi sẽ khó tìm ra câu trả lời.

 
Cơn bão 4.0 và cơn sốt học ngoại ngữ của người Việt
Cơn bão 4.0 và cơn sốt học ngoại ngữ của người Việt
Blogicon  09/12/2018 

Học ngoại ngữ, nhưng không phải theo cách mà phần đông chúng ta đã và đang làm.

Quà 20/11: Có món làm cô giáo khóc, có món làm cô… cười ngất
Quà 20/11: Có món làm cô giáo khóc, có món làm cô… cười ngất
Blogicon  20/11/2018 

Cái thành ý ẩn chứa sau món quà là mênh mông khó lường, và không hẳn lúc nào cũng vô tư quý mến hàm ơn nhau, trân trọng như ý nghĩa vốn có của hai chữ tặng quà.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh: Hiện đại mà sâu đậm bản sắc
Thiền sư Thích Nhất Hạnh: Hiện đại mà sâu đậm bản sắc
Blogicon  18/11/2018 

Trở về Việt Nam, Sư ông sẽ được hít thở mùi lá thông của đồi Dương Xuân, sớm chiều nghe tiếng chuông tiếng mõ…

Chúng ta cần một tư duy mới, không truyền thống, không tuần tự
Chúng ta cần một tư duy mới, không truyền thống, không tuần tự
Blogicon  29/10/2018 

Vượt ra ngoài khuôn khổ của ngành thông tin, bài phát biểu đó thể hiện một tầm tư duy và cải cách cho Việt Nam. Tiến sỹ Nguyễn Đình Cung gửi bài viết riêng cho Tuần Việt Nam.

Nhiều gia đình văn hóa thế, sao lại nói ‘xuống cấp’?
Nhiều gia đình văn hóa thế, sao lại nói ‘xuống cấp’?
Blogicon  07/11/2018 

Có vẻ như con số đẹp đẽ trên lại phản ánh không đồng nhất với những cảm nhận về đạo đức, văn hóa xã hội hiện nay.

Có thành cường quốc, đạo đức vẫn xuống cấp nếu…
Có thành cường quốc, đạo đức vẫn xuống cấp nếu…
Blogicon  03/11/2018 

Khi lời nói, sách vở, và thực tế cuộc sống khớp nhau hài hòa như thế thì người dân có lòng tin, coi trọng sách vở, và ý thức giữ gìn văn minh kỷ luật xã hội sinh ra một cách tự nhiên thành nền tảng đạo đức.

Khi nông dân đi làm IT, kỹ sư đi buôn bánh phở
Khi nông dân đi làm IT, kỹ sư đi buôn bánh phở
Blogicon  21/10/2018 

Tôi có hai người bạn, một anh tốt nghiệp đại học Nông nghiệp bỗng nhiên thích IT và chuyển ngành, anh thứ 2 đang an yên với công việc IT trong ngân hàng bỗng chuyển sang kinh doanh thực phẩm sạch.

Ban bí thư yêu cầu xây nhà cho, ông dứt khoát "xin không chấp hành"
Ban bí thư yêu cầu xây nhà cho, ông dứt khoát "xin không chấp hành"
Blogicon  16/10/2018 

Ban Bí thư lúc đó yêu cầu Ban Tài chính quản trị xây cho ông Trần Kiên một cái nhà ở Quảng Ngãi nhưng anh “xin phép không chấp hành”.

Mặc cảm cây sắn
Mặc cảm cây sắn
Blogicon  13/10/2018 

Giải quyết việc làm cho trên 1 triệu lao động, thu ngoại tệ hàng năm trên 1 tỉ USD, đó không phải là vị thế, là giá trị sao!

Sự khiêm nhường dẫn dắt dân tộc
Sự khiêm nhường dẫn dắt dân tộc
Blogicon  04/10/2018 

Từ họ toát lên thông điệp: Muốn dẫn dắt một đất nước, một dân tộc, cao hơn nữa, cả thế giới, hãy nêu gương liêm chính, trung thực, khiêm nhường, hành động đi liền với lời nói.

Chuyện cuốn sổ tiết kiệm của cố Tổng Bí thư Trường Chinh
Chuyện cuốn sổ tiết kiệm của cố Tổng Bí thư Trường Chinh
Blogicon  30/09/2018 

“Lúc mở ngăn kéo bàn làm việc của ông, mọi người trong gia đình đều trào nước mắt khi tìm thấy một cuốn sổ tiết kiệm duy nhất mang tên ông nhưng số tiền thì quá nhỏ”.

Qua Nhật, tôi hiểu thế nào là ‘tất cả vì học sinh’
Qua Nhật, tôi hiểu thế nào là ‘tất cả vì học sinh’
Blogicon  29/09/2018 

Mục tiêu "tất cả vì học sinh" của giáo dục Nhật Bản ít khi được “nắn nót” bằng lời lại hiển hiện nơi đây trong từng việc làm nhỏ nhất. 

Lần gặp cuối với nhà nghiên cứu Dương Danh Dy
Lần gặp cuối với nhà nghiên cứu Dương Danh Dy
Blogicon  22/09/2018 

Cuối tháng 4 năm nay, khi người viết đến thăm ông và đặt lại yêu cầu kể chuyện về Trung Quốc và mối quan hệ giữa 2 nước.

Mại dâm và nhân phẩm con người
Mại dâm và nhân phẩm con người
Blogicon  08/09/2018 

Vượt qua nhiều chủ đề, vụ phát hiện mấy người mẫu đi khách với giá cao nhất lên đến 25.000 đô la ngay lập tức tràn ngập mạng xã hội và thậm chí là một số tờ báo.

Được hỏi về mùa khai trường, anh bạn nước ngoài nói thẳng…
Được hỏi về mùa khai trường, anh bạn nước ngoài nói thẳng…
Blogicon  05/09/2018 

Nhà trường lấy học sinh làm mục tiêu phục vụ, giáo dục gắn với thực tế cuộc sống, cá tính học sinh được tôn trọng... có vậy mới khơi thông năng lượng sáng tạo.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN