Xét xử BS Hoàng Công Lương và quyền suy đoán vô tội

Nói cách khác, để kết luận Bác sỹ Lương có tội một cách công bằng, tòa án phải có lập luận vượt qua hết được những nghi ngờ vô tội-hợp lý mà các Đại biểu quốc hội, luật sư bào chữa hay dư luận đã nêu ra.

Thật vui vì ngày thứ 7 nóng nực mùa hè tuần vừa qua, Quốc hội ngoài phát biểu về những vấn đề vĩ mô, đã dành thời gian để tranh luận về một vụ án hay chính là số phận của một con người – Bác sỹ Hoàng Công Lương.

Có 4 ý kiến được nêu ra, ý kiến đầu tiên nghiêng về việc cho rằng Bác sỹ Lương vô tội. Ý kiến tiếp theo của một Đại biểu đoàn Đại biểu quốc hội tỉnh Hòa Bình, nơi đang xét xử vụ án thì cho rằng: việc phát ngôn ủng hộ, cho rằng Bác sỹ Lương vô tội, trong khi tòa án đang xét xử là không phù hợp, không đem lại “sự giải quyết đúng đắn về hoạt động xét xử của hội đồng xét xử nhân danh Nhà nước CHXHCN Việt Nam, tức là nhân danh quyền lực nhà nước”. Hai ý kiến còn lại chủ yếu phản bác về mặt chuyên môn hoặc bào chữa rằng việc phát biểu tại Quốc hội không ảnh hưởng đến việc xét xử của tòa án.
 

Xét xử BS Hoàng Công Lương và quyền suy đoán vô tội
Hình ảnh bác sĩ Hoàng Công Lương trong phiên tòa. 

Bỏ qua các vấn đề riêng của vụ án cũng như những câu chữ nhiều khi khiến người nghe cảm thấy mang tính lấn át hơn là tranh luận, các Đại biểu đang xoay xung quanh một câu hỏi cốt lõi: liệu chúng ta, bằng cách này hay cách khác có nên phát biểu rằng một người là vô tội trong khi tòa án đang xét xử hay không?

Câu trả lời là có. Nhiều người sẽ dẫn ngay ra được cách hiểu cơ bản nhất của nguyên tắc suy đoán vô tội: không ai bị xem là có tội cho đến khi có bản án của tòa. Tuy nhiên, nếu dừng lại ở đó thì nguyên tắc này chỉ áp dụng để ngăn cản suy đoán có tội, suy luận buộc tội và việc đối xử như là người đã bị kết tội của dư luận, báo chí, hội đồng xét xử đối với người đang được xét xử mà chưa có bản án cuối cùng. Ở phía xa hơn, đối với người bị xét xử thì quyền được suy đoán vô tội, về bản chất là tồn tại vĩnh viễn, không phải chỉ từ thời điểm một người bị đưa ra xét xử cho đến khi có bản án của tòa án, quyền này vẫn tồn tại sau khi người bị kết án thi hành án xong. Thậm chí, sau khi người bị kết án chết đi, nó vẫn tồn tại.

Để giải thích cho điều này, lại cần dẫn đến một nguyên tắc khác của tư pháp hình sự, luôn đi cùng suy đoán vô tội, đó là nguyên tắc “Nghi ngờ hợp lý”. Nói dễ hiểu: toà án được quyền kết luận 1 người là vô tội, không phải chỉ khi tòa án chắc chắn người đó vô tội mà chỉ cần vẫn còn những nghi ngờ về việc người đó đã thực sự phạm tội.

Có nghĩa là dù cho cả trăm nghìn chứng cứ được đưa ra để kết tội một người, thì chỉ cần một chứng cứ, lập luận nghi ngờ hợp lý, cũng phải kết luận là người đó vô tội. Những học giả nước ngoài gọi nguyên tắc này là vương miện – điều quý giá nhất của một nền tư pháp hình sự.

Cách tư duy trên được đúc rút ra từ thực tế rằng, trong tư pháp hình sự, kết luận một người là có tội có lẽ là điều nặng nề nhất mà xã hội dành cho đồng loại của mình. Nó làm thay đổi số phận của không chỉ một con người, có thể tước đi tuổi thanh xuân, cuộc đời, thậm chí là quyền sống của một con người.

Tuy vậy, kết luận một người là có tội, trên thực tế đôi khi lại thật dễ dàng với tòa án, bởi những định kiến hình thành ngay từ khi bên công tố đưa ra tất cả các chứng cứ để kết tội một người. Do đó, khi vẫn còn nghi ngờ thì nhất định tòa án không được kết luận một ai là có tội.

 

Áp dụng vào trường hợp hôm thứ 7 trên nghị trường, rõ ràng hoàn toàn không phải như những điều mà Đại biểu tỉnh Hòa Bình đã nêu ra. Việc những Đại biểu khác nêu ý kiến rằng Bác sỹ Lương vô tội kèm theo suy luận của mình, không những không hề cản trở việc xét xử của tòa án mà thậm chí đang hỗ trợ rất nhiều cho tòa án trong xét xử một cách đúng đắn, công tâm.

Nói cách khác, để kết luận Bác sỹ Lương có tội một cách công bằng, tòa án phải có lập luận vượt qua hết được những nghi ngờ vô tội-hợp lý mà các Đại biểu quốc hội, luật sư bào chữa hay dư luận đã nêu ra.

Và cuối cùng, nếu còn băn khoăn thì xin hãy nhớ lại những cái tên như: Hàn Đức Long, Nguyễn Thanh Chấn, Huỳnh Văn Nén, Trần Văn Thêm, Bùi Minh Hải, Trần Văn Chiến, Nguyễn Minh Hùng… Nếu không có nguyên tắc suy đoán vô tội, không có nguyên tắc nghi ngờ hợp lý, không có tiếng nói của các Đại biểu Quốc hội, của dư luận xã hội, của báo chí, luật sư, của những con người còn lương tri và luôn đau đáu về một nền tư pháp hình sự công bằng, những cái tên đó sẽ không bao giờ được biết đến, và số phận của những con người bị kết tội một cách oan khuất, khi vẫn còn đầy rẫy những nghi ngờ có lẽ đến hôm nay vẫn còn chìm vào trong bóng tối.

Bùi Phú Châu

Vụ bắt bác sĩ Lương: Bài học nằm lòng của nghề y

Vụ bắt bác sĩ Lương: Bài học nằm lòng của nghề y

Bác sĩ phải tuân thủ không chỉ quy định chuyên môn mà còn cần tuân thủ nghiêm các thủ tục hành chính trong quá trình khám chữa bệnh, ông Nguyễn Huy Quang, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế chia sẻ với Góc nhìn thẳng.

Bảy tỷ đền án oan và chuyện bằng cử nhân ‘khác thường’

Bảy tỷ đền án oan và chuyện bằng cử nhân ‘khác thường’

Ngược lại, những biểu hiện của sự tùy tiện chuyên quyền, sẽ khiến lòng tin của người dân bị xói mòn. 

‘Lẽ ra đã có cơ hội ngăn những án oan vừa qua’

‘Lẽ ra đã có cơ hội ngăn những án oan vừa qua’

 Khi qui định quyền thì rất hay nhưng lại không thiết kế một bộ quy chế, thủ tục để đưa quyền đó vào những hành vi cụ thể. Giống như mua cái xe nhưng nhà nước lại không làm đường cho xe chạy.

Án oan: Bồi thường không bù đắp hết tổn thất

Án oan: Bồi thường không bù đắp hết tổn thất

Việc định kiến người bị tình nghi là người có tội là hết sức nguy hiểm. Kéo theo đó là việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế tràn lan, thiếu căn cứ.

Xét xử BS Lương: Luật sư chỉ ra hàng loạt vi phạm tố tụng

Xét xử BS Lương: Luật sư chỉ ra hàng loạt vi phạm tố tụng

Luật sư Nguyễn Chiến cho rằng VKS chưa làm hết trách nhiệm, vi phạm hàng loạt quy định tố tụng, luận tội thiếu căn cứ.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Làm nhà nước gặp ‘con ông cháu bà’, ra khởi nghiệp thì…
Làm nhà nước gặp ‘con ông cháu bà’, ra khởi nghiệp thì…
Thông tin đa chiềuicon30/07/2018  
Không phải chuyện xa xôi, ngay những người xung quanh tôi cũng rơi vào cái vòng luẩn quẩn của khởi nghiệp.    
Khi công chức ‘hành là chính’ thì đành ‘lách là nhanh’?
Khi công chức ‘hành là chính’ thì đành ‘lách là nhanh’?
Thông tin đa chiềuicon29/07/2018  
Trong cải cách hành chính, bất kì ai cũng có thể trở thành một tác nhân của sự thay đổi, chứ không chỉ trông chờ tất cả vào các động thái từ phía Nhà nước.    
Số liệu thương mại Việt–Trung vênh hơn 26 tỷ đô la?
Số liệu thương mại Việt–Trung vênh hơn 26 tỷ đô la?
Thông tin đa chiềuicon28/07/2018  
Số liệu thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc lệch nhau đến 26,2 tỷ đô la Mỹ trong năm 2017 một lần nữa lại khơi lên những lo ngại về tình trạng nhập siêu thực sự.
Gian lận thi cử: Nếu không quyết liệt, tổn thương xã hội rất ghê gớm
Gian lận thi cử: Nếu không quyết liệt, tổn thương xã hội rất ghê gớm
Thông tin đa chiềuicon24/07/2018  
“Điều quan trọng là tinh thần quyết tâm hướng tới sự công bằng và Bộ GD&ĐT phải có thái độ rõ ràng, không thỏa hiệp, quyết tâm xóa bỏ gian lận.”
Đâu chỉ ‘mất mặt’ với bên ngoài, chuyện đáng lo hơn nhiều!
Đâu chỉ ‘mất mặt’ với bên ngoài, chuyện đáng lo hơn nhiều!
Thông tin đa chiềuicon23/07/2018  
Nhìn cái lợi trước mắt cho mình thông minh hơn người rồi gian dối lừa gạt, rồi hỉ hả thì quả là sai lầm nghiêm trọng.    
Cảnh báo an ninh từ chuyện Biển Đông và sông Mekong
Cảnh báo an ninh từ chuyện Biển Đông và sông Mekong
Thông tin đa chiềuicon20/07/2018  
“Trước mắt và lâu dài, vấn đề Biển Đông và nguồn nước sông Mekong là hai yếu tố lớn nhất đe dọa an ninh của Việt Nam, tướng Nguyễn Văn Hưởng nhận định.
Gian lận thi cử ở Hà Giang: Sau phanh phui quyết liệt là gì?
Gian lận thi cử ở Hà Giang: Sau phanh phui quyết liệt là gì?
Thông tin đa chiềuicon18/07/2018  
Muốn giáo dục đi đúng hướng thì phải triệt tiêu những nhu cầu xã hội giả tạo và hình thức.
Lằng nhằng chuyện “già rồi còn phải xin xỏ"
Lằng nhằng chuyện “già rồi còn phải xin xỏ"
Thông tin đa chiềuicon14/07/2018  
Không có một kỳ xét tặng danh hiệu nghệ sĩ nào lại không xảy ra tình trạng nghệ sĩ nổi tiếng nhiều năm cống hiến bị trượt danh hiệu, gây nên những bức xúc không đáng có. 
Tại Châu Âu: Trung Quốc chi tiền bằng tay trái, lấy lại bằng tay phải
Tại Châu Âu: Trung Quốc chi tiền bằng tay trái, lấy lại bằng tay phải
Thông tin đa chiềuicon11/07/2018  
Người Trung Quốc chỉ chiếm 15% du khách của Jungfraubah, nhưng họ mang lại cho vùng này tới 50% thu nhập.
Vì danh dự dòng tộc con phải thi đỗ, phải làm ‘quan’!
Vì danh dự dòng tộc con phải thi đỗ, phải làm ‘quan’!
Thông tin đa chiềuicon10/07/2018  
Cái tâm lý “học để làm quan” bám rễ từ thời phong kiến nay vẫn còn hằn sâu trong tâm trí nhiều người Việt.
Triển lãm cơ thể người: Phạm luật, phi đạo đức hay sai thời điểm?
Triển lãm cơ thể người: Phạm luật, phi đạo đức hay sai thời điểm?
Thông tin đa chiềuicon06/07/2018  
“Lúc này chưa thích hợp để tổ chức triển lãm “Sự bí ẩn đặc biệt của cơ thể người” ở Việt Nam. Và, cái gì phục vụ mục đích khoa học thì đừng bán vé thương mại', Họa sỹ-KTS Lý Trực Dũng.
Trung Quốc tung hoành trên những mảnh đất hoang tàn của Hy Lạp
Trung Quốc tung hoành trên những mảnh đất hoang tàn của Hy Lạp
Thông tin đa chiềuicon07/07/2018  
Những tiếng nói lo lắng giờ đây vang lên khắp châu Âu. Liệu ông chủ thực dân mới đáng sợ kia có tới châu Âu không?
Đồng tiền Trung Quốc đánh hơi được sự thành công
Đồng tiền Trung Quốc đánh hơi được sự thành công
Thông tin đa chiềuicon04/07/2018  
Trung Quốc giờ đây không hài lòng với việc chỉ được coi là quốc gia sản xuất các mặt hàng rẻ tiền còn các sản phẩm cao cấp xuất xứ từ nơi khác.
Trung Quốc thâu tóm châu Âu kiểu từng mảnh nhỏ
Trung Quốc thâu tóm châu Âu kiểu từng mảnh nhỏ
Thông tin đa chiềuicon03/07/2018  
Ngoài đất canh tác, Trung Quốc còn quan tâm đến những vị trí mang tính chiến lược của châu Âu. Nhiều mạng lưới điện, sân bay, hải cảng đã được mua hay cố mua bằng tiền của Trung Quốc.
Giải Nobel cho tổng thống Trump, hay chủ tịch Kim Jong-un?
Giải Nobel cho tổng thống Trump, hay chủ tịch Kim Jong-un?
Thông tin đa chiềuicon28/06/2018  
Ai sẽ được giải Nobel trong vai trò người kiến tạo hòa bình cho bán đảo Triều Tiên? Chúng ta sẽ chờ và xem liệu có một nền hòa bình để trao giải hay không đã.
Hạt cát, hãy cất lời!
Hạt cát, hãy cất lời!
Thông tin đa chiềuicon22/06/2018  
Những hạt cát sông, cát biển, nếu cất nên lời, sẽ nói điều gì trước tiên?
Quyền, nghĩa vụ công dân và lòng yêu nước chân chính
Quyền, nghĩa vụ công dân và lòng yêu nước chân chính
Thông tin đa chiềuicon21/06/2018  
Bài học từ những sự việc phức tạp, “điểm nóng’’ vừa qua cho thấy, chỉ khi nào nhận thức đúng đắn, giải quyết hài hòa, xử lý thỏa đáng mối quan hệ quyền và nghĩa vụ công dân....
“Dĩ bất biến, ứng vạn biến” từ sức mạnh của hệ thống chính trị và cộng đồng
“Dĩ bất biến, ứng vạn biến” từ sức mạnh của hệ thống chính trị và cộng đồng
Thông tin đa chiềuicon20/06/2018  
Khi xuất hiện điểm nóng chính trị, xã hội và những vấn đề phức tạp, nhạy cảm, để nhận diện và xử lý kịp thời là rất khó khăn.
​Luật An ninh mạng là cơ sở pháp lý quan trọng
​Luật An ninh mạng là cơ sở pháp lý quan trọng
Thông tin đa chiềuicon20/06/2018  
Luật An ninh mạng là yêu cầu cấp bách để đảm bảo một môi trường an toàn trước các hiểm hoạ thường trực trên không gian mạng, cả về kỹ thuật và nội dung thông tin.
Không để những chủ trương, chính sách lớn, những vấn đề nhạy cảm bị lợi dụng
Không để những chủ trương, chính sách lớn, những vấn đề nhạy cảm bị lợi dụng
Thông tin đa chiềuicon19/06/2018  
Tại sao những chủ trương lớn, những vấn đề nhạy cảm lại bị lợi dụng? Vì đó là những vấn đề liên quan tới quyền lợi của nhiều tầng lớp, giai cấp.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN