"Nếu nêu gương suông thì không giải quyết được vấn đề gì cả"

- Vấn đề nêu gương của cán bộ đảng viên, một lần nữa, lại được nhấn mạnh ở cấp độ rất cao và quyết liệt tại Hội nghị Trung ương VIII. Nhà báo Nhị Lê, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, tiếp tục trao đổi với Tuần Việt Nam xung quanh chủ đề này.

Xem lại kì 1: Tổng Bí Thư - Chủ tịch nước: "Thời điểm đã chín muồi!"

Thưa ông, vì sao vấn đề nêu gương trong cán bộ đảng viên lại được nhấn mạnh lại ở mức rất cao hiện nay sau khi Đảng đã ban hành quy định về trách nhiệm của cán bộ đảng viên, nhất là người đứng đầu, năm 2012?

Nhà báo Nhị Lê: Cách đây hơn 6 năm, ngày 7-6-2012, Ban Bí thư Trung ương khóa XI ban hành Quy định số 101-QÐ/TW, về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp. 

Từ đó tới nay, tình hình và nhiệm vụ đã khác, đòi hỏi phải tiếp tục sửa đổi vấn đề này một cách kịp thời, tại Hội nghị Trung ương 8 khóa XII lần này.

Trước hết, Đảng gánh vác trọng trách lịch sử là người lãnh đạo cách mạng Việt Nam, là người đầy tớ trung thành của nhân dân, do đó sứ mệnh của Đảng phải là người đi tiên phong, dẫn dắt dân tộc, nói trước, làm trước, hy sinh trước. Phẩm chất đó, một cách tự nhiên, phải thấm đẫm trong mỗi cán bộ đảng viên, trở thành nguồn gốc làm nên bản lĩnh và sức mạnh của Đảng.

'Nếu nêu gương suông thì không giải quyết được vấn đề gì cả'
Sứ mệnh của Đảng phải là người đi tiên phong, dẫn dắt dân tộc. Ảnh: Nhật Bắc

Trước yêu cầu mới, cấp bách của công cuộc đổi mới toàn diện, đồng bộ, vấn đề nêu gương phải tiếp tục đặt ra, việc tôi luyện, rèn đức bản lĩnh chính trị, đức hy sinh của cán bộ, của đảng viên của Đảng phải được đặt ra, nếu Đảng mong muốn tiếp tục hoàn thành trọng trách lịch sử của mình.

Vì trọng trách lịch sử đó, dù muốn hay không, đang đặt lên trên vai Đảng, đặt trực tiếp lên từng cán bộ, đảng viên. Nếu không có tư chất, bản lĩnh, đạo đức ngang tầm trọng trách, mỗi đảng viên không hoàn thành nhiệm vụ của mình. Nhìn rộng ra, Đảng sẽ rất khó hoàn thành trọng trách lịch sử của mình đối với dân tộc, nếu vấn đề nêu gương không được đặt ra và tự nguyện thực thi một cách cấp bách.

Nêu gương thực chất là dùng đức trị. Vấn đề là ở chỗ cần nâng cao tinh thần thượng tôn pháp luật, tinh thần pháp trị. Đâu là chỗ cho điều đó?

Chưa bao giờ vấn đề đức trị phải nêu cao như bây giờ. Và cũng chưa bao giờ vấn đề pháp trị phải nắm chắc và đề cao như bây giờ. Tôi đã nói, dùng đức trị quản sẽ chỉ được 10 dặm, dùng pháp trị thì có thể quản được 100 dặm, mà dùng cả đức trị và pháp trị thì mới dẫn dắt và quản trị được muôn dặm sơn hà xã tắc.

Cho nên không thể nhấn một bên đức trị hoặc một bên pháp trị được. Cần thực thi đồng thời cả hai, trên nền tảng dân chủ thì đức trị hay pháp trị mới thực sự trở thành chính nó và phát huy được tác dụng, thậm chí tới mức khôn lường.

Nếu chỉ kêu gọi đức trị mà thiếu pháp trị đi kèm chỉ là kêu gọi suông; đức trị không gắn liền với luật pháp thì không thể thành công trong quản trị. Gia thì có gia phong, nước thì có quốc pháp. Vấn đề nêu gương không thể không gắn với luật pháp, chế tài đi kèm. Khi đạo lý chưa đủ thấu, đạo đức chưa đủ chuyển thì pháp lý phải toàn dụng, pháp luật phải ra tay. Đó là cách quản trị quốc gia văn minh nhất.

Cuộc chống tham nhũng do Đảng phát động đang đến cao trào, làm cho nhân dân hết sức phấn khởi, tin tưởng. Song, vấn đề là ở chỗ, nếu nhìn ngược lại, điều đó cũng có thể có tác dụng ngược đến hình ảnh, vai trò của Đảng?

Đấy mới là một Đảng mạnh. Vì, Đảng ta không sợ điều đó. Một số người, thậm chí những người giữ trọng trách ở trong Đảng, ai có sai phạm thì đều phải bị nghiêm trị một cách bình đẳng và dân chủ. Kỷ luật như vậy thì Đảng mới vững mạnh, nhân dân mới tin tưởng. Chúng ta không thể kỳ vọng vào một thể chế mà không có chuyện đó. Bây giờ không phải là lúc mơ như vậy.

Trên thực tế chúng ta đã theo kinh tế thị trường nhưng luật pháp lại chưa hoàn thiện, tạo điều kiện cho tham nhũng, bòn rút của công; nhiều cán bộ vì thế mà sống một cuộc sống xa hoa…

Cụ Hồ nói mãi rồi, phải tẩy trừ bệnh phù hoa, xa xỉ trong cán bộ đảng viên. Nó làm mất uy tín của Đảng; vì nó mà người ta cam tâm tước đoạt quốc khố, cả gan bòn rút công sản, mang lại tai họa khôn lường. Điều đó càng cho thấy đức trị rất quan trọng.

Tôi nhớ trong Quốc lệnh mà Chủ tịch Hồ Chí Minh ký ban hành ngày 26-01-1946, chỉ vài tháng sau khi giành được chính quyền, Điều 8 phần Phạt của Quốc lệnh nói rõ: Tội ăn cắp của công là phải bị xử tử. Hệ thống luật pháp vì thế cũng cần phải được bổ sung, hoàn thiện không ngừng.

Đã tới lúc cần phải truy nguyên và giải trình minh bạch về tài sản, nhất là đối với những người đứng đầu các bộ máy trong toàn hệ thống chính trị. Và, hoàn thiện thể chế, chế tài về lĩnh vực này. Lòng tin của nhân dân đối với cán bộ, đảng viên cũng nằm ở đây.

Một số tiêu chuẩn để nêu gương đã được công bố, nhưng theo ông, cần nhấn mạnh thêm những điểm nào?

Bây giờ có biết bao cám dỗ, những lợi ích như tiền bạc, danh vị, quyền chức, lợi lộc… Tất cả những thứ đó đang thử thách tư chất, phẩm hạnh của người cộng sản. Không vượt qua được thì rất khó có thể nêu gương.

 

Tôi muốn đặc biệt nhấn mạnh vấn đề đạo đức, phẩm hạnh, trước hết ở liêm sỉ, tức là sự xấu hổ, mà thiếu nó thì không trở thành người, nói gì đến trở thành đảng viên.

Tôi cũng muốn nói về bản lĩnh. Trước đây, sự sinh tử đã làm nên bản lĩnh người cộng sản, súng đạn kẻ thù đã tôi luyện ra người cộng sản. Người đảng viên đã trở thành một biểu tượng trong lòng nhân dân.

Không biết tự trọng, không có liêm sỉ, thiếu trí tuệ thì làm sao nêu gương được cho ai. Điều đó đặt ra với từng đảng viện, nhất là với những đồng chí đứng đầu, những đồng chí giữ trọng trách trong Đảng.

Nếu không hành động thì nhân dân sao tin tưởng. Vì, Đảng ta là Đảng hành động chứ không phải là câu lạc bộ thăng quan phát tài. Có mấy hạng người liên quan tới vấn đề này:  nhiều đảng viên nói mà không làm, hứa đâu bỏ đấy, lấy đầu lưỡi thay cho bàn tay hành động; đáng xấu hổ nhất là nói một đằng làm một nẻo, làm ngược với nói. Như thế thì nêu gương gì?

Đã có nhiều sai phạm trong một số cấp ủy, mà thực ra là do người đứng đầu đã buông lỏng quản lý, vô hiệu hóa tổ chức đảng. Ông nói gì về điều này?

Trong một tổ chức đảng thì người đứng đầu đóng vai trò quyết định. Ông bà ta chẳng đã nói “Trên bất chính, dưới tắc loạn”, “Người trên ở chẳng kỷ cương, để cho người dưới lập trường mây mưa” đó sao. Người dẫn đường như thế thử hỏi sao tổ chức chẳng sai đường, lạc đường? Tất cả cán bộ, đảng viên đều là những tấm gương thì người đứng đầu phải là tấm gương sáng nhất. Nếu không làm được điều đó thì không thể biện minh về sức mạnh, uy tín của tổ chức đó.

Vừa qua có rất nhiều chuyện xung quanh người đứng đầu và Đảng đã kịp thời chỉnh đốn, đang chỉnh đốn, không trừ một ai cả.

Cơ chế nào để chọn được người đứng đầu là tấm gương sáng nhất, theo ông?

Muốn chọn được người đứng đầu tiêu biểu nhất, trước hết cần đổi mới cơ chế tuyển chọn. Cần tuyển chọn một cách trực tiếp, dân chủ, minh bạch; và kể cả tranh cử.

Cần thể chế hóa cụ thể việc kiểm tra của cấp trên đối với cấp dưới, sự giám sát của cấp dưới đối với cấp trên, đối với người đứng đầu ở tất cả các tổ chức đảng. Vấn đề từ chức phải đặt ra và thể chế nó.

Điều quan trọng nhất là phải có sự giám sát của nhân dân. Không gì lọt qua được đôi mắt nhân dân cả. Phải dựa hẳn vào nhân dân để giám sát, đánh giá cán bộ, đảng viên. Hàn thử biểu đo lòng tin của nhân dân đối với Đảng cũng nằm ở đây. Theo đó, mà lựa chọn người cần chọn.

Vấn đề cuối cùng, về vai trò của các cấp ủy, của các cơ quan chức năng trong thực thi công tác cán bộ trong nội bộ Đảng theo Điều lệ Đảng, các quy định khác trong Đảng bảo đảm thống nhất với pháp luật của Nhà nước.  

Đây là điều kiện có tính chất đủ, hết sức quan trọng. Tôi xin nhấn mạnh: Đảng cương thống nhất với quốc pháp, một cách dân chủ và bình đẳng trong thực thi, đối với mọi cán bộ, đảng viên của Đảng. Đó chính là nguồn gốc sức sống của các thể chế bảo đảm lựa chọn đúng người cần chọn.

Không có các yếu tố đó, tôi rất khó hình dung việc nêu gương của người đứng đầu trong bộ máy của Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị, thực hành tốt được.

Tư Giang thực hiện

Tham nhũng vặt và 'quan cách mạng'

Tham nhũng vặt và 'quan cách mạng'

Tham nhũng vặt dù không gây tác hại lớn về kinh tế, nhưng nó gặm nhấm lòng tin của người dân và hủy hoại hình ảnh nền công vụ.    

Việt Nam có cần thạc sĩ, tiến sĩ chống tham nhũng?

Việt Nam có cần thạc sĩ, tiến sĩ chống tham nhũng?

Có thật khu vực công muốn chống tham nhũng là được, chẳng cần đến nghiên cứu, chẳng cần đến thạc sĩ, tiến sĩ?    

Phòng, chống tham nhũng, tiêu cực – ý chí, cách làm và hiệu quả

Phòng, chống tham nhũng, tiêu cực – ý chí, cách làm và hiệu quả

Cuộc chiến chống tham nhũng đã được cả xã hội đồng thuận đúng như Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từng chỉ đạo: “Cả lò nóng lên, tất cả các cơ quan vào cuộc, không ai có thể đứng ngoài được”

Khi đất đai bị quan tham nhũng hợp pháp

Khi đất đai bị quan tham nhũng hợp pháp

Đất đai, nhà công sản là sở hữu toàn dân đã bị những kẻ có quyền lực biến chất biến thành của tư qua những công văn đóng dấu "Mật", "Tuyệt Mật".

Lò đã nóng lên, ‘đỉnh cao quyền lực’ cũng không được miễn trừ

Lò đã nóng lên, ‘đỉnh cao quyền lực’ cũng không được miễn trừ

Mới cách đây chưa lâu, người dân còn không thể tin có lúc hành vi sai trái của những người ở đỉnh cao quyền lực lại bị phanh phui, bị pháp luật trừng trị nghiêm khắc.

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng: "Xốc lại đội ngũ, tiếp tục tiến lên"

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng: "Xốc lại đội ngũ, tiếp tục tiến lên"

Tổng bí thư: “Buổi làm việc hôm nay và thực tế cho thấy chúng ta đang có khí thế, đang có quyết tâm mới, có ý chí mới, xốc lại đội ngũ, tiếp tục tiến lên. Đây là việc vô cùng quan trọng.”

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
CPTPP đã ở trong tầm tay
CPTPP đã ở trong tầm tay
Tiêu điểmicon06/11/2018  
Phiên thảo luận của Quốc hội về việc phê chuẩn Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) sáng 5/11 đã trở nên nhẹ nhàng rất nhiều khi bàn về những điều khoản chưa từng có tiền lệ.
Cảnh báo những kẻ lươn lẹo, “sống giả” chui vào vị trí lãnh đạo
Cảnh báo những kẻ lươn lẹo, “sống giả” chui vào vị trí lãnh đạo
Tiêu điểmicon06/11/2018  
Một trong những biểu hiện tinh vi nhất của những kẻ cơ hội chính trị như “con lươn, con chạch” là thái độ “sống giả”.
Ông Vũ Tiến Lộc: CPTPP cũng gây lo lắng khôn nguôi
Ông Vũ Tiến Lộc: CPTPP cũng gây lo lắng khôn nguôi
TuanVietNamicon05/11/2018  
CPTPP sẽ mang lại cơ hội tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp, có thêm việc làm, nâng cao đời sống của nhân dân, nhưng cũng tạo ra nhiều rủi ro gây lo lắng khôn nguôi.
Nói chuyện đạo đức, nhớ người thủ trưởng ‘nổi tiếng’ của tôi
Nói chuyện đạo đức, nhớ người thủ trưởng ‘nổi tiếng’ của tôi
Tiêu điểmicon05/11/2018  
Ngẫm cho cùng, lời giải cho nan đề “đạo đức xuống cấp” trước hết đặt lên vai những người gánh trách nhiệm, nghĩa vụ nêu gương.
Cơ hội vàng cho Việt Nam
Cơ hội vàng cho Việt Nam
Tiêu điểmicon04/11/2018  
Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại dai dẳng giữa Washington với Bắc Kinh, các công ty đã dời cơ sở sản xuất từ Trung Quốc sang các nước láng giềng xung quanh.
Bàn thêm về tư duy và hành động thời Cách mạng 4.0
Bàn thêm về tư duy và hành động thời Cách mạng 4.0
Tiêu điểmicon31/10/2018  
Quản lý phải tôn trọng nguyên tắc: tất cả vì sự phát triển. Quản lý để phát triển, theo kịp sự phát triển và thúc đẩy quá trình phát triển tốt hơn, chứ không phải kìm hãm sự phát triển.
Điều gì ẩn sau phán quyết đầy cẩn trọng của phiên tòa?
Điều gì ẩn sau phán quyết đầy cẩn trọng của phiên tòa?
Tiêu điểmicon30/10/2018  
Dừng phiên tòa là quyết định rất cẩn trọng của Hội đồng xét xử trong bối cảnh đây là vụ kiện đầu tiên trên thế giới một công ty taxi truyền thống đối với một công ty công nghệ với lý do bị sụt giảm doanh thu.
Trung Quốc lại gặp ác mộng
Trung Quốc lại gặp ác mộng
Tiêu điểmicon01/11/2018  
Trong khi cuộc chiến thương mại ngày càng leo thang với Mỹ, Trung Quốc lại gặp “ác mộng” mới khi Tổng thống Trump nói sẽ “khai tử” Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF).
Đổi 100 USD bị phạt 90 triệu: Vì sao gây sốc?
Đổi 100 USD bị phạt 90 triệu: Vì sao gây sốc?
Tiêu điểmicon26/10/2018  
Để một quy định pháp luật đi vào cuộc sống và phát huy được tác dụng giúp xã hội tốt lên thì phải đến từ cả hai khía cạnh: tính hợp lý, công bằng của quy định và cách thực thi.    
Nếu có lỡ nhịp đó là do cách tư duy, hành xử
Nếu có lỡ nhịp đó là do cách tư duy, hành xử
Tiêu điểmicon25/10/2018  
“… Lần này mà bỏ lỡ cách mạng 4.0 là do chính chúng ta, do tư duy và hành xử của chúng ta chứ không thể đổ lỗi cho bất kỳ lý do nào khác được”.
Cảnh báo của Tổng bí thư–Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng
Cảnh báo của Tổng bí thư–Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng
Tiêu điểmicon25/10/2018  
Hơn 6 năm trước, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng có bài phát biểu sâu sắc đề cập đến những vấn đề liên quan đến sự sống còn của Đảng.
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: “Bây giờ hoặc không bao giờ”
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: “Bây giờ hoặc không bao giờ”
Mediaicon24/10/2018  
Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư – Nguyễn Chí Dũng trăn trở: Chúng ta đã tăng trưởng tốt nhưng tăng trưởng vẫn dưới tiềm năng. Nhiều thế hệ người Việt Nam chưa giàu đã già.
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: “Giữ ổn định mới giữ được niềm tin”
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng: “Giữ ổn định mới giữ được niềm tin”
Mediaicon23/10/2018  
'Tư duy chính sách lớn là luôn giữ ổn định kinh tế vĩ mô. Ổn định vĩ mô là động lực tăng trưởng, tăng trưởng là động lực để duy trì ổn định'.
Sau sự cố đáng tiếc, Việt Nam sắp có 'cú hích' mới?
Sau sự cố đáng tiếc, Việt Nam sắp có 'cú hích' mới?
Tiêu điểmicon22/10/2018  
Những áp lực từ EVFTA đưa ra đối với chính phủ và các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh ở nước ta là khá rõ ràng. Nhưng đó là những cam kết và sức ép tốt.  
Chúng ta sẽ có những bước tiến xa hơn
Chúng ta sẽ có những bước tiến xa hơn
Tiêu điểmicon20/10/2018  
Hai hiệp định thương mại thế hệ mới EVFTA và CPTPP đang ở rất gần sau hàng loạt các động thái tích cực của tất cả các bên.     
Dự án nhà hát giao hưởng ở Thủ Thiêm bị phản đối- Vì sao?
Dự án nhà hát giao hưởng ở Thủ Thiêm bị phản đối- Vì sao?
Tiêu điểmicon18/10/2018  
HĐND TP HCM thử làm khoảng 2.000 phiếu khảo sát hỏi nhiều tầng lớp nhân dân thành phố xem họ ủng hộ hay phản đối dự án này để biết việc xây dựng nhà hát giao hưởng ở Thủ Thiêm có “cấp bách và dân cần“ hay không.
Phó Thủ tướng: “Đây là thành tựu rất lớn phải nhấn mạnh trong báo cáo của QH”
Phó Thủ tướng: “Đây là thành tựu rất lớn phải nhấn mạnh trong báo cáo của QH”
Tiêu điểmicon17/10/2018  
Trong vô số tin tức và dữ liệu kinh tế - xã hội để chuẩn bị cho kỳ họp Quốc hội khai mạc vào tuần tới, có một chi tiết về ngân sách nhà nước rất đáng chú ý.
Không còn phải “vỡ òa” sung sướng với các chỉ tiêu kinh tế
Không còn phải “vỡ òa” sung sướng với các chỉ tiêu kinh tế
Tiêu điểmicon15/10/2018  
Các chỉ tiêu kinh tế đã về đích ngoạn mục sớm thay vì cuối năm giúp các nhà điều hành kinh tế không còn phải “hồi hộp” hay “vỡ òa” như năm trước.
“Xoá bàn cờ làm lại” và luật chơi mới với 5 bước đi
“Xoá bàn cờ làm lại” và luật chơi mới với 5 bước đi
Tiêu điểmicon14/10/2018  
Hiện tại thế và lực của Mỹ, tuy mạnh nhưng không còn ở thế áp đảo, khuynh loát các quốc gia khác. Ngoài ra, các đối thủ của Mỹ cũng sẽ không ngồi yên khoanh tay chịu trận.
Không phải cứ viết lên trán chữ 'cộng sản' là được dân yêu
Không phải cứ viết lên trán chữ 'cộng sản' là được dân yêu
Tiêu điểmicon16/10/2018  
Sẽ không còn những cán bộ lãnh đạo chỉ biết ra rả rao giảng đạo đức mà hành động khác hẳn? Đó là kì vọng lớn của nhân dân.    
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN