Mổ xẻ thất bại của Chiến dịch đồng minh NATO ở Nam Tư

Mỹ và NATO đã vấp phải sự kháng cự quyết liệt, dũng cảm và đầy mưu trí của lực lượng vũ trang và nhân dân Nam Tư trong cuộc chiến năm 1999.

Cuộc chiến Nam Tư, thực chất là chiến dịch tấn công đường không của Mỹ và NATO (mật danh là “chiến dịch Sức mạnh đồng minh”/Operation Allied Force) nhằm vào Nam Tư, diễn ra từ 24/3 đến 9/6/1999. Chiến dịch nhằm tiêu diệt lực lượng quân sự, phá huỷ cơ sở hạ tầng kinh tế, chia rẽ nội bộ Nam Tư, buộc chính quyền Milosevic chấp nhận phương án giải quyết vấn đề tỉnh Kosovo đòi li khai theo sắp đặt của các nước phương Tây.

Chiến thuật

Trước tiên, đối phương triệt phá hệ thống phòng không, giành quyền làm chủ trên không; lấy không trung làm chủ mặt đất; phá huỷ các cơ sở hạ tầng kinh tế, thông tin liên lạc, mở rộng không kích gây sức ép.

{keywords}
Lực lượng phòng không Nam Tư đánh trả không quân NATO. Ảnh: Wikipedia

Thực hành bôn tập tầm xa từ trên dưới 10.000km bằng máy bay ném bom chiến lược B-52, B-2A; coi trọng việc cung cấp tình báo chỉ huy dẫn đường máy bay và điều khiển tên lửa, bom từ vũ trụ; điểm huyệt bằng các đòn “phẫu thuật” chính xác từ xa bằng bom hoặc tên lửa diệt mục tiêu. Thời gian đánh không theo một quy luật nào, lúc chủ yếu đánh ban ngày, lúc chủ yếu đánh ban đêm. Riêng hệ thống phòng không chủ yếu đánh ban đêm để tăng cường hiệu quả của máy bay tàng hình và giảm khả năng phòng chống của phía Nam Tư.

Liên quân đã sử dụng khoảng 1.100 máy bay chiến đấu với các kiểu loại hiện đại nhất như máy bay tàng hình B-2, F117-A, trong 78 ngày đêm xuất kích 36.000 lần, được sự hỗ trợ của 24 vệ tinh định vị toàn cầu, phóng hơn 20.000 tên lửa (có vài trăm tên lửa hành trình tầm xa) và bom (35% có điều khiển) với nhiều loại mới như bom chứa urani nghèo, bom xung điện từ, bom chì... đánh vào 600 mục tiêu của Nam Tư.

Tuy nhiên, Mỹ và NATO đã vấp phải sự kháng cự quyết liệt, dũng cảm và đầy mưu trí của lực lượng vũ trang và nhân dân Nam Tư.

Đòn đáp trả quyết liệt

Rút kinh nghiệm từ cuộc Chiến tranh Vùng Vịnh, Nam Tư đã chú trọng làm tốt công tác dự trữ, huấn luyện, nguỵ trang, sơ tán... Một mặt, chủ trương bảo toàn lực lượng thời kỳ đầu cuộc chiến, chờ thời cơ đối đầu trên bộ bằng đánh lâu dài, đánh du kích; mặt khác triệt để khai thác nhược điểm của vũ khí công nghệ cao, tận dụng địa hình, bố trí hệ thống phòng không có chiều sâu, có công sự ngầm phân tán, linh hoạt di chuyển, cơ động phòng tránh và đánh trả.

Quân đội Nam Tư phát hiện tên lửa hành trình phải bay theo chương trình định sẵn nên chịu ảnh hưởng lớn của điều kiện địa hình và môi trường xung quanh mục tiêu, không có khả năng cơ động trong quá trình bay nên khả năng tự phòng vệ kém, thường bay đến các mục tiêu theo những đường bay cố định... Do vậy, tại khu vực mục tiêu bảo vệ và trên dọc hành lang bay, Nam Tư bố trí các cụm pháo, tên lửa phòng không có thiết bị ngắm hoặc điều khiển hoả lực bằng điện tử, hình thành lưới lửa phòng không nhiều tầng, nhiều lớp đánh chặn.

Nam Tư cũng phòng chống và đánh trả chiến tranh điện từ khá thành công bằng các biện pháp: Thực hiện im lặng vô tuyến trước 72 giờ khi NATO tiến công, cất giấu ra-đa, thiết bị thông tin vào các hang động, chủ yếu sử dụng hữu tuyến điện. Tổ chức nghi binh điện tử thường xuyên, rộng khắp bằng các đài ra-đa, thông tin cơ động.

Kiểm soát chặt chẽ thời cơ mở ra-đa, thực hiện “không đánh khi chúng đến, đánh khi chúng về”, mở ra-đa gián đoạn hoặc luôn chuyển đổi tần số. Phát nhiễu tích cực và tiêu cực gây nhiễu thông tin điều khiển, làm mồi bẫy vũ khí, bom, đạn của đối phương…

Trong bố trí lực lượng, Nam Tư thực hiện phòng kết hợp ẩn nấp trong cộng sự và triển khai chiến đấu, phân tán hợp lý, cơ động thích hợp vừa bảo đảm đội hình chiến đấu trên các hướng, các khu vực vừa tránh bị phát hiện và tiến công một lúc hai đơn vị hoả lực.

Các phương pháp ngụy trang che giấu được kết hợp hài hoà giữa các yếu tố của thiên nhiên như rừng, núi, thung lũng, sương mù... với sơn phủ, lưới nguỵ trang, màn khói... cùng các biện pháp nghi binh lừa địch bằng các khí tài mô phỏng, được sản xuất công nghiệp và được bố trí di chuyển như tác chiến thật.

Các hacker của Nam Tư đã tung vào thệ thống mạng của NATO rất nhiều loại vi rút máy tính, tiến hành “oanh tạc điện tử” bằng các bưu kiện, có ngày lên tới 2.000 e-mail làm cho trạm khí tượng của Anh bị gây nhiễu hay hệ thống thông tin NATO bị tê liệt, làm hư hỏng Đài phát thanh 892 của phương Tây; tập kích vào hệ thống máy tính của Lầu Năm góc, làm tê liệt hệ thống máy tính trên tàu sân bay Nimitz của Hải quân Mỹ hơn 3 giờ, sử dụng mạng Internet để phản kích lại cuộc chiến tranh tâm lý của NATO.

Kết quả, quân đội Nam Tư đã hạn chế được tổn thất (hy sinh 72 quân nhân, 114 nhân viên cảnh sát), đồng thời đánh trả bằng tên lửa, pháo phòng không và các loại vũ khí nhẹ, bắn rơi 2 máy bay (có F-117A) và hàng chục tên lửa hành trình của Mỹ và NATO, bảo toàn 80% thực lực quân sự. Cuối cùng, Mỹ và NATO phải ký kết hiệp định đình chiến.

Việc quân đội Nam Tư bắn rơi máy bay F-117A đã tạo sự nghi ngờ không chỉ đối với F-117, mà cả toàn bộ khái niệm công nghệ tàng hình vốn là cơ sở cho thế hệ máy bay chiến đấu tối tân nhất của không quân Mỹ. Và đây là một trong những nguyên nhân khiến không quân Mỹ loại bỏ F-117 khỏi trang bị năm 2008.

Nhân tố quyết định

Chiến dịch không kích của NATO đã làm chết và bị thương hơn 6.000 người, phần lớn là dân thường, phá hủy 50% cơ sở hạ tầng của Nam Tư, hơn 200.000 người buộc phải rời bỏ quê hương, thiệt hại kinh tế ước tính trên 120 tỷ USD, chưa kể đến những thiệt hại lâu dài gây ra cho hệ sinh thái khu vực và sức khỏe người dân.

Với chiến dịch Sức mạnh đồng minh, Mỹ và NATO muốn thử nghiệm phương thức “tác chiến phi đối xứng công nghệ cao” làm công cụ uy hiếp, răn đe. Tuy nhiên, thực tế đã cho thấy vũ khí công nghệ cao không phải là sức mạnh tuyệt đối, không gì chống đỡ nổi. Yếu tố con người, tinh thần, lý tưởng chiến đấu của binh sĩ vẫn mãi là nhân tố quyết định trong mọi cuộc chiến.

Nguyên Phong

Xem hạ thủy tàu hộ vệ đa năng thế hệ mới của Nhật

Xem hạ thủy tàu hộ vệ đa năng thế hệ mới của Nhật

Theo tờ Asahi, buổi lễ hạ thủy được tổ chức hôm 19/11 tại cảng Tamano, tỉnh Okayama với sự có mặt của giới chức Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản (JMSDF).

Ấn Độ sẽ triển khai máy bay không người lái ở biên giới giáp TQ

Ấn Độ sẽ triển khai máy bay không người lái ở biên giới giáp TQ

Theo hãng tin ANInews, quân đội Ấn Độ đang thảo luận vấn đề mua máy bay không người lái (UAV) từ Mỹ và Israel.

tin nổi bật

Kiev không chấp nhận đổi đất lấy hòa bình, quan chức Crưm nói Ukraine mất Biển Azov

Cố vấn Tổng thống Ukraine, ông Oleksiy Arestovich nói rằng, một số quốc gia châu Âu rõ ràng “muốn Kiev phải đưa ra các nhượng bộ với Tổng thống Nga Vladimir Putin”.

Nga mở cảng ở Biển Đen, pháo kích hàng chục thị trấn ở Donbass

Bộ Quốc phòng Nga cho biết sẽ mở một hành lang an toàn cho phép tàu nước ngoài rời các cảng của Ukraine ở Biển Đen. Ngoài ra, một hành lang riêng sẽ được mở để các tàu rời Mariupol bằng cách đi từ cảng biển Azov tới Biển Đen.

Israel cấm Đức bán tên lửa ‘mũi nhọn’ cho Ukraine

Chính quyền Israel gần đây đã bác bỏ đề nghị bán tên lửa chống tăng Spike có trong biên chế quân đội Đức cho Ukraine.

Quân Nga tấn công dồn dập để chiếm thị trấn then chốt ở đông Ukraine

Bộ Quốc phòng Ukraine tố cáo các lực lượng Nga đang tấn công dữ dội nhằm giành quyền kiểm soát thị trấn then chốt Lyman ở vùng Donetsk, phía đông nước này.

Mỹ, Nhật cùng điều chiến cơ xuất kích sau vụ phóng tên lửa Triều Tiên

Quân đội Mỹ và lực lượng phòng vệ Nhật đã điều 8 máy bay chiến đấu cùng xuất kích phía trên Biển Nhật Bản (Hàn Quốc gọi là Biển Đông) sau khi Bình Nhưỡng phóng 3 tên lửa.

Ông Putin lần đầu thăm thương binh về từ chiến trường Ukraine

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có lần đầu đến Bệnh viện Quân y Trung ương Mandryk ở Moscow để thăm hỏi các thương binh tham gia chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine.

Video khẩu đội pháo đa nòng ‘cuồng phong’ Nga tham chiến ở Ukraine

Theo truyền thông Nga, các cuộc đấu pháo giữa quân đội nước này và lực lượng vũ trang Ukraine tại tỉnh Kharkiv gần đây vẫn diễn ra ác liệt.

Cuộc chiến Nga-Ukraine sang tháng thứ 4, chiến sự tập trung ở phía đông

Hôm nay (25/5), cuộc chiến tại Ukraine đã bước sang tháng thứ 4 và Nga vẫn đang cố giành quyền kiểm soát ở hai tỉnh Donetsk và Luhansk thuộc vùng Donbass.

Video UAV 'sát thủ cảm tử' của Ukraine tập kích xe tăng Nga

Ukraine mới đây đã công bố video lực lượng đặc nhiệm nước này sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) Switchblade để tấn công xe tăng Nga.

Video oanh tạc cơ Nga-Trung Quốc tuần tra chung

Theo Bộ Quốc phòng Nga, nhiệm vụ tuần tra chung giữa nước này và Trung Quốc không xâm phạm tới không phận của bất kỳ nước này trong khu vực Đông Bắc Á.

Sức mạnh của lữ đoàn Stryker lục quân Mỹ triển khai đến châu Âu

Bộ Quốc phòng Mỹ đầu tháng này đã ra quyết định triển khai một lữ đoàn xe chiến đấu Stryker đến Romania.

Lý do Nga nâng cấp hệ thống tác chiến điện tử của cường kích ‘thú mỏ vịt’

Theo nguồn tin quân sự Nga, việc nâng cấp hệ thống điện tử Khibiny cho máy bay Su-34 được dựa trên kết quả tác chiến thu được từ chiến dịch ở Ukraine.

Nga giảm cường độ tấn công Ukraine, Phần Lan cử phái đoàn tới Thổ Nhĩ Kỳ

Theo giới chức quân sự Nga, nước này sẽ giảm cường độ tấn công trên lãnh thổ Ukraine trong thời gian tới.

Ông Biden nói chiến sự gây thảm họa nhân đạo, Ukraine tuyên bố kiểm soát lại nhiều nơi

Tổng thống Mỹ Joe Biden tuyên bố rằng, cuộc chiến Nga-Ukraine đã “kích hoạt một thảm họa nhân đạo”.

Đan Mạch cam kết chuyển giao tên lửa diệt hạm giúp Ukraine lấy lại cảng biển từ Nga

Mỹ thông báo, Đan Mạch đã cam kết cung cấp các tên lửa diệt hạm và một bệ phóng cho Kiev, có thể giúp Ukraine giành lại các cảng bên bờ Biển Đen từ tay quân Nga.