Thành phố toàn xe máy khó tiến tới thịnh vượng

Không nên xem phương tiện công cộng và cá nhân là hai nhân tố đối đầu nhau, mà là hai nhân tố kết hợp, hỗ trợ nhau.
Không nên xem phương tiện công cộng và cá nhân là hai nhân tố đối đầu nhau, mà là hai nhân tố kết hợp, hỗ trợ.

LTS: Tuần Việt Nam xin giới thiệu phần 2 bài viết của chuyên gia GTVT TS.Trần Hữu Minh về vấn đề ùn tắc giao thông tại 2 đô thị lớn Hà Nội và TPHCM.

>> Xem lại Kỳ 1: Làm thế nào giúp Hà Nội hết cảnh ‘chôn chân’?

Xin lốt xe nửa tỷ và chuyện ‘trên bảo dưới không nghe’

Đi xe buýt riêng cho nữ, tôi rất... xấu hổ

Bênh chợ cóc: Lối nghĩ của xứ chuộng xe máy?

Có nên hạn chế phương tiện cá nhân?

“Hạn chế phương tiện cá nhân” là cụm từ dễ gây hiểu nhầm. Thuật ngữ chính xác hơn đối với nhóm giải pháp liên quan đến vận tải cá nhân là “Quản lý sử dụng phương tiện cá nhân”.

Kinh nghiệm thế giới cho thấy những giải pháp nhằm tác động đến sở hữu ít phát huy tác dụng. Trong khi đó, quản lý sử dụng là giải pháp rất hữu hiệu, đã được áp dụng rộng rãi và thành công tại rất nhiều đô thị lớn trên thế giới, kể cả các thành phố có nhiều đặc điểm tương đồng với Hà Nội, TP HCM.

Một xã hội chỉ sử dụng xe đạp, xe máy hoặc đi bộ thì không thể coi là thịnh vượng vì tốc độ di chuyển, khả năng chuyên chở và độ tiện nghi thấp. Một xã hội chỉ sử dụng ô tô cá nhân thì chắc chắc sẽ gặp rất nhiều vấn đề về ách tắc, ô nhiễm môi trường và tai nạn giao thông.

Nhìn vào xu hướng của thế giới, các nước phát triển đã từng đi xe đạp, đã chuyển sang ô tô cá nhân. Và nay họ vẫn giữ ô tô nhưng song song với đó là phát triển mạnh mẽ phương tiện công cộng, các phương thức vận tải phi cơ giới như xe đạp và đi bộ.

Trên cơ sở này người dân có nhiều lựa chọn di chuyển và dùng các công cụ về quản lý, kinh tế để điều tiết nhu cầu, khuyến khích người dân lựa chọn phương thức đi lại phù hợp với chuyến đi của họ, đặc biệt là phương tiện công cộng và vận tải phi cơ giới.

{keywords}

Ùn tắc đang gia tăng tại hai thành phố lớn nhất cả nước

Cụ thể hơn, với những chuyến đi cần ô tô (đi dã ngoại, về quê, mua sắm cuối tuần…) người dân có thể sử dụng ô tô một cách thuận tiện. Nhưng với những chuyến đi vào khu vực nội thành vào ngày làm việc, nếu có thể sử dụng phương tiện công cộng, hay đi bộ/ đi xe đạp thì nên thực hiện.

Người dân chỉ đi xe đạp khi có không gian an toàn (làn xe đạp liên thông...), hoặc chỉ đi bộ khi có vỉa hè sạch sẽ thông thoáng và đặc biệt là phải liên thông, liên tục... Bởi vậy nếu muốn thúc đẩy việc đi xe đạp và đi bộ, chính quyền thành phố cần tìm cách cung cấp các điều kiện trên.

Để vận tải cá nhân phát triển tự phát cho đến khi ách tắc trầm trọng mới bắt tay giải quyết rõ ràng không phải lựa chọn sáng suốt. Việc định hướng hướng dẫn người dân dùng phương tiện cá nhân như thế nào cho hợp lý là trách nhiệm của các nhà quản lý.

Năm 2014, Chính phủ đã có chủ trương xây dựng và triển khai các giải pháp phát triển hợp lý các phương thức vận tải tại các thành phố lớn. Bởi vậy, nên đặt vấn đề quản lý sử dụng phương tiện cá nhân hợp lý là một trọng tâm trong thời gian tới.

Thiếu một trong hai yếu tố công cộng và cá nhân, Hà Nội và TP HCM đều gặp vấn đề nghiêm trọng về GTVT. Bởi vậy, không nên xem vận tải công cộng và cá nhân là hai nhân tố đối đầu nhau, mà là hai nhân tố kết hợp, hỗ trợ nhau cùng phát triển.

Không gian cho người đi bộ

Tại Hà Nội và TP HCM, do phương tiện cá nhân tiện lợi nên tỷ lệ sử dụng phương tiện công cộng thấp. Bởi vậy tắc càng thêm tắc, người dân càng sử dụng phương tiện cá nhân thì hạ tầng càng quá tải, giao thông càng trở nên lộn xộn khó quản lý.

Không có giải pháp đơn lẻ nào có thể giải quyết ngay vấn đề phức tạp trên. Tuy nhiên, nếu xác định một nút thắt để tháo gỡ, thì việc phát triển phương tiện công cộng là một giải pháp cần được ưu tiên hàng đầu, trong đó không gian cho người đi bộ đóng một vai trò quyết định. Chúng ta có phương tiện công cộng tốt đến mấy mà không gian đi bộ không đáp ứng thì hiệu quả cũng sẽ rất hạn chế.

Tại Hà Nội, việc dành thêm không gian mặt đường trên một số hành lang rộng rãi (như Nguyễn Trãi-QL6, Trần Duy Hưng - Nguyễn Chí Thanh tại TP Hà Nội) để làm vỉa hè cho người đi bộ (đồng nghĩa với việc giảm không gian mặt đường) là hoàn toàn làm được. Sau khi đã điều chỉnh một phần không gian đường phố cho vỉa hè, cần tiếp tục ưu tiên, nâng cấp chất lượng cho phương tiện công cộng.

{keywords}

Hà Nội và TP HCM nhiều tuyến phố không còn đường cho người đi bộ. Ảnh: GDVN

Các giải pháp lâu dài đã được xây dựng tương đối đầy đủ trong Nghị quyết số 16 của Chính phủ về khắc phục ùn tắc giao thông tại Hà Nội và TP HCM như: đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm hoàn thành các dự án đường sắt đô thị đang thi công đúng thời hạn quy định; sớm triển khai các tuyến đường sắt đô thị mới theo quy hoạch; mở rộng các đường vành đai, đường hướng tâm vào thành phố; thực hiện quyết liệt việc lập lại trật tự, kỷ cương đối với giao thông đô thị, quản lý lòng đường, vỉa hè...

Nếu kiên trì, quyết liệt thực hiện các giải pháp trên, chắc chắn tình trạng ùn tắc giao thông tại Hà Nội và TP HCM sẽ được cải thiện.

TS.Trần Hữu Minh

tin nổi bật

Dân ‘anh chị’ Hà Nội xưa: Ỷ vào gia thế, quyền chức

Hà Nội thời phong kiến và Pháp thuộc tồn tại các cá nhân, nhóm người bất chấp đạo đức truyền thống, đứng ngoài luật pháp. Tiếng Việt gọi họ là nặc nô, du côn, anh chị, lưu manh… Có nhiều cuốn sách, bài viết về Hà Nội xưa nhưng ít khi đề cập mặt trái.

Học phí đại học tăng mạnh, cơ hội nào cho sinh viên nghèo?

Vài năm gần đây, học phí các trường đại học tăng mạnh, chắc chắn sẽ làm nhiều người phải từ bỏ ước mơ như tôi ngày xưa…

Gần 100 biệt thự cũ Hà Nội được bảo tồn: Tốt nhưng chưa phải cốt lõi

Có lẽ đây là một thông tin vui, rất đáng quan tâm của xã hội về chủ trương sẽ chỉnh trang và bảo tồn các kiến trúc cổ của Thủ đô trong thời gian tới.

Hàng nghìn công chức, viên chức dứt áo 'rời công, sang tư': Sàng lọc ngược

Việc hàng loạt cán bộ rời khu vực công sang khu vực tư diễn ra ở nhiều nơi gần đây là bất thường, cho thấy khu vực công đang thiếu sức hấp dẫn và tồn tại nhiều vấn đề cần được giải quyết.

Cựu Thủ tướng Ehud Barak: Israel tìm mọi cách để phát hiện, chăm sóc từng nhân tài

Israel rất nhỏ bé, không có nhiều tài nguyên giá trị như dầu hay mỏ quý. Nhưng chúng tôi có thứ nguyên liệu giá trị nhất: chất xám - cựu Thủ tướng Israel Ehud Barak chia sẻ với Tuần Việt Nam trong chuyến công du tới Việt Nam.

Bồi dưỡng cán bộ ở nước ngoài, để đi học không thành đi shopping

Theo Kết luận số 39 mới đây, Bộ Chính trị dự kiến, từ nay đến 2025, mỗi năm sẽ cử đi nước ngoài bồi dưỡng khoảng 400 cán bộ; và khoảng 500 cán bộ mỗi năm cho giai đoạn 2026-2030.

Về nơi ‘nằm sấp thấy cá, nằm ngửa thấy ong’

Tương Dương - Nghệ An cùng với Hương Khê - Hà Tĩnh và Đông Hà - Quảng Trị là ba điểm nắng nóng nhất miền Trung. Nhưng ít ai biết rằng, ở ngay cạnh “rốn nóng” Tương Dương lại là một điểm đến lý thú bậc nhất ở miền tây Nghệ An.

Lý do khiến nữ Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc Park Soon-ae buộc phải từ chức ngày 8/8 do thất bại trong việc thuyết phục người dân chấp nhận việc bắt đầu bậc tiểu học từ 5 tuổi.

Singapore - bậc thầy về tuyển chọn, cử người ra nước ngoài học tập

Để cử người ra nước ngoài học sau đó về làm cho khu vực công, đảo quốc sư tử làm rất bài bản từ khâu tuyển chọn đến khâu sử dụng.

Người tài không bỏ việc, chỉ rời bỏ sếp kém

Không ít người tài được đưa đi đào tạo, sau khi tốt nghiệp được bố trí công việc thì xin nghỉ hoặc chuyển ra ngoài cơ quan nhà nước. Họ không rời bỏ công việc mà chỉ rời bỏ người quản lý yếu kém.

Những tín hiệu sau cuộc gặp của Ngoại trưởng Mỹ - Trung

Đây là lần hội đàm đầu tiên giữa lãnh đạo ngoại giao Mỹ - Trung kể từ cuộc tiếp xúc tháng 10/2021 trong bối cảnh hai cường quốc tăng cường tương tác khi phương Tây đang tập trung vào xung đột Nga - Ukraine.

Chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành: Cơ sở nào để nói CPI sai?

Có người nói với tôi họ có cảm giác CPI không đúng. Tôi trả lời, lấy cơ sở nào để nói CPI là sai? Về mặt khoa học thì không chứng minh được - chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành chia sẻ.

Đưa cán bộ đi nước ngoài: Khát vọng học thành tài trong thời đại 4.0

Kết luận 39 có đề cập tới việc bồi dưỡng cán bộ về khoa học công nghệ và cách mạng công nghiệp lần thứ 4. Đây là chủ trương rất đúng và trúng.

Người Do Thái dạy trẻ con làm nông nghiệp, trở thành những thanh niên biết làm giàu

Israel nổi tiếng là một quốc gia phát triển về nông nghiệp công nghệ cao (agtech). Bằng trí tuệ và lao động, họ đã biến vùng đất với hơn 60% diện tích là sa mạc thành những nông trại trù phú.

Minh Trị Thiên Hoàng với quyết tâm canh tân nước Nhật, học bên ngoài để vươn lên

Minh Trị Thiên Hoàng (1852-1912) trị vì từ năm 1867 cho đến khi qua đời. Ông được coi là một minh quân có công lớn nhất trong lịch sử Nhật Bản.