Cần đổi tư duy “quản lý theo kịp phát triển” sang “quản lý kiến tạo phát triển”

Trong bối cảnh cuộc CMCN lần thứ 4 và chuyển đổi số đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu, quốc gia nào có môi trường pháp lý phù hợp với “tương lai số” sẽ có cơ hội bứt phá. 

 

Người Việt đã có nhận thức về chuyển đổi số, tuy nhiên không đồng đều

Chia sẻ tại Diễn đàn Quốc gia phát triển doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam, T.S. Nguyễn Nhật Quang - Viện trưởng Viện KHCN Vinasa - VSTI cho biết, quá trình chuyển đổi số đang diễn ra nhanh chóng, tác động sâu rộng trên phạm vi toàn cầu và là một thực tế khách quan.

Nền kinh tế số, dựa trên kết nối và dữ liệu với các mô hình kinh doanh đột phá, sáng tạo cùng với các biến động địa chính trị đang biến đổi nhanh chóng các chuỗi cung ứng, tiến tới một hình thái kinh tế hiệu quả hơn.

Mạng máy tính, robot, AI, chuỗi khối… đang thay đổi quan hệ của con người với con người, thay đổi các hệ giá trị truyền thống. Xã hội số đang hình thành với nhiều cái tốt mới và đồng thời nhiều cái xấu mới.

Trong bối cảnh đó, công nghệ số hiện đại cho phép chính phủ tối ưu hóa hơn nữa hoạt động của mình, ứng dụng công nghệ để chuyển từ xây dựng chính phủ điện tử sang chính phủ số, chuyển từ cung cấp dịch vụ hành chính công trên mạng sang cung cấp các dịch vụ thông tin cho xã hội và nền kinh tế.

{keywords}
TS Nguyễn Nhật Quang - Viện trưởng Viện KHCN Vinasa - VSTI. Ảnh: Trọng Đạt

Theo ông Nguyễn Nhật Quang, thông điệp được nhấn mạnh nhất trong nhiệm kỳ này của Chính phủ là “chính phủ kiến tạo” và thực tế đã đạt được nhiều thành tựu về cải cách thể chế, lề lối làm việc.

Những năm qua, Chính phủ đã đẩy mạnh công tác xây dựng chính quyền điện tử và đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, nhất là trong lĩnh vực dịch vụ hành chính công, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp khi đi làm các thủ tục hành chính.

Về lưu chuyển văn bản quản lý, bước đầu Việt Nam đã có hệ thống báo cáo từ cấp bộ ngành lên chính phủ. Nhiều địa phương đã triển khai mạnh các đề án dịch vụ hành chính công điện tử đạt mức 3, 4.

Một thành tựu quan trọng khác là Chính phủ đã nhận thức rất sớm về thời cơ, thách thức liên quan đến cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và chuyển đổi số. 

Các cấp các ngành, cộng đồng doanh nghiệp và xã hội đã có nhận thức bước đầu về tính cấp thiết phải chuyển đổi số. Các bộ, ngành như Bộ Khoa học công nghệ, Bộ Kế hoạch đầu tư và đặc biệt là Bộ Thông tin & truyền thông  đã có nhiều quyết sách hướng tới đổi mới sáng tạo và tương lai số. Những cơ quan này đang thực sự đóng vai trò kiến tạo trong nỗ lực chuyển đổi số quốc gia.

Tuy vậy, có một thực tế là hiện nay các bộ, ngành, địa phương có nhận thức chưa đều về chuyển đổi số và chính phủ số, chính quyền số. 

Chia sẻ về nội hàm của chính phủ kiến tạo tương lai số, TS Nguyễn Nhật Quang cho rằng, khi toàn bộ nền kinh tế và xã hội chuyển lên môi trường số, trở thành “kinh tế số” và “xã hội số”, Chính phủ cũng phải chuyển đổi số để quản lý theo kịp sự phát triển. 

Nói cách khác, nếu “năng lực số” của Chính phủ không cao, sẽ không thể quản lý được “kinh tế số” và “xã hội số”. Do vậy, Việt Nam cần ưu tiên đẩy nhanh việc xây dựng chính phủ số, không chờ làm xong chính phủ điện tử mới làm chính phủ số. 

{keywords}
TS Nguyễn Nhật Quang chia sẻ suy nghĩ của mình về tiến trình chuyển đổi số tại Việt Nam. Ảnh: Trọng Đạt

Những kiến nghị để biến Việt Nam trở thành quốc gia số

Theo TS Nguyễn Nhật Quang, trong bối cảnh cuộc CMCN lần thứ 4 và chuyển đổi số đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu, quốc gia nào có môi trường pháp lý phù hợp với “tương lai số” sẽ có cơ hội bứt phá. 

Ở một thế giới như vậy, khát vọng về một Việt Nam hùng cường, sánh vai cùng các cường quốc năm châu trong tương lai số chỉ có thể đạt được nếu chúng ta có một thể chế kinh tế xã hội được chủ động “thiết kế” cho phù hợp với môi trường mới. Điều đó cũng có nghĩa, Chính phủ cần chuyển mạnh tư duy từ “quản lý theo kịp phát triển” sang “quản lý kiến tạo phát triển”.

Để đẩy nhanh chuyển đổi số kinh tế và xã hội một cách nhanh chóng, tiết kiệm trên quy mô lớn, TS Nguyễn Nhật Quang cho rằng, chính phủ kiến tạo cần tập trung đầu tư vào hạ tầng thông tin, hạ tầng số, đặc biệt là hạ tầng nhân lực, hạ tầng pháp lý và hạ tầng dữ liệu. 

Chính phủ cũng cần coi hạ tầng thông tin quốc gia là hạ tầng trọng yếu, hạ tầng của hạ tầng, là “hệ thần kinh” của quốc gia. Các hạ tầng kinh tế xã hội, hạ tầng kỹ thuật khác sẽ được thông minh hóa trên cơ sở một hạ tầng thông tin quốc gia hiệu quả, an toàn, hướng tới một quốc gia thông minh.

{keywords}
Theo TS Nguyễn Nhật Quang, Việt Nam cần đổi tư duy “quản lý theo kịp phát triển” sang “quản lý kiến tạo phát triển”. Ảnh: Trọng Đạt

Để chuyển đổi số quốc gia, chính phủ cần ưu tiên đầu tư và huy động tối đa các nguồn lực xã hội để đầu tư hạ tầng thông tin an toàn, thống nhất và dùng chung. 

Hạ tầng dữ liệu chiếm vị trí trung tâm trong chuyển đổi số. Do vậy, Việt Nam cần khẩn trương xây dựng chiến lược dữ liệu quốc gia, đồng thời xây dựng “Luật thông tin và dữ liệu số”.

Quốc gia số đòi hỏi công dân số. Việt Nam cần ưu tiên chuyển đổi số ngành giáo dục đào tạo, bao gồm cả giáo dục phổ thông, đại học và giáo dục nghề nghiệp. Điều này là để đảm bảo các công dân, nguồn nhân lực tương lai được trang bị các năng lực cần thiết để thích nghi một cách hiệu quả với tương lai số.

Theo TS Nguyễn Nhật Quang, hạ tầng thông tin quốc gia không thể xây dựng trong một thời gian ngắn. Phương thức hữu hiệu để xây dựng một quốc gia thông minh phải là “cấy gene” thông minh thông qua công tác quy hoạch, quy chế và quy chuẩn. 

Để các thành phần đầu tư mới thông minh ngay từ đầu, các hạ tầng đã có phải được ưu tiên “thông minh hóa” cùng với hoạt động nâng cấp, mở rộng, cải tạo. Do vậy, Chính phủ cần rà soát, cập nhật các chương trình, quy hoạch, kế hoạch ở tất cả các cấp để đảm bảo tương thích với tương lai số.  

Trọng Đạt

tin nổi bật

"Nữ hoàng tiền số" bị FBI truy nã gắt gao trên toàn cầu vì lừa đảo

Ruja Ignatova, người được mệnh danh là "Nữ hoàng tiền số" đã bị Cục điều tra Liên bang (FBI) đưa vào danh sách 10 người bị truy nã gắt gao nhất trên toàn cầu, sau khi bị cáo buộc lừa đảo 4 tỷ USD.

Lời khuyên của cha đẻ điện thoại di động

Martin Cooper, người phát minh điện thoại di động cười lớn khi biết rằng nhiều người dành hàng giờ mỗi ngày để sử dụng smartphone.

Số hóa ngành khách sạn, startup Việt ôm mộng cạnh tranh "kỳ lân" Ấn Độ

HANZ là một trong những startup nổi bật tại Shark Tank về chuyển đổi số mảng đặt phòng và quản lý khách sạn.

300 "thần đồng" tranh tài tại kỳ thi CNTT lớn nhất miền Bắc

Trong số gần 300 thí sinh, chỉ một lượng rất nhỏ những "thần đồng" CNTT giỏi nhất được lựa chọn, để từ đó tham dự vòng thi chung kết quốc gia.

Samsung vượt mặt TSMC, bắt đầu sản xuất hàng loạt chip 3 nanomet

Công ty Hàn Quốc là đơn vị đầu tiên trên thế giới làm được điều này.

Quá mong chờ game, người chơi bỏ tiền làm cổ đông Nintendo

Một người hâm mộ trò chơi F-Zero đã bỏ ra 40.000 USD để mua cổ phiếu của công ty Nintendo. Mục đích chính của anh chàng chỉ để hỏi về những kế hoạch tương lai của loạt game này.

Mỹ cáo buộc một người Việt lừa đảo 2,6 triệu USD từ bán NFT, nguy cơ đối mặt 40 năm tù

Sau khi gọi vốn thành công, Lê Anh Tuấn và đồng bọn đã đóng cửa website, chiếm dụng vốn đầu tư và rửa tiền bằng các giao dịch tiền mã hóa.

80.000 triệu phú Bitcoin biến mất kể từ đầu năm do Bitcoin giảm sốc

Bitcoin giảm giá sốc đã khiến 75% các triệu phú Bitcoin biến mất khỏi thị trường. Đây là mức sụt giảm kinh hoàng so với hồi tháng 11 năm ngoái.

SpaceX được "bật đèn xanh" thử nghiệm tàu vũ trụ khổng lồ Starship

SpaceX vừa nhận được phản hồi từ các nhà quản lý Mỹ về địa điểm phóng Starbase, nơi tiến hành thử nghiệm các vụ phóng tàu vũ trụ khổng lồ Starship.

CEO Axie Infinity Nguyễn Thành Trung nói gì về việc đóng cửa bản “play to earn”?

CEO Axie Infinity - Nguyễn Thành Trung cho biết công ty chưa hề thông báo về việc phiên bản “play to earn” sẽ dừng hoạt động.

Hãng taxi bay tham vọng chiếm thị trường 9.000 tỷ USD

Taxi bay của Lilium, một trong những tên tuổi nổi tiếng nhất trong lĩnh vực máy bay không người lái chở khách, tham vọng sẽ chiếm lĩnh thị trường béo bở 9.000 tỷ USD vào năm 2050.

Việt Nam được đánh giá cao về tăng trưởng hạ tầng số

So với các nước trong khu vực, Việt Nam đang có sự gia tăng về đầu tư vào hạ tầng CNTT. Quá trình chuyển đổi số tại Việt Nam cũng đang diễn ra mạnh mẽ.

Hiểu sao cho đúng về thông tin Zalo thu phí người dùng?

Trước việc sẽ có nhiều thay đổi quan trọng được áp dụng trên Zalo từ 1/8, nhiều người dùng mạng không khỏi hoang mang khi cho rằng Zalo sẽ bắt đầu thu phí.

Căng thẳng với màn tranh tài online của 500 "thần đồng" CNTT Việt

Hội thi Tin học trẻ toàn quốc là kỳ thi tin học thường niên dành cho các học sinh tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông Việt Nam.

Robot giống người thông minh nhất thế giới làm được những gì?

Một robot trí tuệ nhân tạo với đôi tay vô cùng linh hoạt vừa được Startup Sanctuary AI giới thiệu. Công ty này cũng tuyên bố rằng đây là robot có đôi tay giống người và thông minh nhất thế giới hiện nay.