Putin muốn lập trật tự thế giới mới?

Xung đột ở đông Ukraina đã "đóng băng" ngay khi Nga bắt đầu triển khai quân sự ở Syria. Việc Moscow trở lại sân khấu thế giới đang đặt ra cả cơ hội và thách thức mới.
Xung đột ở đông Ukraina đã "đóng băng" ngay khi Nga bắt đầu triển khai quân sự ở Syria. Việc Moscow trở lại sân khấu thế giới đang đặt ra nhiều cơ hội mới và không ít thách thức mới.

Theo báo Đức DW, Nga không mấy khi khen Mỹ, nhưng 17/12 là một ngày như vậy. Tổng thống Vladimir Putin đã gây ngạc nhiên tại cuộc họp báo cuối năm khi thông báo kế hoạch của Nga về Syria khớp với kế hoạch của Mỹ ở nhiều mặt chủ chốt. Ông khẳng định Moscow sẽ ủng hộ sáng kiến mới nhất của Washington để giải quyết xung đột ở Syria.

{keywords}
Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đối thoại với người đồng cấp Nga Sergei Lavrov và Tổng thống Putin. (Ảnh: Reuters)

Tuyên bố này theo sau chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ John Kerry tới Nga 2 ngày trước đó. Trước khi gặp ông Putin, ông Kerry đã đi tản bộ một cách thoải mái ở Arbat, con phố mua sắm nổi tiếng nhất Moscow, để mua quà tặng. Hình ảnh này mang đậm tính biểu tượng mà vốn đã không hiện diện nhiều năm qua.

Báo Novaya Gazeta hàng đầu ở Nga nhắc đến khả năng "khơi thông" của quan hệ Nga - Mỹ, vốn đang giá lạnh chủ yếu vì xung đột Ukraina. Vấn đề chính là liệu hai bên có thể nhất trí về tương lai của Tổng thống Syria Bashar al-Assad hay là không. Nga thì ủng hộ ông Assad, còn Mỹ đòi ông này phải từ bỏ quyền lực.

"Putin đã đánh bại Barack Obama một lần nữa", nhà báo Konstantin Eggert ở Moscow viết trong bài phân tích gửi cho báo DW.

Với việc can thiệp quân sự vào Syria, ông chủ điện Kremlin đã thành công trong việc làm bất cứ điều gì ông muốn ngay từ đầu, "buộc Mỹ phải đối thoại bình đẳng" với mình. Konstantin Eggert còn cho rằng, ông Putin đã đặt ra nghị trình đưa xung đột Ukraina và vấn đề Nga sáp nhập bán đảo Crưm vào hậu cảnh.

Vào cuối tháng 9, Nga bắt đầu oanh tạch ở Syria, nơi liên minh quốc tế dưới sự dẫn dắt của Mỹ đã thực hiện chiến dịch không kích từ nhiều tháng trước đó. Bằng cách triển khai các chiến đấu cơ tới Syria, Nga thông báo quân đội nước này đã trở lại sân khấu thế giới, bởi đây là sứ mệnh đầu tiên của họ từ khi Liên Xô rút quân khỏi Afghanistan năm 1989.

Nga khẳng định không lực nước này giúp quân đội Syria trong cuộc chiến chống lại Nhà nước Hồi giáo (IS) nhưng Washington cáo buộc Moscow nhắm tới cả các nhóm chống đối Assad.

Ngày 24/11, tình hình trở nên phức tạp hơn khi Thổ Nhĩ Kỳ bắn hạ chiến đấu cơ Su-24 của Nga ở biên giới Syria với lý do vi phạm không phận. Đây là lần đầu tiên trong nhiều thập niên, một nước NATO bắn rơi máy bay quân sự Nga. Moscow lập tức đáp trả Ankara bằng loạt đòn cấm vận kinh tế và tăng cường sự hiện diện quân sự ở Syria.

Theo Dmitri Trenin - Giám đốc Trung tâm Carnegie Moscow, Nga có ý định yểm trợ cho quân đội Assad và chặn IS tiến vào thủ đô Damascus của Syria. Nhưng ông nhận định, viễn cảnh của cuộc chiến này vẫn chưa rõ, nếu Syria được nhìn nhận ở một bối cảnh lớn hơn trong các kế hoạch của Putin.

"Cũng như Ukraina, đây là một bước trực tiếp chống lại trật tự thế giới hiện thời mà vấn đề chiến tranh và hòa bình đều do Mỹ và các đồng minh quyết định. Putin đã phá vỡ nguyên tắc đó", ông Trenin bình luận.

Sabine Fischer thuộc Viện Các vấn đề an ninh và quốc tế Đức ở Berlin lại đề cập đến một khía cạnh xa hơn. Bà cho rằng, một trong những mục đích của Moscow ở Syria là "phá vỡ thế cô lập của Nga với phương Tây" xuất phát từ việc sáp nhập Crưm và cuộc xung đột ở Ukraina.

Tuy nhiên, hy vọng thành công của Kremlin vẫn chưa thành hiện thực. Đến nay, một liên minh rộng lớn chống khủng bố quốc tế mà ông Putin kêu gọi trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hồi tháng 9, vẫn chưa ló dạng. Bà Fischer không tin sẽ có một liên minh như vậy trong tương lai gần, bởi "các mục tiêu và phương pháp của các bên rất khác biệt".

Sự nối lại quan hệ Nga - Mỹ về vấn đề Syria đang được xem là cực kỳ quan trọng ở Ukraina, một đất nước trước kia vẫn nằm ở vị trí đầu trong nghị trình giữa Nga và phương Tây. Các chính trị gia phương Tây tuyên bố sẽ không thay đổi lập trường phản đối Nga ủng hộ Damascus. Tuy nhiên, những nhà quan sát như Eggert dự đoán: Kiev sẽ phải trả giá cho việc Nga và Mỹ phục hồi hiểu biết lẫn nhau.

Năm 2015, xung đột Ukraina sang một ngã rẽ. Vào tháng 1, chiến sự giữa quân đội và phe li khai thân Nga ở Donetsk và Luhansk leo thang. Trong bối cảnh đó, Thủ tướng Đức Angela Merkel đã đi cùng Tổng thống Pháp Francois Hollande đến Kiev và Moscow.

Hai người đứng ra làm trung gian cho các cuộc đối thoại trực tiếp giữa Tổng thống Putin và người đồng cấp Ukraina Petro Poroshenko ở thủ đô Minsk của Belarus ngày 12/2. Kết quả là các thỏa thuận Minsk ra đời, cụ thể là Minsk 2, vì thỏa thuận đầu tiên về một lệnh ngừng bắn ở đông Ukraina hồi tháng 9/2014 chỉ kéo dài vài tuần.

Khi đó, bà Merkel đã nói về một "tia hy vọng". Nhưng 10 tháng sau, tia hy vọng ấy có nguy cơ lụi tàn. Chỉ một trong số các điều khoản trong thỏa thuận - liên quan đến các cuộc gặp của Nhóm Tiếp xúc - được thực thi đầy đủ. Và khi xung đột nguội bớt thì không có thỏa ước ngừng bắn nào. Liên Hợp Quốc ước tính hơn 3.300 người đã phải bỏ mạng ở đông Ukraina kể từ sau Minsk 2.

Nhiều chuyên gia đồng ý rằng, năm 2015 sẽ không mang lại sự thay đổi thực sự nào trong mối quan hệ Nga và phương Tây. Mối quan hệ này tiếp tục căng thẳng. Mặc dù sẽ có sự hợp tác hạn chế trong năm 2016, chẳng hạn như chiến đấu chống IS, nhưng nhìn chung mối quan hệ ấy vẫn tiếp tục bị phủ bóng bởi sự kình địch và đối đầu.

Thanh Hảo


tin nổi bật

Ukraine nói một vạn quân Nga ở Luhansk, Kherson đóng chặt biên giới

Thống đốc vùng Luhansk của Ukraine là Serhiy Gaidai sáng sớm nay (28/5) cho biết, có khoảng 10.000 quân Nga đang hiện diện ở khu vực này.

Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt mới với Triều Tiên và Nga

Mỹ hôm qua (27/5) đã áp đặt trừng phạt với hai ngân hàng Nga, một công ty và một cá nhân của Triều Tiên với cáo buộc hỗ trợ chương trình vũ khí hủy diệt hàng loạt của Triều Tiên.

Ông Trump ủng hộ quyền mang súng sau thảm kịch ở trường học

Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhiều diễn giả khác tại hội nghị của Hiệp hội súng trường quốc gia đã kiên quyết bảo vệ quyền sử dụng súng sau vụ thảm sát tại trường tiểu học ở Uvalde, Texas.

Cách tỷ phú Nga bảo vệ tài sản khỏi lệnh trừng phạt của EU

Tỷ phú Nga Andrey Melnichenko đã nhượng quyền sở hữu hai trong số các công ty than và phân bón lớn nhất thế giới cho vợ, một ngày trước khi ông bị Liên minh châu Âu (EU) trừng phạt.

Xe chở lính Ấn Độ gặp nạn gần biên giới Trung Quốc, hơn 20 người thương vong

Quân đội Ấn Độ cho biết, 7 binh sĩ đã tử nạn và 19 lính khác bị thương khi chiếc xe chở họ bị trượt khỏi đường và lao xuống sông Shyok ở vùng Ladakh, gần biên giới với Trung Quốc.

Ukraine kêu gọi viện binh cứu Donbass, Nga tuyên bố tăng doanh thu từ dầu khí

Các quan chức Ukraine đang kêu gọi phương Tây viện trợ thêm, với lí do vùng Donbass, miền đông nước này đang có nguy cơ rơi vào thảm cảnh như thành phố cảng Mariupol mấy tháng gần đây.

Nga tiến công nhanh, Ukraine tiết lộ có thể rút quân khỏi miền đông

Ukraine cho biết, binh lính nước này có thể phải rút khỏi nơi kháng cự cuối cùng ở Luhansk để tránh bị quân Nga bắt giữ trong chiến dịch tiến công nhanh chóng ở miền đông đất nước.

'Gót chân Asin' của dầu mỏ Nga

Nga đến nay đã giảm bớt được phần lớn tác động của các lệnh trừng phạt với việc kinh doanh dầu mỏ. Song, ngành bảo hiểm đe dọa sẽ giáng đòn vào hoạt động, trừ khi Moscow có thể lấp đầy khoảng trống do các công ty phương Tây để lại.

Thế giới 7 ngày: Triều Tiên phóng 3 tên lửa liên tiếp, xả súng đẫm máu ở trường học Mỹ

Thế giới 7 ngày tuần qua chứng kiến những sự kiện nóng như Triều Tiên phóng liên tiếp 3 tên lửa trong 1 buổi sáng, vụ xả súng đẫm máu tại một trường tiểu học ở Mỹ, những diễn biến mới trong chiến sự Nga - Ukraine hay đại dịch Covid-19.

Nga sa thải vệ binh từ chối đến Ukraine, Anh kêu gọi gửi vũ khí tầm xa cho Kiev

Hồ sơ tòa án cho thấy, 115 vệ binh quốc gia Nga (lực lượng Rosgvardia) đã bị sa thải vì từ chối tham gia chiến dịch tấn công quân sự ở Ukraine.

Moscow cáo buộc phương Tây tuyên chiến toàn diện với Nga

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tuyên bố, động thái hiện tại của các nước phương Tây tương đương với việc phát động một "cuộc chiến toàn diện chống lại Nga".

Tiết lộ nguồn gốc lượng vật tư y tế khổng lồ Triều Tiên dùng để ứng phó với Covid-19

Được cho là thiếu vật tư y tế, không đủ năng lực xét nghiệm, không có vắc-xin, vậy Triều Tiên lấy gì để ứng phó với dịch Covid-19 đang bùng phát tại đây?

Australia cảnh báo các nước Thái Bình Dương về đề xuất an ninh của Trung Quốc

Ngoại trưởng Australia đã dùng chuyến thăm Fiji để hối thúc các nước Thái Bình Dương cân nhắc "hậu quả" của việc chấp nhận những đề xuất an ninh của Trung Quốc.

Triều Tiên xét nghiệm nước sông, rác thải để ngăn chặn Covid-19

Các quan chức y tế Triều Tiên đã kiểm tra sông, hồ, không khí và nước thải sinh hoạt, rác thải để tìm virus corona trong bối cảnh nước này tăng cường nỗ lực chống lại đợt bùng phát dịch đầu tiên.

Nga đưa cả xe tăng cổ ra chiến trường, Ukraine cảnh báo Hungary

Quân đội Nga được cho là đang đẩy nhanh nỗ lực bao vây 2 thành phố còn lại do Ukraine kiểm soát ở tỉnh Lugansk, và thậm chí đã đưa những xe tăng 'đời cổ' T-62 ra tiền tuyến.